![درمان فوری آریتمی قلبی با ضربان ساز تزریقی](/files/fa/news/1403/6/10/630066_983.jpg)
حق کودک بر بازی، تفریح و سرگرمی در عصر هوش مصنوعی
![حق کودک بر بازی، تفریح و سرگرمی در عصر هوش مصنوعی](/files/fa/news/1403/6/17/632733_427.jpg)
گروه فرهنگ و جامعه خبرگزاری علم و فناوری آنا ـ محمدمهدی سیدناصری مدرس دانشگاه و پژوهشگر حقوق بینالملل کودکان: حق کودک بر بازی، تفریح و سرگرمی را میتوان حقی فراموش شده قلمداد کرد. علیرغم آنکه از مهمترین مصادیق حقوق اساسی کودکان است آنهم در عصر هوش مصنوعی و عصر انقلاب صنعتی چهارم، اما کمتر به ماهیت بنیادین آن پرداخته شده است.
فلسفه روحیه تمایل به بازی از ابتدای آفرینش در وجود کودکان بنا نهاده شده و حق بر بازی یک حق انتخابی و مازاد نیست، بلکه در زمره حقوق اساسی و غیر قابل سلب قرار دارد و میبایست توجه ویژهای به آن شود، زیرا سبب رشد و شکوفایی کودکان میشود. در مقابل نادیده گرفتن آن منجر به آسیبهایی بس جبران ناپذیر و سلب آن از مصادیق نقض حقوق کودک است.
ماده ۳۱ کنوانسیون حقوق کودک به یکی از بنیادیترین جنبههای کودکی یعنی بازی، تفریح و سرگرمی اشاره می کند که هرکدام از این مولفههای مندرج در این ماده در ارتقای کیفیت زندگی کودکان و سلامت روان آنها بسیار حائز اهمیت هستند. مولفه اول؛ «حق کودک به استراحت» است که شامل داشتن فرجه کافی از کار، آموزش و یا هرگونه فعالیتی است مستلزم تلاش ذهنی یا فیزیکی کودک است. مولفه دوم به «حق داشتن اوقات فراغت» میپردازد؛ که به معنی حق داشتن زمانی برای تفریح، بازی یا آسودگی است. مولفه سوم «حق کودک به بازی» است؛ که به هر فعالیتی اطلاق میشود که توسط خود کودکان آغاز میشود، جهت میگیرد و سازماندهی میشود.
در آخر، ماده به «حق کودکان برای تفریح و سرگرمی» اشاره میکند که مواردی مانند شرکت در گروههای ورزشی، هنری و ... را در برمیگیرد. لازمه تحقق ماده ۳۱، عامل بودن کودک در تمامی موارد فوق است، بدین معنی که کودک میبایست در شروع و ادامه هر کدام از مولفههای ذکر شده حق انتخاب آزادانه داشته باشد. همچنین، در تفسیر ماده به این تاکید شده است که کلیهی کودکان، فارغ از جنسیت، مذهب، قومیت، محل زندگی، توانمندی و ... حق دارند از حقوق ذکر شده در زندگی بهره ببرند.
در باب اهمیت ماده ۳۱ باید دانست کودکی که فرصت استراحت، تفریح، سرگرمی، بازی و شرکت در فعالیتهای فرهنگی و هنری را داشته باشد، کودکی خلاق، لایق، پرانگیزه، و دارای سلامت روان خواهد بود. ️بازی و سرگرمی جزو ضروری و لاینفک زندگی کودکان بوده و عامل حیاتی برای سلامت و بهزیستی کودکان، رشد خلاقیت، تصویرسازی ذهنی، خودباوری، عزت نفس، مهارتهای شناختی، فیزیکی، هیجانی و اجتماعی آنها به شمار میرود. با وجود تمام آثار مثبت بازی در رشد و سلامت کودک، نباید فراموش کنیم که اهمیت بازی در وهله اول به ارزش ذاتی آن است، به این معنی که اهمیت بازی برای کودکان از جهت لذتی است که به کودک میدهد و نباید صرفاً به عنوان ابزاری برای آموزش یا سلامت کودک در نظر گرفته شود.
در بیشتر مواقع با اندکی توجه و تلاش میتوان شرایط لازم برای بهرهمندی کودکان از حقوق اشاره شده در ماده ۳۱ را بهراحتی فراهم نمود. کودکان ما «امروز» نیاز دارند که خوب زندگی کنند و به حقوقشان احترام گذاشته شود. حمایت از مصالح عالیه کودکان، مهمترین مبنای حقوق کودک و ابدیتبخشیدن به حقِ دارا بودن از حق برای کودکان از مهمترین اهدافِ خاص نظام حقوق بینالملل کودکان در عصر پدیدههای تکنولوژیک است. ا
مید است که با به رسمیت شناخته شدن بیشتر حق بر بازی کودکان، نهاد خانواده، مدارس و جوامع محلی از اینکه کودکان، دوران کودکی لذتبخشی داشته باشند، دفاع کنند و محیطی را ایجاد کنند که هم پذیرنده و هم مشوق بازی کودکان باشد. باتوجه به فلسفه مفهوم و ماهیت بنیادین حق بر بازی کودکان و آثار و تبعاتی که عدم رعایت آن در پیش دارد، توجه به این حق را به ضرورتی انکارناپذیر بدل نموده است و دولتها میبایست با توجه به کنوانسیون حقوق کودک و با به رسمیت شناختن و احترام به آن در جهت ارتقا و پیشبرد این حق بکوشند و با فراهم آوردن امکانات مناسب در فضاهای متعدد، اجرای آن را تحقق بخشند؛ و آگاهیرسانی و آموزش در جهت بازیهای اصولی و هدفمند و جلوگیری از ترویج بازیهای خشونت آمیز را در دستور کار قرار دهند و بر روند آن نظارت داشته باشند.
انتهای پیام/