ظهور سینمای ضدامپریالیستی و استعماری در فرانسه

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا به نقل از روزنامه «گاردین»، با وجود تلاش ‌های معدود فیلم‌سازان سیاه ‌پوست فرانسوی مانند کریستیان لارا (از گوادلوپ) و گی دسلوریه (از مارتینیک)، برده ‌داری در قلمروهای فرانسوی هنوز در سینمای این کشور تقریباً ناپیدا است. حتی فیلمی مانند Case Départ که اولین اثر موفق تجاری در این زمینه بود، در قالب کمدی عرضه شد و به ماهیت ساختاری ظلم نپرداخت.

اما اخیراً آثاری تازه و جسورانه در حال شکستن این سکوت هستند. فیلم «بدون زنجیر، بدون ارباب» به کارگردانی سیمون موتایرو برای اولین ‌بار در سینمای فرانسه روایت قربانیان برده‌داری را در مستعمره‌ «جزیره فرانسه» (موریس امروزی) در اقیانوس هند به تصویر می ‌کشد. این فیلم با استفاده از زبان‌های آفریقایی مانند ولوف و تمرکز بر «فرار بردگان» (ماروناژ)، همراه با زیبایی ‌شناسی بصری خاص و رویکردی معنوی، تجربه‌ای منحصر به‌ فرد ارائه می ‌دهد.

همچنین، امسال برای نخستین ‌بار زندگینامه‌ سینمایی یکی از چهره‌ های برجسته‌ی مبارزه با استعمار، «فرانتس فانون»، ساخته شده است. این روان ‌پزشک مارتینیکی‌‌تبار که در جریان انقلاب الجزایر به جبهه آزادی ‌بخش ملی پیوست، در دو کتاب معروف خود به ‌ویژه «دوزخیان زمین»، اثرات روانی استعمار را با دقت تشریح کرد. فیلم به کارگردانی ژان-کلود بارنی، مبارزه فانون را از لحظه ورودش به الجزایر تا مشارکتش در انقلاب به تصویر می ‌کشد و پیوندی میان مارتینیکِ زاده ‌شده در دل برده‌ داری و الجزایرِ تحت اشغال فرانسوی ‌ها برقرار می‌ کند. نکته مهم دیگر، حضور مؤثر همسر فانون، جوزی فانون، در روایت داستان است.

با این حال، همچنان فانون در فرانسه ناشناخته باقی مانده؛ نه مدرسه ‌ای به نام اوست و نه خیابانی. حتی طرحی برای نام‌ گذاری کوچه ‌ای در بوردو به نام او در سال ۲۰۱۹ توسط شهردار وقت، آلن ژوپه، رد شد.

فیلم دیگری به کارگردانی نلسون فوآ، کارگردان گوادلوپی، تصویری تلخ از وضعیت جوانان گوادلوپی ارائه می ‌دهد؛ جایی که استعمار هنوز در قالب بیکاری شدید، فقر، سرکوب پلیسی، بحران‌های زیست ‌محیطی و بحران هویت ادامه دارد. این فیلم در قالب یک تریلر گانگستری با زبان کرئول ساخته شده و ریشه ‌های فرهنگی، دینی و بومی مردم را با نگاهی شاعرانه بازتاب می ‌دهد.

با وجود موفقیت این آثار در رسانه‌های اجتماعی، هنوز در جشنواره‌ های بزرگ سینمایی جایی ندارند؛ واقعیتی که نشان می‌دهد فرانسه هنوز آمادگی کامل برای رویارویی با تاریخ استعماری خود را ندارد.