پیشرفت سریع دانشگاه‌های آسیایی در علوم انسانی و اجتماعی؛ علوم و مهندسی همچنان در صدر

نتایج تازه‌ترین رتبه‌بندی جهانی دانشگاه‌ها بر اساس رشته‌های تحصیلی ۲۰۲۶ نشان می‌دهد دانشگاه‌های آسیایی با وجود دستاوردهای جدید در رشته‌های STEM، بیشترین رشد را در علوم انسانی و اجتماعی و هنرها تجربه می‌کنند و سریع‌تر از رقبای اروپایی و آمریکای شمالی صعود می‌کنند.

به گزارش خبرگزاری آنا و به نقل از Times Higher Education، دانشگاه‌های آسیا در رتبه‌بندی جهانی Times Higher Education بر اساس رشته‌های تحصیلی ۲۰۲۶ همچنان در حوزه‌های STEM (علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات) پیشرفت می‌کنند، اما شگفت‌آور آن است که بیشترین رشد در زمینه‌هایی همچون هنر، علوم انسانی و اجتماعی دیده می‌شود.

در این رتبه‌بندی، MIT بار دیگر در رشته‌های هنر و علوم انسانی، اقتصاد و علوم اجتماعی صدرنشین شد. دانشگاه استنفورد در آموزش و حقوق، هاروارد در مهندسی و علوم زیستی و Caltech در علوم پایه رتبه اول را به دست آوردند. از میان ۱۱ جدول رتبه‌بندی، سه جدول دیگر به دانشگاه‌های بریتانیا اختصاص داشت؛ آکسفورد در علوم کامپیوتر و علوم پزشکی و سلامت و کمبریج در روان‌شناسی صدرنشین شدند. تنها هاروارد، استنفورد و کمبریج در تمام ۱۱ جدول در بین ۱۰ دانشگاه برتر قرار گرفتند.

چین نیز نسبت به سال گذشته پیشرفت قابل توجهی داشته است. دانشگاه پکن در علوم کامپیوتر به رتبه دهم و در مهندسی به رتبه هشتم صعود کرد و دانشگاه تسینگ‌هوا در علوم پایه به جمع ده دانشگاه برتر راه یافت. در علوم زیستی، دانشگاه ملی سنگاپور برای نخستین بار در جمع ۲۰ دانشگاه برتر قرار گرفت.

در میان دانشگاه‌های آسیایی، ۱۷ درصد در علوم زیستی، ۱۶ درصد در علوم پایه و ۱۹ درصد در علوم کامپیوتر رتبه خود را بهبود داده‌اند. با این حال، داده‌های ۲۰۲۶ نشان می‌دهد دانشگاه‌های آسیایی در سایر حوزه‌ها از جمله حقوق، آموزش و علوم انسانی و هنر سریع‌تر از دانشگاه‌های اروپا و آمریکای شمالی در حال صعود هستند.

فوتائو هوانگ، استاد موسسه پژوهش‌های آموزش عالی دانشگاه هیروشیما، می‌گوید: «رشد علمی در آسیا متوقف نشده، اما نسبت به دهه گذشته کندتر شده است. سرمایه‌گذاری و توجه سیاست‌گذاران اکنون به حوزه‌های غیر STEM نیز گسترش یافته که توضیح‌دهنده رشد سریع‌تر در رشته‌هایی مانند حقوق، آموزش و علوم انسانی است.»

نزدیک به نیمی از دانشگاه‌های آسیایی (۴۷ درصد) رتبه خود در حقوق، ۳۲ درصد در آموزش، ۲۹ درصد در علوم انسانی و هنر و ۲۶ درصد در اقتصاد و مدیریت را بهبود داده‌اند. سه دانشگاه آسیایی نیز برای نخستین بار در جمع ده دانشگاه برتر در رشته اقتصاد و مدیریت قرار گرفتند.

در مقابل، تنها ۱۳ درصد دانشگاه‌های اروپایی و ۱۷ درصد دانشگاه‌های آمریکای شمالی در رشته‌های علوم انسانی و هنر رشد کرده‌اند. هوانگ معتقد است با ادامه شرایط حمایتی، دانشگاه‌های آسیایی ظرف ده سال آینده می‌توانند به جمع ۱۰ دانشگاه برتر در علوم انسانی و هنر راه یابند، اگرچه پیشرفت میان کشورها متفاوت خواهد بود.

دانشگاه‌های چین، هنگ‌کنگ و سنگاپور با محیط انگلیسی‌زبان قوی، هیئت علمی بین‌المللی و فرهنگ دانشگاهی نسبتاً باز، بهترین شرایط برای رشد علوم انسانی و اجتماعی و کسب رتبه‌های جهانی بالاتر را دارند. در چین، ۳۱ درصد دانشگاه‌ها در علوم انسانی و هنر، ۳۸ درصد در آموزش و ۸۰ درصد در حقوق رتبه خود را ارتقا داده‌اند. در کره جنوبی، ۴۲ درصد در آموزش پیشرفت کردند و در ژاپن، ۵۵ درصد دانشگاه‌ها در علوم انسانی و هنر صعود داشته‌اند.

فیلیپ آلتباخ، استاد برجسته دانشگاه بوستون، معتقد است: «سرمایه‌گذاری گسترده در دانشگاه‌های تحقیق‌محور چین و همچنین مالزی، سنگاپور، تایوان و کره جنوبی باعث شده دانشگاه‌های آسیایی به بازیگران مهم صحنه بین‌المللی آموزش عالی تبدیل شوند. این روند نشان‌دهنده چندقطبی شدن آموزش عالی و کاهش نسبی سلطه اروپا و آمریکای شمالی است که برای جهان آموزش عالی مفید است.»

رتبه‌بندی جهانی دانشگاه‌ها بر اساس رشته‌های تحصیلی ۲۰۲۶ با استفاده از ۱۸ شاخص عملکرد در آموزش، پژوهش، انتقال دانش و بین‌المللی‌سازی انجام شده و متناسب با هر حوزه رشته‌ای اصلاحاتی نیز صورت گرفته است.

هوگو هورتا، استاد دانشگاه هنگ‌کنگ، می‌گوید افزایش حجم و کیفیت انتشار مقالات در علوم انسانی و اجتماعی شرق آسیا، همراه با اشتیاق دانشجویان دکتری به انتشار مقالات، عامل مهمی در رشد دانشگاه‌های آسیایی بوده است.

هورتا اضافه می‌کند که دانشگاه‌های چین، هنگ‌کنگ و سنگاپور نه تنها در مسیر قرار گرفتن در جمع ۱۰ دانشگاه برتر هستند، بلکه احتمال دارد در آینده پیشتاز شوند.

انتهای پیام/

ارسال نظر