پیام معاونت تحقیقات دانشگاه آزاد:
گزارش آنا؛
سربازی اجباری؛ نمک به زخم جوان ایرانی
در حالی که در چند سال اخیر یکی از اصلی ترین دغدغه های کشور و رهبری تسهیل ازدواج جوانان است؛ کماکان مهمترین سد راه جوانان برای ازدواج یعنی سربازی اجباری پابرجاست.
«مسئله ازدواج جوانان خیلی مهم است، جزء مسائلی است که اصلا نباید از او غفلت کرد و راههایی برای تسهیل و امکان ازدواج برای جوانها باید پیشبینی بشود؛ بعضی از این راهها هزینهی مادی هم ندارد، فقط تصمیمگیری و توجه لازم دارد.»
این سخنان مقام معظم رهبری در ۲۲ تیرماه سال گذشته و در دیدار تصویری با نمایندگان مجلس یازدهم است. با وجود تاکید های پیاپی رهبری در خصوص تسهیل ازدواج جوانان نه تنها اقدامی برای آسان سازی این امر انجام نگرفته بلکه مواردی که مانع ازدواج جوانان هستند هم کماکان به قوت خود باقی اند. نیاز به توضیح ندارد که مهترین این موانع سربازی اجباری است و می توان گفت یکی از مهمترین مصداق های مانع زدایی که در شعار سال توسط رهبری اعلام شد هم رفع این مانع عظیم در راه ازدواج از پیش پای جوان ایرانی است.
میانگین حقوق سربازان در سال گذشته ۴۸۰ هزار تومان بود که عملا هزینه رفت و آمد سرباز را هم تامین نمیکند؛ یکی دیگر از ایرادات سربازی اجباری این است که در طی دوسال خدمت نه تنها هیچ آموزش مفید و درآمدزایی برای آینده جوان داده نمی شود بلکه با دورافتادن از محیط کار و دانشگاه سرباز آنچه که آموخته است را هم از یاد میبرد و دوسال از مدتی که باید صرف تحصیل یا درآمدزایی کند را با کمترین حقوق مشغول به انجام امور بی فایده میشود. کم نیستند جوانانی که با حداقل آموزش و با سن پایین دوران خدمت خود را در مرزبانی میگذراند، یعنی نقطه صفر مرزی که باید حراست از آن با نیروهای کارکشته و متخصص باشد را به جوانی میسپارند که تا چند ماه قبل هیچ پیش زمینه ای از نظامی گری نداشته است. متاسفانه سالانه تعداد زیادی از سربازان مرزبان هم به شهادت میرسند که سرباز شهید علی بیرامی و سرباز شهید ساسان امیرخانی هم از این دست شهدا هستند که هر دو در مهر ماه سال گذشته و در درگیری با گروه های تروریستی و قاچاقچیان به شهادت رسیدند. مسئله دیگر خودکشی سربازان است، آمار دقیقی از خودکشی سربازان در دست نیست اما متاسفانه سالانه تعداد زیادی از سربازان به دلایل مختلف از جمله مشکلات مالی و فشار روانی در حین خدمت و مایوس شدن از آینده پیشرو دست به خودکشی میزنند. اما دردناک تر از همه این موارد برخورد نامناسب با سرباز است که موارد بسیار اندکی از آن رسانه ای میشود؛ از ضرب و جرح سرباز بابلی توسط یک مقام قضایی در دادگستری شهرستان بابل تا سیلی خوردن سرباز راهور در حین خدمت از یک نماینده مجلس که در هیچ کدام از موارد هم برخوردی با خاطیان صورت نگرفت و عملا حق سرباز کشور ضایع شد. سرباز مرزبان زابلی هم که بعد از ضرب و جرح توسط درجه دار مافوقش و از ترس جان خود به خاک افغانستان فرار کرد یکی دیگر از این موارد است. متاسفانه این برخورد با سرباز به عنوان یک امر عادی و مرسوم جا افتاده و تمامی سربازان حداقل یک بار این برخورد را تجربه کرده اند که در اکثریت قریب به اتفاق موارد رسانه ها از ماجرا با خبر نمیشوند. این معضلات فقط مخصوص به سربازان نظامی نیست و سربازانی که در حوزه های مربوط به مدرک تحصیلی خود مشغول خدمت هستند(مانند سربازان مراکز درمانی و ....) هم با این مشکلات دست و پنجه نرم میکنند. حتی سرباز طلبه ها هم از معضلات سربازی اجباری در امان نیستند و اکثر آن ها حقوق و مزایا و مدت زمان خدمت یکسانی با سایر سربازان دارند.
حال اگر نگاهی به سربازی در سایر کشور های بیندازیم متوجه می شوم که تنها ۲۸ کشور در جهان در حال حاضر سربازی اجباری دارند که فقط در ۱۸ کشور مدت زمان سربازی بیش از یک سال است.
اما ابولفضل ابوترابی نماینده نجف آباد در مجلس در مصاحبه که ۱۳ فروردین امسال داشت به مسائل جالبی در خصوص سربازی اجباری اشاره کرد؛ وی با اشاره به فعالیت هایی که در ماه های اخیر در فضای مجازی و در راستای بیان معضلات سربازی با استفاده از هشتگ «از سربازی بگو» صورت گرفته اذعان داشت؛ «از زمان رضاخان قانون سربازی ۲ساله اجباری برقرار است در حالی که قانون باید بر اساس نیاز روز جامعه تغییر کند و در شرایط فعلی به واقع با سربازی اجباری کارخانه دشمنسازی برای نظام راه انداختهایم.» وی با اعلام اینکه اکنون دومین عامل تاخیر ازدواج آقایان سربازی است افزود:«اکنون با قانون فعلی سه میلیون غایب و سرباز فراری داریم و جوانان را مجرم کردهایم؛ در جامعهای که قانون منطبق بر واقعیت نباشد شهروندان مجرم تلقی میشوند، به همین خاطر قانون سربازی فعلی نیازمند تغییر بنیادی است.»
این نماینده مجلس در ادامه از «طرح اصلاح قانون سربازی» رونمایی کرد و اعلام کرد مجلس یازدهم این طرح را در دستور کار خود قرار داده است. وی شرایط این طرح را اینگونه بیان کرد: «سربازی در این طرح دارای پنج رکن است؛ رکن اول نیاز به تامین امنیت است بنابراین در رکن اول برطرف کردن نیاز نیروهای مسلح جزو ضروریات است و در این طرح این مساله در نظر گرفته شده که نیروی مازاد بر نیاز نیروهای مسلح اجباری برای سربازی رفتن ندارد.
او در این باره تشریح کرد: نیروهای مسلح بر اساس نیاز خود از صفر تا مثبت ۱۰۰ و از صفر تا منفی ۱۰۰ رتبهبندی میکنند و به هر نفر یک نمره میدهند و خود ستاد کل آمار مسئولان را در دست دارد و بر اساس نیاز خود مبنی بر زیر دیپلم، بالای دیپلم، کارشناسی، مهندس و پزشک، و همچنین مطابق سن نمرهبندی میکند.
ابوترابی با تاکید بر این مساله که جذب سرباز بر اساس نیاز صورت میگیرد افزود: رکن دوم طرح مزبور این است که سرباز باید همانند نیروهای مسلح حقوق دریافت کند بنابراین بعد از جذب سرباز این نیروها ۹۰ درصد یک حقوق کامل را دریافت میکنند.
او درباره منابع مالی این طرح برای پرداخت حقوق به سربازان جذبشده گفت: این منابع مالی به این شرح پرداخت میشود که گروههایی که سربازی نیامدهاند باید مالیات بر امنیت را بر اساس جدول خدماتی که تنظیم شده، تا سن ۵۰ سالگی پرداخت کنند.
طراح طرح سرباز حرفهای چهارمین رکن این طرح را افزایش مدتزمان سربازی از ۲ سال به ۵ سال برشمرد و توضیح داد: بعد از ۲ سال اجباری، سه سال بعدی اختیاری است و با تشخیص و الزام نیاز فرمانده یگان در مورد آن تصمیمگیری میشود؛ یعنی با این طرح به سمت سربازی حرفهای و اختیاری میرویم که این مساله اختیاری بودن پنجمین رکن طرح است.
عقیده ابوترابی، بر اساس نیاز روز جامعه باید به سمت سرباز حرفهای رفت: امروز جنگها تجهیزات محور و گرانقیمت هستند، لذا هرچه آموزش نیروهای ما بیشتر باشد در میدان عمل خروجی بهتری خواهیم داشت.
او توضیح داد: در حال حاضر با توجه به وضعیت ناامنیهای مختلف کشور سالانه به حدود ۴۰۰ هزار سرباز نیاز دارد و در طرح ما در صورت افزایش مدت سربازی از ۲ سال به ۵ سال، نیاز سالانه کشور به ۸۰ هزار نفر در سال میرسد.
ابوترابی گفت: به دنبال این شیوه سربازی، استخدامیهای دولت باید از بین افرادی انتخاب شوند که پنج سال را گذراندهاند. در گام بعدی به دنبال این هستیم که استخدامهای دولت از میان گروهی که پنج سال سربازی را به صورت اختیاری دیدهاند باشد.»
حال اگر بخواهیم این طرح را مورد نقد بررسی قرار دهیم متوجه می شویم این طرح با وجود قدم های مثبتی که برای اصلاح سربازی اجباری برداشته است ایراداتی هم دارد. یکی از این ایرادات این است که به موجب این طرح سربازی باعث افزایش اختلاف طبقاتی میشود؛ یعنی هرکس که از لحاظ مالی توان پرداخت مالیات بر امنیت ذکر شده در طرح را دارد میتواند از خدمت سربازی معاف شود و باز این جوانان کم بضاعت اند که باید این دوره را طی کنند یعنی همان افرادی که سربازی سد راهی برای ازدواجشان بوده است. یکی دیگر از ایرادات این طرح این است که به گفته ابوترابی استخدامی های دولت از بین افرادی انجام میشود که ۵ سال سربازی را گذرانده باشند؛ یعنی عملا ازدواج جوانان ۵ سال به تاخیر می افتد و طی این ۵ سال جوان فعالیت خاصی را نمی تواند انجام دهد.
در آخر امیدواریم با اصلاح این دو مورد و اجرایی شدن این طرح اوضاع جوانان و کشور بهبود یابد و بتوانیم به فرموده رهبری شرایط ازدواج جوانان را تسهیل نماییم.
انتهای پیام/
