آنچه در حال حاضر میان تهران-واشنگتن جریان دارد؛ یک «تعلیق پرتنش» است که هدف آن خرید زمان، تثبیت بازدارندگی و جلوگیری از عبور ناگهانی از آستانه درگیری مستقیم است. هر دو طرف تلاش میکنند با تکیه به پاندول احتیاط و حفظ «ابهام راهبردی»، تعادل شکننده میان فشار و گفتوگو را حفظ کنند.
تحولات اخیر ونزوئلا نشان میدهد سیاست خارجی ترامپ، از مواجهه با ایران پس از انقلاب تا برخورد با دولت مادورو، بر منطق ثابتی استوار است؛ منطقی که در آن احساس تحقیر تاریخی، مهار رقبا و کنترل منابع راهبردی -از نفت تا مواد معدنی کمیاب - بر تغییر جغرافیا غلبه دارد و همین مسئله میتواند رفتار دولت فعلی واشنگتن را برای تهران قابل پیشبینیتر کند.
در حالی که پیامهای متناقض نتانیاهو و ترامپ فضای رسانهای را ملتهب کرده، تهران ترجیح میدهد بهجای واکنش به تیترها، روی اصل «بیاعتمادیِ فعال» بایستد. جنگی که امروز جریان دارد، نظامی نیست، اما تماموقت در ذهنها و در بستر روایتها ادامه دارد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به تبعات عدم قاطعیت نهادهای بینالمللی در قبال نقض حاکمیت ونزوئلا ، تاکید کرد: حمایت ما از دولت کاراکاس، ارتباطی به اشخاص ندارد و برای ایران احترام به اصول مهم است.
بحران ونزوئلا فقط یک پرونده سیاسی یا امنیتی نیست؛ صحنهای است که در آن نسبت واقعی قانون و قدرت در نظام بینالملل عریان شده است. از واکنشهای تند گرفته تا سکوتهای حسابشده و انفعال نهادهای مدعی نظم جهانی، مسئله اصلی نه آنچه رخ داده، بلکه هراس از پذیرش پیامدهای آن برای حقوق بینالمللی است که امروز در دوراهی بقا یا تسلیم ایستاده است.
شکافهای عمیق در جنبش «ماگا» امروز بیش از هر زمان دیگری در سیاست خارجی آمریکا بازتاب پیدا میکند. از تبعات بحران انسانی در غزه گرفته تا تهدید اخیر ترامپ برای مداخله در امور ایران، پایگاه سنتی جمهوریخواهان را در بستر شعار «اول آمریکا» فرسوده کرده و آینده سیاسی سکاندار کاخ سفید را در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره به چالش میکشد و این چیزی نیست که اینجا در تهران از چشم دولتمردان پنهان بماند.
ترامپ در یک شب با کدهای متناقض، هم ایران را تهدید کرد و هم پنجرهای کوچک از مذاکره را گشود. اما آنچه این روزها او بهعنوان «خط مذاکره» معرفی میکند، در واقع بخشی از یک جنگ ترکیبی است که هدفی جز تحمیل امتیازات حداکثری ندارد؛ حال آنکه پاسخ تهران روشن است: بهرغم باز بودن پنجره دیپلماسی، استقلال و امنیت کشور به انتخاب دیگران گره نخورده و هرگز روی میز مذاکره قرار نخواهد گرفت.
وزیر خارجه کشورمان به ادعای نماینده آمریکا در نشست شورای امنیت واکنش نشان داد و در پیامی نوشت: دست دراز کردن برای دیپلماسی به این معنا نیست که بمبافکن بفرستید و بعد با افتخار، ناکامی آنها را موفقیت جلوه دهید!
سخنگوی دستگاه دیپلماسی میگوید از صحبتهای وزیر خارجه کشورمان در کنفرانس خبری مشترک با همتای روس سوءبرداشت شده اما به طور کلی تهران-مسکو در باب موضوعات مختلف در تماس هستند و مشورت میکنند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی میگوید گزارش دبیرکل سازمان ملل درباره قطعنامه ۲۲۳۱ فاقد مبنا و مشروعیت حقوقی است چراکه این قطعنامه اساسا وجود خارجی ندارد حال آنکه تداوم سیاسیکاری تروئیکای اروپایی به تشدید شکاف در شورای امنیت منجر خواهد شد.
شورای امنیت با یک چالش حقوقی در باب پرونده ایران روبهرو است و شاهد جدالی خواهد بود که نقطه آغاز آن گزارش دبیرکل سازمان ملل درباره اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ تلقی میشود. این گزارش که در ماده میلادی دسامبر ارائه میشود، مقدمهای است بر شکلگیری کمیته نظارت بر تحریمهای ضدایرانی که کارکرد آن تا حد زیادی در گرو اجماع نداشته ۵ عضو دائم شورای امنیت است!
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با تأکید بر اینکه ایران همواره آماده گفتوگو است، تصریح کرد: تکرار ادعای آمادگی برای مذاکره از سوی طرفهای اروپایی فاقد پشتوانه عملی است و صرفاً جنبه تبلیغاتی و روابط عمومی دارد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با اشاره به از دست رفتن فرصت استفاده از تفاهم قاهره در سایه کارشکنی تروئیکا گفت: مبنای مذاکره با آژانس، تعهدات ایران ذیل انپیتی و قانون مصوب مجلس است.
نماینده روسیه نزد سازمانهای بینالمللی مستقر در وین، از دیدار خود و همتایان چینی و ایرانی با مدیرکل آژانس خبر داد و تاکید کرد برخلاف تروئیکای اروپایی، این روسیه، چین و ایران هستند که به عنوان بازیگران اصلی برنامه هستهای تهران، تا حد زیادی تعیین میکنند که اوضاع باید چگونه پیش برود.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار کرد رفع تحریم حق ایران است و نیازی نیست ما به طور مستقیم یا با واسطه این را از ترامپ مطالبه کنیم. وی همچنین در واکنش به برخی انتقادها گفت: «ایران قدرتی قاطع و معتبر در دفاع از امنیت خود و منطقه است».
مدیرکل آژانس در اظهاراتی دوپهلو از لزوم بازگشت به دیپلماسی سخن گفت و مدعی شد ایران ظرف یک سال میتواند زیرساخت هستهای خود را بازسازی کند و مواد لازم برای ساخت چند سلاح را هم دارد.
مدیرکل آژانس با لحن پرتناقض همیشگی مدعی شد که تهران برای پرهیز از تنش با غرب باید سطح همکاری با دیدبان هستهای را افزایش دهد، درغیر این صورت او در گزارش بعدی خود اعلام میکند که هرگونه نظارت بر مواد هستهای ایران را از دست داده است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی میگوید: بین کشورهای منطقه این اجماع کامل وجود دارد که اولا تهدید اصلی جدی و فعال در حال حاضر رژیم صهیونیستی است و ثانیا حتما کشورهای منطقه برای اینکه امنیت خود را بیمه کنند، نیازمند تفاهم و توافق با یکدیگرند.