هوش مصنوعی پدیده‌ای تمدنی است، نگاه صرفاً فناورانه امنیت ملی را تهدید می‌کند

به گزارش آنا، اکبر نصراللهی، رئیس دانشکدگان هنر و رسانه با انتقاد از نگاه محدود و تک‌بعدی به هوش مصنوعی هشدار داد که این رویکرد، کشور را از دستیابی به فرصت‌های بزرگ و حیاتی این فناوری دور می‌کند. به گفته او، صرف آشنایی با پیشرفت‌های تکنولوژیک و ارتباطی کافی نیست؛ بلکه لازم است پیامدهای گسترده، عمیق و سریع هوش مصنوعی در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، سبک زندگی، حکمرانی و به‌ویژه رفتار رأی‌دهی به‌خوبی شناسایی و تحلیل شود.

رئیس دانشکدگان هنر و رسانه با اشاره به نقش محوری الگوریتم‌های هوش مصنوعی در تحولات رسانه و هنر، افزود: پلتفرم‌های هوشمند امروز با استفاده از الگوریتم‌های توصیه‌گر، پالایش پنهان و تولید خودکار محتوا، در حال تغییر افکار عمومی، ترجیحات فرهنگی و حتی رفتار سیاسی کاربران هستند. اگر این فرایند‌ها بدون نقد علمی و نظارت مناسب پیش بروند، می‌توانند به ابزاری برای سانسور پنهان، تضعیف هویت ملی، مهندسی افکار عمومی، جاسوسی اطلاعاتی و جنگ شناختی تبدیل شوند.

نصراللهی خاطرنشان کرد: هوش مصنوعی با سرعت و گستردگی بی‌سابقه در حال بازتعریف مفاهیم قدرت، رسانه، آموزش، هنر، سبک زندگی و نظام ارزشی جوامع است. تنها در سایه حکمرانی فرهنگی و رسانه‌ای می‌توان از این فناوری در مسیر هویت، عدالت و پیشرفت انسانی بهره گرفت.

وی با اشاره به اینکه مقاومت در برابر هوش مصنوعی نه ممکن است و نه عقلانی و نه سودآور، گفت: باید این پدیده را شناخت، به دیگران شناساند و با درک دقیق آن، به‌عنوان بازیگری فعال در میدان رقابت جهانی ایفای نقش کرد. دوران پروژه‌های جزیره‌ای و مقطعی گذشته و اکنون به ساختار‌های پایدار، تعاملی و میان‌رشته‌ای نیاز داریم.

نصراللهی با بیان اینکه شناخت هوش مصنوعی و تحلیل پیامد‌های آن مستلزم شکل‌گیری زبان و دغدغه‌ای مشترک میان علوم انسانی و مهندسی است، گفت: استادان مهندسی نباید تنها به وجوه فنی هوش مصنوعی بسنده کنند، بلکه باید نسبت به اثرات اجتماعی، فرهنگی، اخلاقی و سیاسی این فناوری حساس باشند. در مقابل، استادان علوم انسانی نیز برای اثرگذاری واقعی باید با منطق الگوریتم‌ها، ساختار یادگیری ماشین و ابزار‌های تولید و تحلیل محتوای هوشمند آشنا شوند تا نقد‌ها و تحلیل‌های شان عالمانه و مؤثر باشد.

رئیس دانشکدگان هنر و رسانه همچنین طراحی دوره‌ای مشترک برای توانمندسازی استادان دانشگاه با همکاری معاونت‌های علوم انسانی، مهندسی و کشاورزی، را ضرروی دانشت و گفت: هدف این دوره ارتقای سواد میان‌رشته‌ای، تقویت مهارت‌های تحلیلی و طراحی پروژه‌های پژوهشی و کاربردی مشترک است. استادان علوم انسانی در این دوره با مفاهیمی مانند مدل‌های زبانی، یادگیری ماشین، پردازش زبان طبیعی و ابزار‌های تولید محتوای هوشمند آشنا می‌شوند و استادان فنی نیز با مباحثی نظیر فلسفه فناوری، سواد رسانه‌ای، جنگ شناختی و روایت‌سازی آشنا خواهند شد.

نصراللهی در پایان بر لزوم توسعه فناوری‌های بومی مبتنی بر فرهنگ ایرانی و اسلامی تأکید کرد و گفت: کشور ما نمی‌تواند صرفاً مصرف‌کننده الگوریتم‌ها و مدل‌های ساخته‌شده توسط قدرت‌های جهانی باشد. ما به مدل‌های زبانی، تصویری و فرهنگی بومی نیاز داریم که با هویت ملی و دینی ما سازگار باشند. 
وی خاطرنشان کرد: طراحی سامانه‌های تحلیل عملیات روانی، روایت‌گر هوشمند بومی و آموزش هوشمند سواد رسانه‌ای، تنها از طریق همکاری نزدیک میان علوم انسانی و فنی قابل تحقق است.