ضرورت بازنگری در سبک زندگی؛ ساده‌زیستی توصیه اخلاقی است یا راهبرد حکمرانی؟

به گزارش خبرگزاری آنا، محمدحسین نوید پژوهشگر ارشد حوزه سیاست‌گذاری در مصاحبه با برنامه «فرهنگ‌سرای گفت‌و‌گو»، با بیان اینکه نوجوانان در دوره اول متوسطه به شدت تحت تأثیر گروه همسالان، رسانه و مدرسه هستند، اظهار داشت: سبک زندگی که در رسانه، خانواده و مدرسه ترویج می‌شود، خروجی آن در رفتار افراد به عنوان سبک زندگی خود را نشان می‌دهد. منظور از ساده‌زیستی، ثروتمند نبودن نیست؛ خلق ثروت و ارزش افزوده برای جامعه یک پدیده متفاوت است، اما این به معنی تجمل‌گرایی یا مصرف‌گرایی نیست.

وی در ادامه با اشاره به پدیده مصرف‌گرایی در دنیای صنعتی و تولید نیاز‌های کاذب، گفت: تولیدکنندگان برای سود بیشتر تمایل دارند مصرف‌کنندگان کالا‌های خود را سریع‌تر تغییر دهند. ساده‌زیستی به این معنا نیست که نیاز‌های اساسی را تهیه نکنیم یا از کالای بی‌کیفیت استفاده کنیم؛ بلکه باید نیاز را برطرف کنیم و نه اینکه هزینه اضافی بابت برند یا تجمل بپردازیم.

این پژوهشگر حوزه سیاست‌گذاری در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه نگاه به ساده‌زیستی بیشتر جنبه اخلاقی دارد یا راهبرد اجتماعی، توضیح داد: در بخش اول از منظر فردی و از پایین به بالا نگاه کردم که ریشه‌های دینی و فرهنگی در اشعار سعدی و دیگران دارد. اما رویکرد دوم، حکمرانی و سیاست‌گذاری است. حکمرانی موفق، مقوله‌های فرهنگی و اجتماعی را جدا از هم نمی‌بیند و باید هم خواست تک‌تک مردم و هم جریانات اجتماعی را مد نظر قرار دهد.

نوید با تأکید بر اینکه مسئولان باید خود پایبند به ساده‌زیستی باشند و آن را ترویج کنند، افزود: اگر مسئولان در سطح متوسط و پایین جامعه نباشند و خود از تجملات استفاده کنند، این در جامعه به یک فرهنگ عمومی تبدیل می‌شود. همچنین رسانه‌ها و هنرمندان باید دقت کنند که وقتی قهرمان یا الگویی را معرفی می‌کنند، ساده‌زیست بودن او را نشان دهند، زیرا این تصویر ناخودآگاه روی نوجوانان اثر می‌گذارد.

وی با اشاره به تأثیرگذاری سلبریتی‌ها و هنرمندان به عنوان الگو‌های جامعه، بیان کرد: بسیاری از هنرمندان و ورزشکاران که ادعا می‌کنند از مردم هستند، سبک زندگی خود را در فضای مجازی به نمایش می‌گذارند که با گذشته خود زمین تا آسون فرق دارد. این نمایش ناخودآگاه روی نوجوان اثر می‌گذارد. باید صدا برای عدالت اجتماعی و بهره‌مندی عمومی قطع نشود.

این کارشناس در پایان مصاحبه با رادیو گفت‌و‌گو با پیشنهاد راهکار‌های حاکمیتی برای مقابله با تجمل‌گرایی خاطرنشان کرد: حاکمیت باید حساسیت نشان دهد و با ابزار‌هایی مانند مالیات ورود کند. مثلاً مالیات برای داشتن دو تلویزیون یا دو خودرو و خانه‌های اضافه باید متفاوت باشد تا افراد برای مصرف مازاد بر نیاز هزینه پرداخت کنند و این هزینه به طبقه پایین جامعه بازگردد.