از ونزوئلا تا جهان؛ ترامپ در رویای تحقق «امپراتوری چهارم» آمریکا
محمد عباسزاده مشکینی، عضو سابق کمیسیون امنیت ملی مجلس و کارشناس مسائل سیاست خارجی، در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، با اشاره به اقدام غیرقانونی آمریکا در ربودن رئیسجمهور قانونی ونزوئلا، اظهار کرد: آنچه امروز از سوی دولت آمریکا و شخص دونالد ترامپ شاهد آن هستیم، در واقع پردهبرداری عریان از ماهیت واقعی استکبار است. ترامپ بدون هیچگونه ملاحظه، از مزیت ویژه آمریکا یعنی «زور» استفاده میکند؛ در حالی که رؤسای جمهور پیشین آمریکا تلاش میکردند همین اعمال قدرت را از مسیر ساختارسازیهای بینالمللی، ابزارهای حقوقی، رسانهای و دیپلماتیک پیش ببرند.
پردهبرداری عریان ترامپ از ماهیت استکبار
وی افزود: ترامپ این مسیر را بسیار سریع و میانبُر طی میکند. ماهیت استکبار چیزی جز استفاده از زور نیست و اگر بتواند، این رفتار را با همه کشورها اعمال خواهد کرد. این اقدام، صرفاً یک اتفاق مقطعی نیست، بلکه به نظر من آغاز یک روند خطرناک است. هیچ کشوری نمیتواند با اطمینان بگوید از تهدید مشابه در امان است؛ حتی کشورهای اروپایی نیز در برابر این نوع رفتار آمریکا مصونیت ندارند.
عباسزاده مشکینی با اشاره به برخی تحلیلها درباره پیامدهای اقتصادی این اقدام گفت: برخی تصور میکنند آمریکا میتواند در کوتاهمدت منابع نفتی ونزوئلا را بالفعل کند، استخراج و صادر کند، بازارها را در اختیار بگیرد و قیمت نفت را بهگونهای مدیریت کند که کشورهایی مانند ایران متضرر شوند، اما این تحلیلها واقعبینانه نیست.
بهرهبرداری نفتی از ونزوئلا پروژهای زمانبر و پرهزینه است
وی تصریح کرد: بازگرداندن ظرفیت تولید نفت ونزوئلا به سطح دوران هوگو چاوز حداقل ۱۰ تا ۱۵ سال زمان میبرد و هزینههای بسیار سنگینی را میطلبد. استخراج، پالایش و صدور نفت نیازمند سرمایهگذاریهای کلان چندصد میلیون دلاری است و تأمین این منابع بههیچوجه به این سادگیها نخواهد بود. بنابراین نباید با تحلیلهای شتابزده، نتیجهگیریهای قطعی ارائه داد.
این کارشناس سیاست خارجی ادامه داد: به نظر من در گام نخست باید منتظر ماند و دید مردم ونزوئلا چه تصمیمی میگیرند. آنچه در نهایت تعیینکننده سرنوشت ونزوئلا و حتی سرنوشت رئیسجمهور این کشور خواهد بود، رفتار مردم است، نه صرفاً اقدامات بیرونی.
مردم ونزوئلا؛ بازیگر اصلی خنثیسازی پروژه آمریکا
عباسزاده مشکینی تأکید کرد: چهبسا مردم ونزوئلا با حضور در خیابانها بتوانند نقشه و توطئه آمریکا را خنثی کنند و این موضوع اصلاً دور از انتظار نیست. نباید تصور کرد که آمریکا با یک اقدام، برنده قطعی این ماجراست. این دورهای که ترامپ آغاز کرده، یک جریان جدید در تاریخ روابط بینالملل است و نتیجه آن به رفتار افکار عمومی جهان، بهویژه اروپا، نیز وابسته خواهد بود.
وی افزود: آمریکا پیش از این نیز بارها شکست خورده است. نمونه روشن آن شکست در ویتنام است؛ کشوری کوچک که آمریکا سالها در آن جنگید و در نهایت ناکام ماند. این اقدام اخیر نیز نوعی جنگ است و اگر بهدرستی مدیریت شود، میتوان تصور کرد که آمریکا در این پروژه هم با شکست مواجه شود.
عضو سابق کمیسیون امنیت ملی مجلس با اشاره به پیامهای این اتفاق برای داخل ایران گفت: از نگاه آمریکا، مهمترین چالش بینالمللی جمهوری اسلامی ایران است. آنها یکبار مستقیماً وارد جنگ شدند؛ نهتنها به نتیجه نرسیدند، بلکه مجبور شدند برای آتشبس التماس کنند. این واقعیت نشان میدهد محاسبات آمریکا همیشه مطابق انتظارش پیش نمیرود.
وی ادامه داد: این ماجرا یک آزمون جدی برای روشنفکران و روشنفکرنماهایی است که سالها سنگ تعامل با آمریکا را به سینه میزدند و تصور میکردند میتوان با این کشور کنار آمد. ونزوئلا نه مسئله حجاب داشت، نه در لبنان، فلسطین یا سوریه نقشآفرین بود و نه با اتهامات مرسوم حقوق بشری که به ایران نسبت میدهند مواجه بود، اما دیدیم آمریکا چگونه برخلاف همه قوانین بینالمللی، رئیسجمهور منتخب یک کشور را اسیر میکند.
نقض آشکار حقوق بینالملل و آزمون روشنفکرنماها
عباسزاده مشکینی خاطرنشان کرد: این اقدام، نقض آشکار حاکمیت ملی یک کشور و مغایر با الفبای حقوق بینالملل، حقوق بشر، اخلاق و فضایل انسانی است. باید دید مدعیان داخلی حقوق بشر و تعامل با آمریکا، چگونه این رفتار را تحلیل میکنند و چه عبرتی از آن میگیرند.
وی با تأکید بر اهمیت راهبرد بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران گفت: اگر جمهوری اسلامی ایران طی دهههای گذشته بهدنبال تقویت بازدارندگی سخت و نرم بوده، امروز اهمیت این رویکرد بیش از هر زمان دیگری آشکار میشود. اگر آمریکا در این پروژه موفق شود، بدون تردید فشارها علیه ایران تشدید خواهد شد.
این کارشناس سیاست خارجی افزود: ما باید تمرکز خود را بر تقویت و ترمیم سرمایه اجتماعی، حل مشکلات معیشتی مردم، پاسخ به مطالبات ملموس جامعه، انجام اصلاحات ساختاری در بخشهایی که دچار مشکل هستند و استفاده حداکثری از ظرفیت مردم قرار دهیم. حضور مردم در صحنه، استفاده از منابع مردمی در اداره کشور، تحول اقتصادی، افزایش رفاه عمومی و تقویت ثروت مردم، همه در مسیر اقتدار درونزا تعریف میشود.
رویای «امپراتوری چهارم» و آینده تقابل آمریکا با جهان
عباسزاده مشکینی در پاسخ به پرسشی درباره رویکرد استعمارگرایانه آمریکا اظهار کرد: به نظر من ترامپ و تیم او در رؤیای تحقق «امپراتوری چهارم» هستند؛ امپراتوری عصر هوش مصنوعی و فناوری. آنها تصور میکنند شرایط جهانی برای تحقق چنین امپراتوریای فراهم است و خود را پیشگام و مسلط بر این عرصه میدانند.
وی افزود: ونزوئلا میتواند نخستین حلقه دومینویی باشد که هدف آن کشورهای آمریکای لاتین، آفریقا، آسیا و در نهایت هر کشوری است که آمریکا احساس کند زورش به آن میرسد. در خاورمیانه نیز هر جا توانستند، از افغانستان تا سوریه، همین الگو را اجرا کردند.
این عضو سابق کمیسیون امنیت ملی مجلس در پایان تأکید کرد: استراتژی بلندمدت آمریکا حرکت به سمت یک جهان با یک حکومت مبتنی بر خودبرتربینی، تفکر ناسیونالیستی افراطی و هدایت منابع جهان به سمت منافع آمریکاست، اما اعتقاد دارم جهان در برابر این پروژه خواهد ایستاد و آمریکا در نهایت در این مسیر نیز موفق نخواهد شد.
انتهای پیام/
