یادداشت عبدالرحیم سعیدیراد
رئیس ستاد اربعین دانشگاه آزاد اسلامی خبر داد
«مشق پیانونوازی ایرانی» منتشر شد/ بازنویسی یک یادگاری هنری از دوره قاجار
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، کتاب «مشق پیانونوازی ایرانی مطابق با کوک فرنگی» اثر محمودخان مفخمالممالک با بازنویسی، ویرایش و اجرای محمدرضا امیرقاسمی، آهنگساز و نوازنده پیانو، توسط انتشارات خنیاگر اسکن و قاب بندی شده است.
این اثر ارزشمند، بخشی از گنجینه موسیقی دوره قاجار را در قالبی علمی و اجرایی احیا کرده و برای نخستینبار پس از حدود ۹۰ سال، اثری از مفخمالممالک در قالب کتاب در دسترس علاقهمندان قرار گرفته است.
مفخمالممالک؛ نخستین پیانونواز ایرانی با شیوه دستگاهی
مفخمالممالک از رجال فرهنگی عصر قاجار و از نخستین نوازندگان پیانو به شیوه ایرانی بود. او شاگردان برجستهای همچون حسین استوار و مرتضی محجوبی را تربیت کرد. پدرش، ماشاالله خان منتصرالمک، برادر انیسالدوله (از همسران ناصرالدینشاه) بود.
این مجموعه که در سالهای ۱۲۹۴، ۱۲۹۵ و ۱۲۹۷ توسط مفخمالممالک به یکی از شاگردانش، ملوک امیرقاسمی قاجار، آموزش داده شده، اکنون با بازنویسی و اجرای دقیق محمدرضا امیرقاسمی منتشر شده است.
ساختار کتاب و ویژگیهای اثر
جلد نخست کتاب شامل مشقهای چهارگاه، بیات اصفهان و ماهور است که بر اساس کوک رایج پیانو طراحی شده.
امیرقاسمی خط مخصوص نتنویسی مفخم را به نتنویسی امروزی برگردانده و تمام مشقها را منطبق بر متن ضبط کرده است. لوح فشردهای از اجراهای این درسها نیز همراه کتاب ارائه شده تا مخاطب درک دقیقتری از آنها داشته باشد.
در بخش پایانی، تصاویر اسکنشده درسهای مفخم نیز آورده شده که برای پژوهشگران و علاقهمندان تاریخ موسیقی ایران ارزشمند خواهد بود.
امیرقاسمی درباره اهمیت این کتاب گفت: سالها در زمینه مکتب پیانوی ایرانی پژوهش کردهام و همواره جای خالی یک متن اصیل از مفخمالممالک حس میشد. انتشار این کتاب نهتنها برای علاقهمندان پیانونوازی ایرانی مفید است، بلکه پژوهشگران موسیقی نیز میتوانند با یکی از منابع مهم دوره قاجار مواجه شوند.
وی افزود: مفخمالممالک نامی است که بارها در کتابهای معتبری مانند سرگذشت موسیقی ایران مرحوم روحالله خالقی آمده، اما متنی از او تاکنون در دسترس نبود. خوشحالم که بعد از نزدیک به ۹۰ سال، اثری مکتوب و اجرایی از این هنرمند برجسته در اختیار جامعه موسیقی قرار میگیرد.
امیرقاسمی همچنین تأکید کرد: هدفم از این بازنویسی، تنها انتشار یک متن تاریخی نبود؛ بلکه میخواستم این میراث در عمل شنیده و تجربه شود. به همین دلیل تمام درسها را اجرا و ضبط کردم تا مخاطب علاوه بر مطالعه، بتواند آن را با گوش خود نیز درک کند.
بازخوانی یک گنجینه فراموششده
انتشار این کتاب را میتوان نقطه عطفی در بازخوانی تاریخ مکتب پیانوی ایرانی دانست. اثری که نهتنها به علاقهمندان موسیقی دستگاهی امکان میدهد با پیانوی ایرانی آشنا شوند، بلکه منبعی ارزشمند برای محققان تاریخ موسیقی ایران نیز فراهم میآورد.
انتهای پیام/
