پیشنهاد سردبیر
فناوری +
«ژل اکسیژنساز»، امیدی برای جلوگیری از قطع عضو در دیابت
کمبود اکسیژن در عمق زخمهای مزمن، روند ترمیم را متوقف میکند. اکنون پژوهشگران ژلی ساختهاند که میتواند تا یک ماه اکسیژن تولید کند و زخمهای دیابتی را پیش از رسیدن به مرحله قطع عضو بهبود دهد.
از مونتاژ هواپیما تا ساخت و پرتاب ماهواره
تاریخچه صنعت هوافضا در ایران از مونتاژ هواپیما در دهه سی آغاز شده و پس از انقلاب و در دوران جنگ با تمرکز بر بومیسازی موشکی و فضایی به شکوفایی رسید. پرتاب ماهواره «امید» (۱۳۸۷) و ساخت ماهوارههایی نظیر «چمران-۱» (۱۴۰۳)، ایران را در زمره کشورهایی دارای فناوری فضایی بومی قرار داده است.
مهندسی باکتریها برای بلعیدن تومورهای سرطانی از درون
دانشمندان «دانشگاه واترلو» با مهندسی ژنتیک باکتریهایی که در محیطهای فاقد اکسیژن رشد میکنند، راهحلی نوین برای تخریب تومورهای جامد از درون پیشنهاد دادهاند. این روش جدید قرار است در مراحل پیشبالینی مورد بررسی قرار گیرد.
دانشمند شهیدی که با رادیوداروها، علم هستهای را به پزشکی متصل کرد
رادیودارو، مفهومی است که در سالهای اخیر بهخوبی به دنیای پزشکی وارد شده است. ایران نیز از این قاعده مستثنی نبوده و با قدرت علم خود به نتایج موفقیتآمیزی در این زمینه رسیدهاست. این داروها، ترکیبات شیمیایی معمولی هستند که با اتمهای رادیواکتیو ترکیب شدهاند تا بتوانند به عنوان ابزارهای تشخیصی یا درمانی در بیماریهایی مثل سرطان، بیماریهای قلبی یا اختلالات اعصاب عمل کنند. «شهید سید امیرحسین فقهی» یکی از کسانی است که با تحقیقات خود در حوزه رادیودارو به ارتقا این علم در ایران کمک موثری کرد.
مدیر دفتر مطالعات فضایی ایران در گفتوگو با آناتک:
ایران قطب منطقهای هوافضا در میان معدود کشورهای دارای پرتابگر مستقل است
توانایی تولید مستقل فضاپیما و ماهوارهبر، ایران را در باشگاه محدود کشورهای فضایی قرار داده است؛ موضوعی که نشاندهنده عمق دانش بومی است. طبق اظهارات آهنگری، مدیر دفتر مطالعات فضایی، کشور ایران از لحاظ بومیسازی قطعات در صدر کشورهای منطقه قرار دارد و در عرصه دانش دانشگاهی رقابت تنگاتنگی با قدرتهای جهانی دارد، هرچند در مرحله نهایی بهرهبرداری از دستاوردها، نیازمند ارتقای رتبه خود است.
مبارزه با «شومگردی» در زمان بحران
چک کردن مداوم تلفن همراه با هدف پیگری اخبار، رودیدادها و تحولات از طریق شبکههای اجتماعی، اپلیکیشنهای اطلاع رسانی و سایتهای خبری حتی پیش از وقوع تجربه جنگ کنونی به عادت روزانه بسیاری از ما تبدیل شده بود. این عادت چه بسا در روزهای کنونی بیشتر شده و به پیگیری مداوم اخبار منفی (شومگردی) تبدیل شده است. با اینحال راهکارهایی برای حفاظت از سلامت روان فردی وجود دارد که میتوان آنها را به کار گرفت.
میراث پزشکی ایران باستان همچنان در علم مدرن اثرگذار است
پزشکی و داروسازی به عنوان دو رکن اساسی در بهبود کیفیت زندگی انسانها در دل تاریخ پرفراز و نشیب ایران درخشش داشتهاند. از هزاران سال پیش، ایرانیان باستان به علم پزشکی اهمیت ویژهای داده و با ایجاد روشهای نوین درمانی، تأثیر عمیقی بر جهان علم گذاشتند. این دانشمندان، با استفاده از گیاهان دارویی، تکنیکهای جراحی و اصول اخلاق پزشکی، نه تنها به درمان بیماریها پرداختند بلکه بنیادی برای پزشکی مدرن ایجاد کردند.
تاثیرات استرس بر مغز و روش مقابله با آن
استرس یکی از پدیدههای شایع در زندگی امروز ماست که تقریباً همه به نوعی با آن مواجه شدهایم. اما این احساس میتواند تأثیرات عمیق و گاه مخربی بر مغز و عملکردهای آن داشته باشد. وقتی که در حالت استرس هستیم، مغز ما به طور طبیعی واکنش نشان میدهد و این واکنشها میتوانند به تغییرات فیزیولوژیکی و روانی منجر شوند.
گفتوگوی آناتک با استاد «دانشگاه کوچی ژاپن» درباره وارونگی میدان مغناطیسی زمین
میدان مغناطیسی زمین یکی از مهمترین سپرهای محافظ سیاره ما در برابر تابشهای خطرناک خورشیدی و پرتوهای کیهانی است. اما این میدان در طول تاریخ زمین بارها دستخوش وارونگی شده است؛ یعنی قطبهای مغناطیسی شمال و جنوب جای خود را عوض کردهاند. تا امروز تصور غالب آن بود که این وارونگیها معمولا در حدود ۱۰ هزار سال کامل میشوند؛ اما یافتههای تازه از رسوبات کف اقیانوس اطلس شمالی نشان میدهد برخی وارونگیها در گذشته بسیار طولانیتر بودهاند و حتی تا ۷۰ هزار سال ادامه داشتهاند.
با زیاد دویدن، گلبولهای قرمزتان را پیر میکنید
دویدنهای بسیار طولانی فقط عضلات را فرسوده نمیکنند. مسابقات فوقاستقامتی میتوانند به گلبولهای قرمز خون آسیب بزنند؛ سلولهایی که مسئول رساندن اکسیژن به تمام بدناند. در دوندگان «اولتراماراتن» (هر نوع مسابقه دو که مسافت آن از ماراتن استاندارد، یعنی ۴۲ کیلومتر و ۱۹۵ متر بیشتر باشد)، نشانههایی دیده شده که شبیه پیری زودرس این سلولهاست؛ تغییری که در ماراتنهای معمولی بسیار خفیفتر است.
