روشن: نگاهمان به پژوهش تئاتر ایده‌آل نبود/ خاکی: تئاتر در کشور ما شغل نیست 

به  گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، نخستین جایزه پژوهش سال تئاتر ایران با حضور نادره رضایی معاون هنری وزارت فرهنگ، اتابک نادری، سرپرست اداره کل هنرهای نمایشی، ناظرزاده کرمانی،  مهدی شفیعی، رحمت امینی، مرتضی اسماعیل کاشی، سید جواد روشن، اردشیر صالح پور، محمدحسین ناصر بخت، محمد شیری، مریم معترف، عطاالله کوپال، رضا سرور، منوچهر اکبرلو، مسلم قاسمی و جمعی دیگر از هنرمندان عصر امروز بیست و چهارم آذرماه در تالار رودکی برگزار شد.

اجرای این برنامه با کوروش سلیمانی بود.  

سید جواد روشن مدیر انتشارات نمایش پشت تریبون  قرار گرفت و‌ گفت: ما تا امروز جایزه مستقل برای پژوهش نداشتیم و جای خالی این امر احساس می‌شد، اتفاقی که در سینما رخ داد، از زمانی این مسئولیت به من داده شد تصمیم گرفتیم جایزه مستقل داشته باشیم. نگاه ما ایدئال‌گرایی نبود، به نظرم گاهی گام برداشتن بهتر خواهد بود، پس سعی کردیم در بخش‌های محدود اما حائزِ اهمیت کار کنیم.

وی در ادامه افزود: نگاه ما پژوهش مرتبط تئاتر ایران بود، ده محور موضوعی پیشنهاد شد، در دوره‌های بعدی می‌توان ارتقا با بازه زمانی بهتر ایجاد کرد. خرسندم که اینک به خاطر یک جایزه مستقل در عرصه پژوهش و قلم اینجا هستیم و این خیلی خوب است. تا پژوهش‌های علمی و کاربردی صورت نگیرد، ادامه این مسیر درست نخواهد بود.  خوشبختانه مترجمان خوبی در عرصه تئاتر این روزها داریم، البته ما بخش ترجمه هنوز نداریم، منتها آقای سرور با افتخار سال‌ها الگوی مترجمین ما هستند و از ناشران هم از مدیر انتشارات بیدگل تجلیل خواهیم کرد.

تجلیل از انتشارات برتر؛ انتشارات بیدگل ، عماد شاطریان 

مهرزاد آقاجمالی پشت ترییون قرار گرفت و‌ گفت: پانزده سال پیش ما جمع می‌شدیم و نمایشنامه خوانی می‌کردیم، آنجا با آقای شاطریان آشنا شدم، تصمیم داشت سمت کارهای نظری تئاتر برود و رفت. علی اکبر علیزاد نقش مهمی در سمت و سوی این انتشارات داشت. 

تجلیل از پژوهشگر مترجم برتر

پژوهشگر و مترجم رضا سرور 

محمدرضا خاکی پشت تریبون عنوان کرد: ترجمه نه فقط انتقال واژه‌هاست بلکه کوشش برای ارتباط با فرهنگ دیگر است، یک پل بین فرهنگ‌ها و دل‌هاست. ترجمه کاری بس دشوار و هنری بی همتاست. ترجمه در تئاتر خیلی اهمیت دارد، تئاتر آینه زندگی است و برای اینکه تصویری کاملتر داشته باشیم نیازمند آثار جهانی هستیم، اگر امروز با آثار بزرگان موسیقی جهان آشنا هستیم به لطف کار مترجمان است.

وی افزود: ماشین‌های ترجمه اگر چه قابلیت زیاد دارند و امکان دسترسی سایر زبان ها را فراهم می‌کنند، اما قادر به درک احساسی متون نیستند. امروز شغل تئاتر نداریم، اما همه مدرس تئاتر شدند، با وجود اینکه آزمون صلاحیت مدرس در دانشگاه ها کنار گذاشته شده است.

سرور نیز پس از تجلیل گفت: جوهره تئاتر به فراخور تحولات دامنه خود را گسترش میدهد، پژوهش تئاتر همواره تاریخی است. تاریخیت تئاتر را از آنچه بوده به هست و باید میرساند. 

تجلیل از فرهاد ناظرزاده کرمانی

اردشیر صالح پور درباره فرهاد ناظرزاده گفت:  پژوهش مایه و‌پایه تئاتر است. پژوهشگر مفسر روشنایی است. پژوهش مثل خورشید گرم و روشنی بخش است،  سه عنصر هستی ساز باعث تعالی تئاتر می شود که راس آن پژوهش است،  دوم آموزش و سپس آفرینش است.

در ادامه ناظرزاده کرمانی پشت تریبون گفت: خوشحالم که دوستانم را می‌بینم. متاسفانه در دوره‌ای به دنیا آمدم که نمایشنامه‌نویسان خوب دچار اوتیسم شده‌اند و بیشتر فرم را عوض می‌کنند و حقه‌بازی می‌کنند. اگر برشت و بکت به وجود آمدند به دلیل مسائل سیاسی روز بود. خیلی بد است که دارم می‌میرم اما یک نمایشنامه‌نویس خوبی نیست که رغبت به ترجمه آن را داشته باشم. واقعا حیف است.

ناظرزاده کرمانی با اشاره به وضعیت نمایشنامه‌ها تاکید کرد: این روزها فرانسوی‌ها توپ‌هایی را به هوا می‌اندازند و آمریکایی‌ها روی آن‌ها تحقیق می‌کنند. ترجمه در ایران مسیر عجیبی را طی کرده است حتی وقتی مغول‌ها به ایران حمله کردند مترجمان یا اویغورها را نمی‌کشتند.

ناظرزاده کرمانی درباره ترجمه متون بیان کرد: دوست داشتم بیشتر از رشد ترجمه در ایران پژوهش رشد کند که خوشبختانه این اتفاق هم افتاد. متوجه شدم از جاهای مختلف ایران پژوهش‌های خوبی فرستاده می‌شود. استادان هر کشوری با بالاترین مخرج مشترک برای دانشجوهای کشور خودشان می‌نویسند و وقتی به فارسی ترجمه می‌شود شبیه زبان جادوگرهاست‌ چرا که نویسنده این کتاب‌ها برای کشور خودشان نوشته است. دو چیز مهم در کشور ما وجود دارد اول زمین حاصلخیز و دوم زبان فارسی است. ما از دوران کهن مترجمان نابغه‌ای داشتیم و باید این روند را ادامه بدهیم.

نادره رضایی معاون امور هنری به صحنه آمد و ضمن تبریک هفته پژوهش بیان کرد: از ۲۳ تا ۲۹ آذر هفته پژوهش است و به این فکر می‌کنم که چرا هیچ روزی متعلق به فرهنگ نیست. خارج از شعار برای پژوهشگر بودن باید عاشق بود و پژوهشگر بود. مسئله‌یابی مهمتر از یافتن پاسخ است و گذشته و تاریخت ما در حوزه هنر کمک‌حال ماست. خاضعانه درخواست می‌کنم که اگر بناست این رویداد ادامه پیدا کند به حوزه فرهنگ و هنر توجه ویژه‌تری شود.

معاون امور هنری بیان کرد: من خودم به حوزه نشر مبتلا هستم و خوشحالم که انتشارت بیدگل در شرایط سخت ادامه داد و ما در این حوزه به این انتشاراتی مدیونیم. در کل امیدوارم در حوزه پژوهش در این دوره اتفاقات خوبی رقم بخورد.