![درمان فوری آریتمی قلبی با ضربان ساز تزریقی](/files/fa/news/1403/6/10/630066_983.jpg)
درخواست از آیتالله رئیسی برای توجه بیشتر به صنعت فضایی در دولت سیزدهم
![رئیسی](/c-files/2021/08/14/0/973474.jpeg)
به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری آنا، کارگروه صنعت فضایی بسیج دانشجویی دانشکده برق دانشگاه تهران در نامه ای به آیت الله رئیسی رئیس جمهور، ضمن بیان مشکلات ایجاد شده برای صنعت فضایی در طی 8 سال گذشته، نوشت: متاسفانه در سالهای اخیر این صنعت به دلایل مختلف به شدت مورد اجحاف قرار گرفته و در دولت یازدهم و دوازدهم از رسیدن به اهداف تعیین شده در اسناد بالادستی عقب مانده است.
متن این نامه به شرح زیر است:
بسم الله الرحمن الرحیم
جناب اقای دکتر سید ابراهیم رئیسی، ریاست محترم جمهور؛
سلام علیکم
مسئله پیشرفت علمی، توسعه فناوریهای کشور و بهره گیری از آنها در هر دوره ای جزو تاکیدات اصلی رهبری بوده و به عنوان یکی از اولویتهای پیگیری در دولتها معرفی شده است. در میان فناوریها و صنایع حال حاضر کشور، صنعت فضایی به عنوان یکی از سه صنعت اقتداری جهان و یکی از استراتژیکترین صنایع ملی، در حالی در کشور ما مورد غفلت واقع شده و از جایگاه اصلی خود دور شده است، که بی شک یکی از فرصت سازترین صنعتهای دانش بنیان است که می تواند در عین بومی و درونزا بودن، به شدت مولد، پیشرو و برونگرا باشد.
این فناوری که حتی در میان اولویتهای بند الف "نقشهی جامع علمی کشور" هم جایگاه نخست را دارد، علاوه بر آنکه پتانسیل فوق العاده بالایی جهت ایجاد اشتغال برای قشر گسترده ای از دانشجویان و فارغ التحصیلان رشته های مختلف دارد، به علت بازار خوب خود در سطح جهانی، می تواند به یکی از بازوهای اقتصاد مقاومتی در کشور تبدیل شود؛ اگر عزم و اراده ای برای پرداخت به این صنعت که سودآوری اش تنها به اقتصاد خلاصه نمی شود، وجود داشته باشد.
سرریز ناشی از صنعت فضایی نه تنها در اقتصاد که در حوزه های دیگر چون فناوریهای ارتباطی، محیط زیست، مدیریت بحران و کشاورزی شگفت آور است. از آنجا که تنها تعداد معدوی از کشورهای جهان به چرخه کامل این فناوری دسترسی دارند و از طرفی ساده ترین نتیجه جانبی و جدایی ناپذیر پیشرفت در فناوریهای روز دنیا و توسعه صنایع این چنینی، افزایش اقبال به سایر تولیدات و محصولات آن کشور و ایجاد ذهنیت مثبت در اذهان مردم دیگر کشورهاست، فرصتی بسیار مناسب برای ایران در منطقه و جهان اسلام از حیث بازار این صنعت، وجود دارد.
از سوی دیگر، اهمیت رسیدگی به مرزهای فضایی که در کنار مرزهای آبی، خاکی و هوایی در حال تبدیل شدن به محل مناقشه بین کشورها و سازمانهای جهانی است، ضرورت پرداخت به صنعت فضایی را آشکارتر می کند و نشان دهنده خسارت حاصل از بی توجهی به این حوزه، در سالهای آینده است؛ در حالیکه فرصت پرداخت به این فناوری و صنعت در حال حاضر مهیاست.
دسترسی به چرخه کامل این فناوری به طور مستقل، گواهی بر وجود توانمندیهای لازم و متخصصین زبده در داخل کشور است و موفقیتهای چشمگیر ایران در این صنعت، از وجود پتانسیل بالقوه برای بهره برداری از فرصتهای نهفته در این حوزه خبر می دهد. اما متاسفانه در سالهای اخیر این صنعت به دلایل مختلف به شدت مورد اجحاف قرار گرفته و در دولت یازدهم و دوازدهم از رسیدن به اهداف تعیین شده در اسناد بالادستی عقب مانده است.
این صنعت که با عنوان "گرفتن بهانه از طرفین غربی مذاکرات" از سال ٩۴ رسما وارد دوره رکود خود شد تا مبادا پوششی برای فعالیتهای موشکی قلمداد شود، تا به امروز و با وجود همه تلاشهایی که در چند سال اخیر برای احیای دوباره جایگاه آن و رسیدن به اهداف اسناد عالی کشور، من جمله نقشه جامع علمی کشور، برنامه ششم توسعه و سند جامع توسعه هوافضای کشور شده است، هنوز تا نقطه مطلوب فاصله بسیار دارد و از مهمترین علل آن عدم باور جدی به اهمیت و جایگاه این صنعت در دو دوره دولت آقای روحانی بوده است. چنانکه در این هشت سال حتی یک بار هم شورای عالی فضایی به ریاست ایشان تشکیل نشد، بودجه این صنعت به طور چشمگیری در دولت یازدهم کاهش یافت که به تعدیل نیروهای بی سابقه و از دست رفتن تعداد بسیار زیادی از نخبگان این صنعت و مهاجرت آنها به کشورهای دیگر منجر شد و پروژه های بسیاری به حالت تعلیق یا لغو در آمد و فرصتهای زیادی برای همکای با سایر کشورها از دست رفت.
در حال حاضر این صنعت با چالشهایی جدی روبه روست:
عدم باور جدی مسئولین و مقامات عالی کشور به اهمیت صنعت فضایی در سالهای گذشته و در نتیجه آن، عدم تشکیل شورای عالی فضایی موجب شده سیاستگذاری های حوزه بالادستی و میاندستی دچار اشکالات جدی شود. لذا تناسبی بین اهداف اسناد عالی با شرایط فعلی این صنعت و قوانین این حوزه دیده نمی شود.
این در حالی است که ساختار صنعت فضایی کشور در فاصله کوتاه سالهای ٩٠ تا ٩۴ با تغییرات شدیدی روبه رو شد که هر دو ساختار دچار اشکالاتی بودند و نتیجه این تغییرات، عدم هماهنگی بین بخشها، از دست رفتن وجاهت و جایگاه سازمان فضایی و به دنبال آن، نزول صنعت فضایی کشور بوده است.
با ادغام تمام نهادهای مرتبط با بخش فضایی در سالهای پایانی دولت دهم و انتقال سازمان فضایی به معاونت علمی ریاست جمهوری در این دوران اگرچه اشکالاتی به وجود آمد، اما بازتغییرات اعمالی در دولت یازدهم که منجر به از بین رفتن یک پارچگی این نهادها و ایجاد ساختارهای موازی شد، ضربه شدیدی بر صنعت فضایی کشور وارد کرد که منجر به از دست رفتن جایگاه حقیقی صنعت فضایی، بر زمین ماندن پروژه های دردست اجرا، قرارگیری تمرکز اصلی بر لایه پایین دست و خدمات کاربردی فضایی، کاهش تمرکز بر لایهی زیرساخت و توسعهی فناوری و محقق نشدن اهداف تعیین شده در اسناد عالی شد.
در چنین شرایط آشفته ای پایش دقیقی از سوی دستگاههای ناظر نیز اتفاق نیفتاد تا آسیب شناسیِ منجر به ارائه راه حلی صورت گیرد و می توان گفت اساسا نهاد بالادستی ای برای نظارت در این حوزه وجود ندارد.
علاوه بر این چالشها، تخصیص بودجه نامناسب و هدررفت همان مقدار ناکافی بودجه تخصیص داده شده، در کنار نبود تحقیقات منسجم، اثربخش، جدی و مکمل و ناموازی به علت عدم تدوین اولویتها و همچنین نبود حمایت مالی، موجب از دست رفتن تعداد زیادی از نیروهای متخصص این حوزه شده است که آسیبهایی چون عدم شکلگیری شرکتهای دانشبنیان کافی در این حوزه و عدم ورود جدی بخش خصوصی را نیز در پی داشته است.
در این میان اما می توان گفت مهمترین موضوعی که به شدت مورد غفلت واقع شده و اساسا در دو دولت گذشته جایگاهی نداشته است، "دیپلماسی تکنولوژی " بوده است که می توانست کمک بسیار شایانی در رشد دادن این صنعت در ابعاد مختلف اقتصادی و استراتژیک داشته باشد.
عدم وجود دیپلماسی تکنولوژی و نداشتن ارتباطی کارا و موثر چه با متحدان منطقه ای و جهانی، چه با کشورهای دارای پتانسیل برای تبدیل شدن به مشتری صنعت فضایی، موجب از دست دادن فرصتهای بیشماری در سطح جهانی و ناتمام ماندن بسیاری از پروژههای مشترک پیشین شده است.
لذا از شما و دولت شما انتظار می رود، صنعت فضایی را نه به چشم حوزه ای هزینه بردار یا صنعتی دست نیافتنی و موضوعی نمایشی برای خودنمایی علمی، بلکه به چشم فرصتی بی نظیر برای سرمایه گذاری و محقق ساختن اقتصاد دان شبنیان و دارای اهمیتی فراتر از صرف اقتصادی دانسته، جایگاه استراتژیک آن را مورد توجه قرار دهید و با واقف بودن به سرریزهای این صنعت در سایر صنایع و حوزههای روز و موردنیاز جامعه، از آن به بهترین شکل ممکن بهره ببرید.
به همین جهت لازم می دانیم آنچه که در انتخاب وزیر و در اتخاذ رویکردهای ناظر به این صنعت در دولت سیزدهم مورد تاکید است و راهبرد پیشنهادی متخصصین و فعالین رده های مختلف این حوزه بوده است را با شما مطرح کنیم:
عزم جدی در تشکیل شورای عالی فضایی برای تصمیم گیری در مورد اولویتهای فضایی کشور، مهمترین حلقه گم شده جهت آغاز تغییرات در ساختار صنعت فضایی کشور و بهبودبخشی آن است و شخص رئیس جمهور در جایگاه ریاست این شورا، در آن نقش دارد.
لذا از شما به عنوان رئیس جمهور منتخب ملت انتظار می رود بر خلاف آنچه که در دو دولت پیشین رخ داد، با حضور در این شورا، آغازگر این روند تحولی باشید تا با شروع مجدد فعالیت جدی این نهاد، علاوه بر ارزیابی، آسیب شناسی و بازبینی و اصلاح سند جامع توسعه هوافضا و ایجاد تناسب بین اهداف تعیین شده و وضع موجود، فرصتی برای بررسی و تصویب برنامه ده ساله فضایی و ارائه ماموریت ویژه به سازمان فضایی نیز ایجاد شود و روند اقدامات اصلاح گردد.
دیگر اقدام ضروری برای این صنعت که وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در کنار شورای عالی فضایی نقش مهمی در آن خواهد داشت، آماده سازی لایحه تبیین ساختار مناسب سازمان فضایی و نهادهای مرتبط با حوزه فضا در کشور و یکپارچه سازی آنهاست تا با این کار مدیریت بهتری بر بخشهای مختلف صورت گرفته و این صنعت بتواند جایگاه حقیقی و مناسب خود را بیابد.
انتخاب و به کارگیری مدیران باتجربه این حوزه و تغییر نگاه به این صنعت، جهت بهره برداری همه جانبه از آن در سطوح مختلف وزارت ارتباطات، وزارت دفاع، وزارت علوم و معاونت علمی ریاست جمهوری که هر یک نهادها و بخشهایی مرتبط با این صنعت دارند، جهت ایجاد تغییر در این صنعت ضروری است.
توجه اساسی به توسعه بازار و بازاریابی خدمات کاربردی محصولات حوزهی فضا و نگاه به آن به عنوان یکی از ارکان مهم اقتصاد دانش بنیان، در کنار پیگیری جدی دیپلماسی اقتصادی و دیپلماسی تکنولوژی و قرارگیری آن در دستور کار وزارت خارجه و در نظر داشتن کشورهای همسایه و به ویژه ملل مسلمان، تاثیر چشمگیری در پیشرفت این صنعت در کشور خواهد داشت و علاوه بر سودآوری اقتصادی و همچنین کاهش هزینههای صرف شده در پروژه ها، از حیث استراتژیک جایگاه ایران را در منطقه و ملتهای مسلمان استحکام خواهد بخشید و به تحقق اهداف تعیین شده در سند جامع توسعهی هوافضا نیز کمک خواهد کرد.
همکاری با کشورهایی چون ترکیه، مالزی، اندونزی و پاکستان می تواند فرصت بسیار مناسبی برای تبدیل شدن به یک هاب در این صنعت و بهبود و توسعه پرتابگرها و فناوری ساخت ماهوارهها را به دنبال داشته باشد و زمینه کار بر روی ماهواره های مشترک ( دست کم در مدار لئو) را فراهم آورد.
تخصیص صحیح منابع مالی و تبیین سازوکار نظارتی صحیح جهت بررسی وضعیت پیشرفت کارها و مصرف منابع از دیگر راهبردهای مهمی است که می تواند از هدررفت سرمایه جلوگیری کرده و بازدهی پروژهها را افزایش دهد.
حمایت و بهادهی مناسب به شرکتهای دانش بنیان حوزه فضا و ترغیب بخش خصوصی جهت ورود به سرمایه گذاری در این صنعت توسط زیربخشهای مربوطه در وزارت ارتباطات، وزارت علوم و نهاد علمی ریاست جمهوری و همچنین رو آوردن سازمانها و نهادهای دولتی از جمله وزارت جهاد کشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست، به استفاده از خدمات فضایی برای به روز کردن روندهای مورد استفادهی خود، سرعت پیشرفت در صنعت فضایی را بهبود بخشیده و فرصت مناسبی جهت ایجاد اشتغال برای نخبگان این صنعت در کشور پدید خواهد آورد.
بی شک صنعت فضایی جایگاه مهمی را در انقلاب صنعتی چهارم به خود اختصاص خواهد داد و درهم تنیدگی آن با ابعاد مختلف جامعه امروز لزوم پرداخت به این صنعت به عنوان یکی از مولفههای اقتدار کشور را آشکار می کند.
امید می رود با اصلاح ساختار و یکپارچه سازی نهادهای مرتبط حوزه فضایی، بازگشت این صنعت به جایگاه حقیقی خود و ارائه ماموریت ویژه و بودجه مکفی به زیربخشهای مربوطه به ویژه سازمان فضایی، در کنار توجه به دیپلماسی تکنولوژی و بسط بازار این صنعت، شاهد رشد و پیشرفت روزافزون ایران عزیز بر قله های این فناوری استراتژیک باشیم تا سرریز این دانش در ابعاد مختلف جامعه قابل لمس باشد و دولت سیزدهم بتواند گام بلندی را در این مسیر بردارد.
و من الله التوفیق.
انتهای پیام/
انتهای پیام/