نقدی بر اظهارات اخیر پزشکیان در روز خبرنگار و سخنی با همکاران دولت

گروه سیاسی خبرگزاری آنا، سخنان اخیر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، در جمع مدیران رسانه‌ای کشور به مناسبت روز خبرنگار، بار دیگر بحث جدی درباره نحوه مواجهه با دشمن و منطق مذاکرات را در فضای سیاسی و رسانه‌ای کشور زنده کرد. اینکه ایشان در پاسخ به منتقدان مذاکره می‌گویند: «حرف نمی‌زنی؟ خب می‌خواهی چکار کنی؟ می‌خواهی بجنگی؟! خب آمد و زد؛ الان برویم درست کنیم دوباره می‌آید می‌زند» از دو جهت قابل نقد جدی است.

اول آنکه این بیان، به‌ویژه وقتی در یک نشست رسمی و در جمع اهالی رسانه مطرح می‌شود، به راحتی می‌تواند در دستگاه تبلیغاتی دشمن به عنوان اعتراف به ضعف تعبیر شود. این در حالی است که موازنه بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران نه بر پایه ناتوانی و استیصال، بلکه بر مبنای اقتدار و هزینه‌ساز بودن هر اقدام خصمانه برای دشمن تعریف شده است. چنین اظهاراتی عملاً این تصویر را تضعیف و طرف مقابل را به افزایش فشارها و آزمودن خطوط قرمز ایران ترغیب می‌کند.

دومین سطح نقد، به بخش دیگری از سخنان رئیس جمهور بازمی‌گردد که می‌گوید: «ما بدون رضایت و هماهنگی با رهبر معظم انقلاب هیچ کاری نخواهیم کرد، حتی اگر مخالف نظر خود من باشد… وقتی هماهنگ کردیم، بهتر است بقیه گیر ندهند.» این گزاره بر تبعیت از ولایت فقیه تأکید دارد و بیان آن در جلسات عمومی قابل تقدیر است، اما در عمل نباید به معنای توجیهی برای بستن راه نقد کارشناسی و دلسوزانه تصمیمات دولت قلمداد شود.

به فرض هماهنگی دولت در برخی امورات کلان با رهبری انقلاب، نقد جزئیات و شیوه اجرا به معنای گیر دادن و غرض‌ورزی نیست و برعکس، در منطق حکمرانی اسلامی، بررسی و نقد تصمیمات حتی پس از اذن، وظیفه‌ای برای جلوگیری از انحراف و خطا است. تبدیل نام «هماهنگی» به سپری برای فرار از پاسخگویی، اقدامی است که می‌تواند فرهنگ پرسشگری و مسئولیت‌پذیری و فعالیت علمی و کارشناسی را در کشور تضعیف کند.

در عین حال، چون این سخنان در روز خبرنگار بیان شد، بد نیست در همین فرصت نکته‌ای را هم خطاب به همکاران رسانه‌ای و مدیران تیم اطلاع‌رسانی دولت یادآور شویم که در جلسات حضوری، امکان سهو لسان یا ناتوانی در رساندن دقیق منظور برای هر شخصیتی وجود دارد، اما نکته اینجاست که نقش معاونت ارتباطات دفتر رئیس‌جمهور و شورای اطلاع‌رسانی دولت اهمیت ویژه پیدا می‌کند. وظیفه این مجموعه‌ها، شفاف‌سازی، اصلاح و جلوگیری از برداشت‌های نادرست است. اینکه در یک‌سال گذشته بارها شاهد ضعف در دقت، سرعت و صحت تایید یا تکذیب رویدادها یا اظهارات مقامات بوده‌ایم، نه تنها وجهه دولت را خدشه‌دار کرده بلکه خوراک خبری برای رسانه‌های معاند فراهم آورده است.

تیم رسانه‌ای دولت باید بداند که مدیریت پیام، بخشی جدایی‌ناپذیر از وظیفه اطلاع‌رسانی است و در حساس‌ترین پرونده‌های سیاست خارجی و موضوعات مناقشه برانگیز داخلی، کوچک‌ترین خطا در بیان یا انعکاس اظهارات، می‌تواند هزینه‌های امنیتی و سیاسی سنگینی در شرایط پرمخاطره امروز بر کشور تحمیل کند.