![تولید نهال و پایههای رویشی باکیفیت و زودرس از طریق کشتبافت](/files/fa/news/1403/5/24/617783_575.jpg)
مدیریت بحران و بلایا در اندونزی
![مدیریت بحران و بلایا در اندونزی](/files/fa/news/1403/5/27/619750_837.jpg)
به گزارش گروه پژوهش خبرگزاری علم و فناوری آنا، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی با عنوان «مطالعه تطبیقی مدیریت بحران (۳): مدیریت بحران در اندونزی؛ جایگاه و ارکان» آورده است که وقوع انواع بلایای طبیعی و انسانی چالشها و مسائل بسیاری برای مردم و مقامات به بار میآورد که در اکثر موارد زندگی عادی مردم را دچار اختلال میکند. به همین دلیل مدیریت بلایا امر مهمی در اکثریت کشورها و دولتها تلقی میشود و اهمیت آن به اندازهای است که با جان، مال و سرنوشت انسانها در ارتباط است.
این گزارش بیان میکند که ایران از جمله کشورهای حادثهخیز جهان است که سابقه قانونی و چارچوبدار مدیریتی آن در مدیریت بحرانها چندان طولانی نیست و به همین دلیل کشوری نوپا در این عرصه است؛ لذا در این شرایط اهمیت مدیریت بلایا ایجاب میکند که به مطالعه و بررسی تجارب کشورهای مختلف پرداخته شود تا پس از جمعآوری یافتهها و دادههای متعدد، الگویی مطلوب و کارآمد برای ایران ترسیم و طراحی شود.
این گزارش ادامه میدهد پس از مطالعه و بررسی تجربه کشور ژاپن در مدیریت بلایا، گزارش پیشرو درصدد است تا تجربه کشور اندونزی را مورد کنکاش قرار دهد؛ زیرا اندونزی از جمله کشورهای حادثهخیز جهان است که هرساله با انواع بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله دستوپنجه نرم میکند و به همین دلیل این کشور تجارب مدیریتی مختلفی را در این زمینه بههمراه دارد. مبنای بررسی این گزارش قانون مدیریت بلایا در اندونزی و سایر مستندات و مکتوبات علمی و پژوهشی در این حوزه است.
این گزارش در ادامه آموختههای کشور اندونزی در زمینه مدیریت بلایا را برشمرده و مطرح میکند که امر مدیریت بحران در این کشور با تأسیس سازمان ملی مدیریت بلایا توسط مقررات ریاستجمهوری، از اولویتها و دستورکارهای دولت اندونزی و امور مهم تلقی میشود که تسریع کارها، سیاستگذاری، تصمیمگیری، هماهنگی و اجرا از اهداف عمده آن است. ریاست این سازمان مستقیماً در برابر رئیسجمهور پاسخگو و مسئول است و در مواقع حوادث بزرگمقیاس از رئیسجمهور فرمان میگیرد. ایجاد سازمان ملی مدیریت بلایا زیر نظر ریاستجمهوری در اندونزی بر جایگاه، اهمیت و اثرگذاری این نهاد میافزاید. سطح و جایگاه این سازمان برابر با وزارتخانه است که ریاست آن نیز همسطح با وزیر است که این امر اقتدار نهادی سازمان ملی مدیریت بلایا را در کشور اندونزی گوشزد میکند.
این گزارش ادامه میدهد که وجود سازمانهای منطقهای مدیریت بلایا در استانها، ریجنسیها و شهرها نیز بهمنزله تمرکززدایی در این عرصه است که این سازمانها ضمن تعیین سیاستهای منطقهای مدیریت بحران، در تمامی مراحل مدیریت آن در سطح محلی فعال هستند و نقش مرکز هماهنگی و فرماندهی حادثه را برعهده دارند. جایگاه نهادی و اداری این سازمان و ریاست آنها در سطوح منطقهای در اندونزی در جایگاهی بعد از دولتهای منطقهای قرار میگیرد. این موضوع نیز بهمنزله ارزشگذاری و اهمیت بلایا و مدیریت آن در سطح منطقهای است.
در این گزارش بیان میشود که دولتهای منطقهای اندونزی در مدیریت بلایا بیشتر در مراحل پاسخ و واکنش به بحران نقش دارند. اما در هر صورت اثرگذاری سازمان منطقهای مدیریت بلایا در تمامی مراحل بهخصوص در میدان فاجعه پررنگتر است. دولتهای منطقهای بیشتر ناظر بر سازمانهای منطقهای و برنامهریزی برای اجرای اقدامهای مدیریت بلایا هستند. ذکر این نکته ضروری است که پس از تأسیس سازمانهای منطقهای، مسائل و چالشهای بسیاری در هماهنگی میان فعالیتهای مدیریت بلایا میان این دو نهاد (سازمانهای منطقهای و دولتهای منطقهای) در سطح منطقهای ایجاد شدهاست.
این گزارش توضیح میدهد که درحالیکه یک سیستم مدیریت غیرمتمرکز بلایا در اندونزی ایجاد شدهاست، اما بااینحال ظرفیت دولتهای منطقهای در این زمینه محدود است و بیشتر سازمانهای منطقهای در کنار سازمانها و نهادهای دولتی به ایفای نقش میپردازند. درحقیقت تأسیس سازمانهای مدیریت بلایا در سطوح منطقهای چندان توفیق نیافته است و حتی مسائلی را در خصوص دولتهای منطقهای در اندونزی ایجاد کرده است.
این گزارش بیان میکند که نکته قابل تأمل حاصل از مطالعه تجربه اندونزی در مدیریت حوادث این است که اعضای کمیته راهبری سازمانهای ملی و منطقهای مدیریت بلایا که وظیفه سیاستگذاری در این حوزه را برعهده دارند از جمله مقامات دولتی منسوب به مدیریت بحران و افراد متخصص در این زمینه هستند که مجلس نمایندگان جمهوری اندونزی با برگزاری آزمون انتخاب میکنند. تجربهگرایی و تخصصگرایی در این زمینه در اندونزی محور مهمی است که میتواند در برآوردن هدف اصلی آنکه حفظ جان و مال مردم است، مؤثر واقع شود.
این گزارش ادامه میدهد که نکته مهم دیگر این است که نقش بخش نظامی و دفاعی (پلیس ملی اندونزی و نیروهای مسلح ملی اندونزی) در حوزه مدیریت حوادث و سوانح بهویژه در مراحل واکنش و پاسخ به بلایا بسیار پررنگ است. ازاینرو ضمن دولتی بودن مدیریت بلایا در اندونزی، میتوان ماهیت نظامی و دفاعی را نیز به آن افزود. در حوزه علمی و فناوری در مدیریت بحران در اندونزی بسترها و پلتفرمهایی برای تعامل با سازمانهای مدنی، بخش خصوصی و دانشگاه برای برآوردن اهداف برنامههای کاهش خطر فاجعه ایجاد شدهاست که این موضوع بهمعنای اهمیت جایگاه علم و دانش و نقش سازمانهای غیردولتی در این حوزه و بهویژه در برنامههای پیشگیری و آمادگی است.
این گزارش مطرح میکند که بهبود محیط فاجعه از منظر روانشناختی و اجتماعی فاکتور مهمی در مرحله پاسخ به بلایا در اندونزی است که در قانون مدیریت بلایا مورد تأکید قرار گرفته است و این یکی از مجموعه نیازهای ضروری و اولیه محیط بغرنج فاجعه است که مورد توجه و رسیدگی قرار میگیرد.
در این گزارش آمده است که با وجود اینکه اندونزی یکی از آسیبپذیرترین کشورهای جهان در برابر بلایای طبیعی است، اما در گذشته منابع کافی را به فعالیتهای پیشگیری و کاهش بلایا اختصاص نمیداد و تنها بر موضوع واکنش به بلایا تمرکز داشت؛ با تصویب قانون جدید مدیریت بلایا، در حال حاضر پارادایم غالب در این عرصه در اندونزی بیشتر بر موضوع پیشگیری و کاهش خطر بلایا و سوانح تمرکز دارد. بدینمنظور دولت اندونزی روشها و استراتژیهای کاهش خطر بلایا را برای پیشگیری و کاهش آثار بلایای طبیعی اتخاذ کرده است. بخش عظیمی از این بودجه بیشتر در سیستمهای هشدار اولیه، بهروزرسانی زیرساختها و مقاومسازی آنها در برابر بلایا استفاده میشود.
این گزارش بیان میکند که اندونزی برنامههای مدیریت بحران را در برنامهریزی توسعه ملی / منطقهای ادغام میکند که این امر بر اهمیت برنامهریزی مدیریت بلایا در این کشور میافزاید. تدوین انواع برنامهها در سطح ملی و محلی و در بازههای زمانی متعدد، برنامه اقدام برای کاهش خطر بلایا که امر پیشگیری و آمادگی را خاطرنشان میکند و نهایتاً برنامهریزی برای هر کدام از مراحل مدیریت بلایا در این کشور در اولویت است. همچنین طرح جامع مدیریت بلایا یک دستورالعمل ملی برای وزارتخانهها، پلیس ملی اندونزی، نیروهای مسلح و دولتهای منطقهای است.
این گزارش خاطرنشان میکند که اندونزی با مسائل و چالشهای مالی و پولی در مدیریت بلایا مواجه است، به همین دلیل انواع بودجهها و صندوقها مانند بودجه حوادث غیرمترقبه، بودجه آماده و در دسترس، صندوق کمکهای اجتماعی، صندوقهای ملی و منطقهای مدیریت بلایا، صندوق مدیریت بحرانهای خاص را در سطوح مختلف تأسیس کرده است تا بتواند بر مسائل مالی فائق آید. یکی دیگر از این صندوقها، صندوق تسهیلات چندگانه اندونزی برای بازیابی بلایا است که مکانیسمی مالی با هدف بسیج بودجه و هماهنگی کمکهای بینالمللی بهحساب میآید. این نکته نشانمیدهد آنچه در مدیریت بحران حائز اهمیت است، بودجه و اعتبارات مالی مختص آن است و اگر این امر نادیده گرفته شود، مدیریت بلایا در هر سطح و کیفیتی که باشد، توفیقی از آن حاصل نمیشود.
انتهای پیام/