فراموشی سالمندان همیشه آلزایمر نیست؛ از دلیریوم تا راه‌های پیشگیری

وحید راشدی، متخصص سالمندشناسی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران در گفت‌وگو با خبرنگار آنا؛ با بیان اینکه اختلالات حافظه در سالمندان یکی از موضوعات بسیار مهم و چالش‌برانگیز در حوزه سالمندشناسی است، گفت: هر اختلال حافظه‌ای در سالمندان لزوماً به معنای آلزایمر نیست. برخی از فراموشی‌ها در دوران سالمندی کاملاً طبیعی هستند و بخشی از روند پیری محسوب می‌شوند. اما اگر علائمی مانند فراموشی مکرر، اختلال در تصمیم‌گیری، یا گیجی به صورت مداوم مشاهده شود، باید به آن توجه ویژه‌ای داشت و حتماً با یک متخصص سالمندشناسی مشورت کرد. 

وی افزود: دلیریوم یک اختلال حاد و ناگهانی در عملکرد مغز است که معمولاً در عرض چند ساعت تا چند روز اتفاق می‌افتد. این اختلال با علائمی مانند کاهش هوشیاری، گیجی، اختلال در تمرکز، تغییرات رفتاری، و حتی توهم همراه است. یکی از تفاوت‌های اصلی دلیریوم با آلزایمر این است که دلیریوم به صورت ناگهانی و حاد اتفاق می‌افتد، در حالی که آلزایمر یک روند تدریجی و کند دارد. 

راشدی درخصوص علائم بروز دلیریوم در سالمندان گفت: دلایل متعددی از جمله عفونت‌ها، کم‌آبی بدن، کم‌خوابی، عوارض جانبی داروها، یا حتی استرس پس از عمل جراحی به‌ویژه در سالمندانی که چندین دارو به طور همزمان مصرف می‌کنند، می‌تواند باعث بروز دلیریوم شود. همچنین، ضربه به سر یا افتادن سالمندان نیز می‌تواند خطر ابتلا به این اختلال را افزایش دهد. 

وی افزود: دلیریوم یک اختلال برگشت‌پذیر است. اگر عوامل زمینه‌ساز آن، مانند عفونت یا کم‌آبی، برطرف شوند، علائم دلیریوم نیز بهبود می‌یابند. البته تشخیص به موقع و درمان سریع بسیار مهم است. 

متخصص سالمندشناسی تاکید کرد: پیشگیری از دلیریوم شامل مراقبت‌های عمومی مانند حفظ hydration (آبرسانی کافی به بدن)، تنظیم خواب سالمند، مدیریت دارو‌ها و جلوگیری از تداخلات دارویی، و همچنین مراقبت از سالمند در برابر عفونت‌ها و ضربه‌های فیزیکی است.