مجموعه غزلیات «از خدا مگریز» در استقبال از غزل رهبر انقلاب رونمایی شد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، شامگاه دوشنبه ۱۲ خرداد ماه آیین رونمایی از مجموعه غزلیات «از خدا مگریز» اثر سید مسعود علوی تبار، در نشستی ادبی با همین عنوان با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و ادب کشور‌های ایران، افغانستان، هند، تاجیکستان، و پاکستان به میزبانی گروه بین المللی هندیران برگزار شد.

سید محمد رضا سلسکوت شاعر پارسی زبان و استاد دانشگاه کشمیر هند در ابتدای این مجلس رونمایی، نخست به معرفی شخصیت ادبی صاحب کتاب «از خدا مگریز» پرداخت و عنوان کرد: سید مسعود علوی تبار، تنها یک شاعر جوان نیست؛ بلکه حامل اندیشه، مبلغ ارزش‌ها و سفیر فرهنگی در سپهر ادبیات انقلاب است.او با نیروی جوانی، بینش عمیق، و ذوق لطیف، نه‌تنها در سرایش شعر تواناست، بلکه در سازماندهی نشست‌ها، برنامه‌ها و فعالیت‌های فرهنگی، به‌ویژه در گروه بین المللی هندیران در حوزه‌ی ایران فرهنگی، نقش مؤثری ایفا می‌کند.

وی ادامه داد: از جمله کار‌های او، معرفی و شناخت مشترکات فرهنگی و اعتقادی مابین دو کشور از طریق برنامه‌ها مانند نشست‌های ادبی و پژوهشی است.

استاد دانشگاه کشمیر ادامه داد: رهبر معظم انقلاب اسلامی با سرودن شعر مشهور:

«دلا ز معرکه محنت و بلا مگریز...»

ندای ایستادگی، ایمان و فداکاری را در قالب غزل جاری ساختند؛ شعری که الهام‌بخش بسیاری از شاعران انقلاب شد. اما سید مسعود علوی تبار گامی فراتر نهاد و ۲۷ غزل مستقل و هماهنگ در استقبال از این شعر سرود؛ آثاری که نه تقلید، بلکه تجلّی دوباره‌ی معنا، اندیشه و شور انقلابی‌اند.

غزل‌هایی چون:

«به جام‌های پیاپی مدام مستی کن / تو هوشیار ز میخانه‌ی بلا مگریز»

و نیز:

«خوش آن نفس که در آن بانگ ارتحال من است / فروغ طلعت خورشید اتصال من است»

نمونه‌هایی از این جهان فکری‌اند که شاعر در آن از زبان و قالب کلاسیک، پُلی به سوی مفاهیم امروزین زده است؛ از بلا و سختی نگریختن تا اتصال به حقیقت مطلق، از نترسیدن در برابر بلا تا عشق به وطن و شهادت.

سید محمد رضا سلسکوت با بیان اینکه در این مجموعه، صنعت تلمیح، یکی از ارکان اصلی شعر علوی تبار است؛ تصریح کرد: شاعر با اشاره‌هایی ژرف به مفاهیم قرآنی، عرفانی، و انقلابی، پیوندی معنادار میان دیروز و امروز خلق کرده است. مضامین محوری در اشعارش، چون ایستادگی در برابر ظلم، وفاداری به ارزش‌ها، پاسداری از خون شهدا، عشق به وطن، و پیروی از ولایت، با زبان امروزی و احساسی ناب عرضه شده‌اند.

سید سلمان صفوی مترجم، پژوهشگر و رئیس آکادمی مطالعات ایرانی لندن اظهار داشت: اشعار سید مسعود علوی تبار در کتاب از خدا مگریز که در استقبال بیتی از شعر مقام معظم رهبری (دلا ز معرکه محنت و بلا مگریز) سروده شده‌اند، متأثر از زبان قرآن، ادبیات صوفیه، و نهضت مقاومت معاصر در برایر صهیونیسم و استکبار جهانی است. شعر علوی تبار، روان، زلال و تاثیر گذار است. بخصوص تضمین آیه «لا اله الا هو» شعر مقاومت را به وحدت وجود عرفانی پیوند می‌زند که معنای هرمنوتیکی متعالی دارد، یعنی فقط قدرت لایزال الهی باقی است و قدرت‌های سپاه ظلمت میرا و رفتنی است.

سردبیر مجله ترانسندنت فیلوسوفی در ادامه افزود: شعر علوی تبار بوی امید به آینده‌ای روشن را به ملت ایران و ملت اسلام در سایه مقاومت می‌دهد. بینامتنیت از خصوصیات بارز شعر علوی تبار است. او ارجاعات متعدد از طریق تلمیح و تضمین به آیات قرآنی، شخصیت‌های تاریخی و ابیات عرفانی داده است. صنعت تلمیح در شعر او وافر است، او مکرر شخصیت و نماد‌های های قرآنی و اسلامی مثل: نوح، ایوب، موسی، قاسم، عصا، ید بیضا، علی (ع) را تلمیح کرده است. او خط مستمر مقاومت تاریخی «ایران تهمتن» را به ایران امروز پیوند داده است.

عظمی زرین نازیه استاد زبان و ادبیات فارسی دانشکدہ خاور شناسی دانشگاہ پنجاب لاھور عنوان داشت: ھمین که مجموعه شعر « از خدا مگریز » را گشودم، اولین چیزی که به چشمم خورد

ذکر « یاھو یامن لاھو الا ھو» بود که دست مرا گرفت و مستقیماً به اندیشه، و نظر و توکل شاعر رهنمون ساخت.

سید مسعود علوی تبار یک شاعر توانمند، و یک ھنرمند دلسوز پارسی زبان است۔ یک شاعر جوان که محتوای اشعار او به زیور عرفان و معنویت آراسته است ۔ سرودہ ھای وی در این کتاب روح را به شوق می‌آورد و مستغرق می‌کند به گونه‌ای که از آن دنیای سرور نمی‌توان بیرون آمد. مصداق این مصرع فرخی یزدی است:

ماہ گر حلقه به در کوفت جوابش کردم

شاعر پارسی زبان پاکستان در ادامه بیان داشت: سید علوی تبار، عشقی همانند شعله شمع می‌خواهد که وجود خویش را می‌سوزاند۔ وی مثالی از صبر و توکل حضرت ایوب می‌آورد ۔تلمیح از شیر خدا علی (ع) و خیبر و بدر می‌آورد، و گاھی از موسی و عصا تلمیحاتی را ذکر می‌کند۔

علوی تبار یک امید و جرأت به مخاطبان کتاب خود می‌دهد که از جادو و افسون و سحرنترسند و عصای خود را درمیان اندازند، که این عصا مارھای جادویی و حرص و ھوس را خواهد بلعید، و نابود خواهد کرد۔

سید حکیم بینش شاعر و پژوهشگر، و فعال رسانه از افغانستان بیان داشت: هر وقت یک اثری را میخوانم، به این نگاه میکنم که آیا چیزی به من افزوده است یا خیر. به مجموعه شعر از خدا مگریز هم همین نگاه را داشتم. با همین ذهنیت هم به سراغ خواندن این مجموعه رفتم. جدا از روانی و سلاستی که شعر‌ها داشت. در هر غزل بیت یا ابیاتی خیلی توجهم را به خود جلب میکرد. به روی بعضی از ابیات مکث بیشتری میکردم و در مجموع به این نتیجه رسیدم که هرکس به این باغ بیاید دست خالی بر نمیگردد؛ میوه‌های این باغ رسیده و چیدنی است. بیت‌های زیادی را نوشتم. شما برخی از این ابیات را ملاحظه کنید:

به هر کرانه جان لا اله الا هوست

نوای کل جهان لا اله الا هوست

از آن تقاص که هوشم به بوی سیبی رفت

بهشت خانه‌ی خود را خراب ساخته‌ام

اگر تمام جهان در مقابلت باشند.

چو کوه و صخره به یک جا بمان، ز جا مگریز

به هر درت چو کشانید باغ و بستان است

به شرط آنکه مپرسی چرا در آتش و خون

دلا به دوست رسیدن مرا میسر نیست

امان از این ره بی انتها؛ در آتش و خون

مرا ز حسرت رویت هزار افسوس است

در آن دمی که بمیرم میان درد و دریغ

مشت نمونۀ خروار است. بعضی از مصرعها، حتی ظرفیت ضربالمثل شدن را دارند، مانند: به هر زمان که تو باشی، زمان اعجاز است.

سید حکیم بینش ادامه داد: این مجموعه از این نظر که شعر مقاومت است، خیلی ارزشمند است. باید بالید به جوانانی که دغدغۀ مقاومت و ایستادگی را دارند و باید مباهات کرد به کسانی که روحیۀ مقاومت و ایستادگی را بسط و گسترش میدهند. سید مسعود علوی تبار از کسانی است که همیشه دغدغه شعر مقاومت را داشته و همیشه هم از دیگران خواسته که برای شهدا و بعضی از مناسبت‌های خاص شعر بسرایند. این مجموعه هم دغدغۀ او را در این راستا نشان میدهد. سرایش و انتشار این مجموعه از این لحاظ هم اهمیت دارد. خب ما در این کتاب با یک مجموعۀ یک دست دربارۀ شعر مقاومت روبه روییم که وحدت موضوع هم در سراسر این مجموعه حفظ شده که این هم جای تأمل دارد.

پروانه نجاتی شاعر و پژوهشگر در بخشی از سخنان خود ایراد داشت: مدتهاست که هر از گاهی کسانی را دیده‌ام که می‌گویند: «فقط قلم به دست گرفتم... بقیه اش با من نبود... چرخید و چرخید تا شد این نوشتار، شعر، دلنوشته!» این دفتر هم اینچنین بوده است. چه عجب که ما عظمت یک شب، پر از شعر، در خلوت و سکوت، بی هیچ پوستر و تبلیغی را در یک کتاب به تماشا نشسته‌ایم! شاعری، تنها، در دل شب بنشیند و ۲۷ غزل بگوید! درود به کلمات حضرت آقا (مد ظله العالی) که در غزلی دلنشین، در خلوت عارفانه یک جوان عارف مسلک، باعث این همه زایش و رویش و سوختن شده است.

پروانه نجاتی افزود: شاعر جوان، اما اهل دل ما، کاری کرده است کارستان! نه وقت مجال می‌دهد و نه سطر! قرار نیست سخنرانی مفصلی داشته باشم، قرار است که بگویم: «دست مریزاد برادر!» «از خدا مگریز» را که ورق می‌زنیم، با وجود هم زمانی سرودن، تنوع وزن غزلهاچشمگیر است. بیت‌هایی که واژه «مگریز» داشت، به شدت به دلم می‌نشست. شاید، چون پروانه هستم و گریختن یعنی عاشق نبودن و کم آوردن؟!

وی در پایان اشاره داشت: مقدمه این کتاب به قلم دکتر سید سلمان صفوی هم خودش یک کتابچه معرفت بود و خواندنش را به همه مخاطبان کتاب پیشنهاد می‌کنم....

سید بلقیس فاطمه حسینی شاعر، و استاد دانشگاه از دهلی نو در بخشی از سخنان خود گفت:شعر عرفانی نیز باید بگویم گونه‌ای از شعر مقاومت است. موقوف به سعی و درکی عمیق که چگونه رخداد‌های مادی را در پیکره‌ای عرفانی گنجانید و اعتلا بخشید. این باز آفرینی دقیقترین و حساسترین لمحات هنر مندی است. شعر مقاومت ستیزه گری با اندیشه‌هایی است که علیه بشریت هستند؛ و این تنها در به تصویر کشیدن جنگ و مبارزه فیزیکی متوقف نمی‌شود، بلکه حاوی تمامی اندیشه‌هایی است که در قلب شاعر بر مبنای مطالعه ومشاهده از طریق فیض ربانی القاء می‌گردد وهنر مندی که بین حق و باطل، و صواب و خطا نشانه ممیز را می‌داند، درون او به سرایشی اینچنین مترنم خواهد شد.

وی در ادامه خاطر نشان کرد: سید مسعود علوی تبار نیز در کلام خود عبودیت در راه خدا، میهن دوستی، انسان دوستی، احترام آشنایان و از این قبیل موضوعات را بنحو احسن آورده است. از تلمیحات قرآنی و اصطلا حات امروزه با بیان ساده پند نامه‌ای درست کرده و می‌گوید:خلیل باش. غزلیات او مجموعه درد و پیک خجسته فرهنگی است. باوجود محزونی هرگز مأبوس و نا امید نیست. شاد و مسرور مسؤلیت زندگانی را بر دوش خود می‌کشد.

سیده بلقیس فاطمه حسینی افزود: شعر مقاومت ھر آن بیتی است که در باره علو نفس باشد۔هر جایی که هوای نفسانی، ریا، ظلم استکبار و استعمار و فشار بر جامعه انسانی مستولی شود، ستیزه گری بر صاحبدلان و مصلحان لازم می‌گردد. نویسندگان و شاعران پایداری می‌ورزند و ادبیات مقاومت به وجود می‌اید.

مسایل متنوع سیاسی و اجتماعی، دل دنیای امنیت را چنان پر خون کرده که برای قلب‌های نازک و حساس، التهاب آور است. سید مسعود علوی تبار یکی از درد مندانی است که دلی حساس دارد. این گونه حرف‌ها گفتنی نیست خواندنی است. کتاب «از خدا مگریز» علوی تبار نمونه بارزی از شعر مقاومت، در این گونه خاص است.

وی در انتها تصریح کرند: شعر علوی تبار باوجود بیان سلاسلی از مشکل‌ها اسیر نو‌میدی نیست. صبورانه آماده نوشیدن جام غم است. شجاعانه از دریای مواج و متلاطم غم، به سوی ساحل امن و امید می‌رسد.

«ز بحر غم به در آی و به حال مستی باش

زبزم باده و پیمانه بلا مگریز.»

«ز جام غم چو به کام تو شوکران ریزند

بنوش جام و به شکرانهٔ بلا مگریز.»

تاب تحملش به حدی بالا است که می‌سراید: «اگر چه تیغ ببارد بگو که به مگریز.»

نهاد علوی تباری او را بعنوان شاعر شجاع معرفی می‌کند: «زره بپوش و به میدان تیغ و نیزه درآی»، و افتخار می‌کند که «از تباردلیران خیبر و بدر است».

مهدی باقرخان شاعر، مترجم، و دبیر انجمن پارسی سرایان معاصر هند گفت: مجموعه غزلیات «از خدا مگریز» اثر سید مسعود علوی‌تبار، از جمله آثار ارزشمند شعری و ادبی اوست که به چند دلیل حایز اهمیت ویژه‌ای است. یکی اینکه همه‌ی سروده‌های این اثر به استقبال از غزل مقام معظم رهبری است. دوم اینکه با محوریت عنوان رخداد تاریخی «وعده صادق» سروده شده است؛ و سوم اینکه این اثر به تبیین مضامین معنوی و اخلاقی پرداخته و در آن تلاش شده تا با زبانی ساده و دلنشین، احساسات و اندیشه‌های عمیق ارزش‌های اقتدار اسلامی و انسانی را به تصویر بکشد.

استاد مدعو گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ملی اسلامی دهلی نو در پایان خاطر نشان کرد: غزلیات این مجموعه نه تنها جنبه‌های فردی و معنوی زندگی را دربر دارند، بلکه از این دریچه به مسائل اجتماعی و سیاسی می‌پردازد و خواننده را به تفکر وادار می‌کند.

سید تصور مهدی شاعر پارسی زبان و استاد کالج اروینتال پتنای هندوستان دیگر سخنران این نشست بیان داشت: مجموعه حاضر باعنوان «از خدا مگریز» که اخیراً به زیور طبع آراسته شده است محصول یک رشته تفکر علمی و عرفانی است که از قریحه و ذوق سید مسعود علوی تبار پدید آمده است. این مجموعه شعر برای تقرب الهی کتاب سودمندی است. علوی تبار باور دارد که شعر مانند همه هنر‌ها زندگی انسان را آراسته می‌کنند و شعر تا این وظیفه را انجام ندهد ماموریت خود را انجام نداده است.

سید تصور مهدی افزود: در کلی ترین نگاه به غزل‌های این مجموعه مشاهده می‌شود که شاعر کلماتی و واژگانی را انتخاب می‌کنند که مناسب‌ترین و سازنده‌ترین تعامل را با ذهن و دل مخاطب به وجود می‌آورند. با تأملی بیشتر در این منظومه، با مضامین عالی عشق و عرفان، مانند غزلیات مولانا و اشعار حماسی مانند فردوسی و ابیات انقلابی مانند مرحوم حمید سبزواری مواجه می‌شویم؛ و مضمون کلی اشعار ما را با دو حقیقت آشنا می‌سازد، یکی اعتقاد و اعتماد راسخ به خدا ولی با استعداد محدود بشر در رشد و تکامل. دوم مقام بشر در جهان و وجود ناچیز در برابر خداوند.

کتاب «از خدا مگریز» اثر سید مسعود علوی تبار مشتمل بر ۲۷ غزل، در استقبال از غزل مقام معظم رهبری (مدظله العالی) است که در ۷۲ صفحه، و در قطع رقعی توسط نشر فرادید منتشر شده است....

در این محفل که با بداهه نویسی‌های محسن شعبانی همراه بود شاعرانی، چون علیرضا قزوه، ایرج قنبری، امیر عاملی، سید مهدی بنی هاشمی، محمد عشرت صغیر، مسعود ربانی، نغمه مستشار نظامی، پروانه نجاتی، فاطمه آزادی منش، فاطمه بتول سایوز، میترا ملک محمدی، و فاطمه ناظری حضور داشتند.