تاب‌آوری در برابر تحریم‌ها و رویکرد پدافند غیرعامل در صنعت حمل و نقل عمومی

داریوش باقرجوان، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آنا، در خصوص مقابله با تحریم‌ها و رویکرد پدافندی درشرایط اجرای مکانیسم ماشه، اظهار داشت: بخش حمل و نقل عمومی کشور، به طور ذاتی برای مواقع بحرانی ساختاریافته است و ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل خوبی دارد که می‌تواند در مواقع لزوم به کار گرفته شود. تمام مسائل و زیرساخت‌های مرتبط با تسهیل عبور و مرور در ایام خاص و مواقع بحرانی، شناسایی و مدنظر قرار می‌گیرد.

مدیرکل دفتر حمل‌ونقل مسافر سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای، همچنین خاطرنشان کرد: بحث پدافند غیرعامل و مدیریت بحران، همواره جزء لاینفک فعالیت‌ها و برنامه‌ریزی‌های سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای است.

ظرفیت مازاد و اطمینان از پوشش تقاضا

باقرجوان درپایان به وضعیت ظرفیت حمل و نقل اشاره کرد و گفت: در حال حاضر، ظرفیت صندلی روزانه ناوگان ما (حدود ۲ میلیون صندلی) بسیار بیشتر از تقاضای موجود (۴۵۰ تا ۵۰۰ هزار نفر) است، بنابراین از نظر تأمین صندلی و ظرفیت، هیچ نگرانی وجود ندارد. مدیریت بحران و شرایط تقاضای عظیم، با اندیشیدن سازوکار‌ها و رعایت دقیق چارچوب‌ها به خوبی انجام می‌شود. با این حال، توسعه مستمر ناوگان همچنان باید در دستور کار قرار گیرد.

جابجایی حدود ۳۷ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر مسافر

مدیرکل دفتر حمل‌ونقل مسافر سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای، در تشریح وضعیت سفر‌های تابستانی اظهار داشت: از ابتدای فصل تابستان تا پایان شهریور، شاهد جابجایی حدود ۳۷ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر مسافر در سراسر کشور بودیم که این رقم، ۱۰ درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال گذشته را نشان می‌دهد.استان‌های تهران، اصفهان، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی و فارس، همچون گذشته، بیشترین حجم جابجایی مسافر را به خود اختصاص داده‌اند. 

مروری بر وضعیت ناوگان حمل و نقل جاده‌ای

مدیرکل دفتر حمل‌ونقل مسافر با اشاره به ناوگان اتوبوسی کشور، بیان کرد: تعداد کل ناوگان اتوبوسی کشور ۱۴،۵۰۰ دستگاه است. اما با توجه به محدودیت‌های موجود در حوزه تولید و واردات، تعداد ناوگان عملیاتی مؤثر برای مسیر‌های طولانی (بالای ۳۰۰ کیلومتر) به حدود ۶،۵۰۰ دستگاه می‌رسد.علاوه بر این، ۳۳،۰۰۰ دستگاه سواری کرایه و ۳۰،۰۰۰ دستگاه مینی‌بوس نیز در حال حاضر فعال و در خدمت جابجایی مسافران هستند.

عوامل مؤثر بر مصرف سوخت ناوگان

وی در خصوص مصرف سوخت،تصریح کرد: میزان مصرف سوخت به عواملی، چون سن ناوگان، برند سازنده و گنجایش موتور بستگی دارد و در هر خودرو متفاوت است.  آمار‌های دقیق مصرف سوخت، از سوی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی اعلام خواهد شد. 

چالش فرسودگی ناوگان و نیاز مبرم به نوسازی

مدیرکل دفتر حمل‌ونقل مسافر با تأکید بر موضوع فرسودگی ناوگان، گفت: از مجموع ۱۴،۵۰۰ دستگاه ناوگان اتوبوسی، حدود ۸،۰۰۰ تا ۸،۵۰۰ دستگاه، سن بالای ۱۵ سال دارند و در دسته ناوگان فرسوده قرار می‌گیرند. برای دستیابی به اهداف توسعه حمل و نقل مسافر در ۵ سال آینده و حفظ میانگین سنی مطلوب ناوگان، نیاز مبرمی به جذب حدود ۳۰،۰۰۰ دستگاه اتوبوس جدید داریم. این امر مستلزم حمایت‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت در حوزه تولید و واردات است. 

اهداف کلان و برنامه‌ریزی برای ارتقای خدمات

وی در تشریح برنامه‌های آتی سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای اظهار داشت: تمرکز اصلی ما بر ارتقای کیفیت جابجایی مسافران و افزایش سطح ایمنی سفر‌ها است. هدف ما، پاسخگویی جامع به تقاضا‌های حمل و نقلی در طول سال و ظرفیت‌سازی لازم برای تحقق اهداف کلان توسعه حمل و نقل عمومی، از جمله کاهش آلایندگی هوا، بهینه‌سازی مصرف سوخت و افزایش ایمنی است.

دغدغه رانندگان و رویکرد تخصیص سوخت

باقرجوان در خصوص درخواست رانندگان و مالکان ناوگان، بیان کرد: خواسته اصلی فعالان این حوزه، تخصیص سوخت بر اساس میزان واقعی تردد و مصرف است.  در شرایطی مانند ترافیک که مصرف سوخت افزایش می‌یابد، لازم است چارچوب‌های محاسبه پیمایش و تأمین سوخت، به گونه‌ای طراحی شود که دقیق، عادلانه و شفاف باشد تا از تخصیص بیش از حد یا کمتر از نیاز جلوگیری شود. هدف نهایی، تخصیص درست سوخت به ازای هر حرکت و ارتقای بهره‌وری عنوان شد.

مدیریت بحران و آمادگی در شرایط ویژه

این مقام مسئول در پاسخ به سوالی در خصوص مدیریت بحران، گفت: ما در مواقع بحران، همواره به صلح و صفا اعتقاد داریم، اما برای مدیریت شرایط اضطراری و افزایش ناگهانی تقاضا، بلافاصله ناوگان را از نقاطی که تقاضای کمتری دارند، فراخوانی می‌کنیم. در حال حاضر، سامانه‌های نوینی در حال راه‌اندازی هستند تا فرآیند شناسایی و اعزام ناوگان با سرعت بیشتری انجام شود. این اقدامات سیستمی،خطا‌ها را کاهش داده و بهره‌وری را به شکل قابل توجهی افزایش می‌دهد.