![تولید نهال و پایههای رویشی باکیفیت و زودرس از طریق کشتبافت](/files/fa/news/1403/5/24/617783_575.jpg)
مهلت کمیسیونهای مجلس برای رسیدگی به طرحها و لوایح چقدر است؟
![BS0K2892.jpg](/c-files/old/1398/07/07/637053795542524968.jpg)
به گزارش خبرنگار حوزه مجلس گروه سیاسی خبرگزاری آنا، مجلس شورای اسلامی در نظام جمهوری اسلامی ایران از اهمیت ویژهای برخوردار بوده و محور بسیاری از تصمیمگیریها، قانونگذاریها و برنامهریزیهاست و چراغ هدایت دولت و ملت را به دست دارد.
مجلس شورای اسلامی پایگاه اساسی نظام و مردم و مایه حضور و مشارکت واقعی مردم در تصمیمگیریها و مظهر اراده ملی است و از اینرو آشنایی با بخشهای مختلف آن ضروری به نظر میرسد. با همین هدف اصطلاحها و کلیدواژههای حقوقی مجلس شورای اسلامی برای آشنایی مخاطبان در این صفحه منتشر میشود.
بررسی طرحها و لوایح در کمیسیونها
ماده 141 قانون داخلی مجلس شورای اسلامی میگوید: رئیس مجلس شورای اسلامی موظف است یک نسخه از طرحها و لوایح عادی و یکفوریتی را پس از اعلام وصول به کمیسیون اصلی و کمیسیونهای فرعی جهت رسیدگی به مواد مرتبط و همچنین به مرکز پژوهشهای مجلس جهت رسیدگی و اظهار نظر کارشناسی ارجاع کند.
کمیسیونهای فرعی موظفند حداکثر ظرف مدت 15 روز از تاریخ ارجاع طرح یا لایحه عادی و ظرف مدت 10 روز برای طرحها و لوایح یکفوریتی نتیجه رسیدگی خود را طی گزارشی در مواد ارجاعی به کمیسیون اصلی ارائه کنند. هریک از نمایندگان نیز میتوانند پیشنهادهای خود را در مورد کلیات و جزئیات طرحها و لوایح عادی ظرف مدت 10 روز و در طرحها و لوایح یکفوریتی ظرف مدت پنج روز از تاریخ توزیع طرح یا لایحه به کمیسیون اصلی و کمیسیونهای فرعی ارائه کنند.
مهلت کمیسیون اصلی برای رسیدگی به کلیات و جزئیات طرح یا لایحه عادی حداکثر سه ماه و در طرحها و لوایح یکفوریتی حداکثر یک ماه و نیم پس از تاریخ ارجاع است.
چنانچه طرح یا لایحه بابرگزاری جلسات عادی و فوقالعاده در مهلتهای مذکور قابل رسیدگی نباشد، با درخواست کمیسیون و موافقت هیئت رئیسه مجلس این فرصت حداکثر دو برابر مدتهای مذکور قابل تمدید است.
تبصره یک ماده 141 بیان میکند: در مواردی که کمیسیون یا کمیسیونهایی به نحوه ارجاع طرح یا لایحه معترض باشند، مراتب اعتراض خود را به هیئت رئیسه اعلام میکنند، هیئت رئیسه موظف است در اولین فرصت به موضوع رسیدگی و اتخاذ تصمیم کند.
تبصره 2 میافزاید: در پایان مهلتهای تعیین شده چنانچه گزارش کمیسیون اصلی ارائه نشود، هیئت رئیسه مجلس موظف است طرح یا لایحه را طبق نوبت در دستور هفتگی مجلس قرار دهد. در این صورت پیشنهادهای موضوع این ماده در جلسه علنی مطرح میشود. در صورتیکه گزارش کمیسیون اصلی تا سه روز قبل از شروع رسیدگی به طرح یا لایحه در جلسه رسمی مجلس بین نمایندگان توزیع گردد گزارش کمیسیون جایگزین طرح یا لایحه میشود. در این صورت نمایندگان میتوانند تا 48 ساعت پس از توزیع گزارش کمیسیون، پیشنهادهای خود را شامل اصلاح، برگشت به طرح یا لایحه در هر دو مورد، حذف کل ماده یا تبصره یا بند یا جزء به هیئت رئیسه ارائه کنند تا با توزیع پیشنهاد، در جلسه رسمی مجلس مورد رسیدگی قرار گیرد.
تبصره 3 تصریح میکند: چنانچه در کلیات، نظر کمیسیونهای فرعی با نظر کمیسیون اصلی متفاوت باشد، در جلسه رسمی مجلس قبل از رأیگیری برای کلیات، سخنگو یا یکی از اعضای آن کمیسیونها میتوانند نظر کمیسیون خود را توضیح دهند.
طبق تبصره 4؛ در مواردی که طرح یا لایحه طبق آیین نامه بهصورت دو شوری رسیدگی میشود در شور اول کلیات و در شور دوم جزئیات طبق این آیین نامه رسیدگی میشود.
ماده 142 تأکید میکند: همزمان با وصول طرحها و لوایح توسط کمیسیونها در صورت ضرورت و با تصویب کمیسیون اصلی، طرح یا لایحه به کارگروه کارشناسی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ارجاع میشود. رئیس مرکز پژوهشهای مجلس موظف است متناسب با موضوع و مواد طرح یا لایحه کارگروهی جهت بررسی طرح یا لایحه ارجاعی، متشکل از کارشناسان آن مرکز و اشخاص حقیقی و حقوقی صاحبنظر اعم از نمایندگان فعلی و ادوار مجلس، کارشناس معاونت قوانین مجلس، دیوان محاسبات، مراکز علمی و پژوهشی حوزه و دانشگاه، دستگاههای اجرائی، بخش خصوصی و دستگاههای مرتبط با طرح یا لایحه تشکیل دهد و در بدو کار رئیس و دبیر آن را تعیین کند.
رئیس کارگروه موظف است پس از بحث و بررسی کارشناسی در کارگروه و در صورت لزوم پس از مطالعه تطبیقی قوانین و مقررات و تجربیات سایر کشورها و با بررسی سوابق قانونگذاری و پیشنهادهای کمیسیونهای فرعی و نمایندگان، گزارش کارگروه را با رعایت اسناد بالادستی از جمله قانون اساسی، سند چشمانداز، سیاستهای کلی نظام و قانون برنامه توسعه، همراه با مشخصات اعضای کارگروه به کمیسیون اصلی ارائه کند. رئیس یا نماینده کارگروه موظف است با شرکت در جلسات کمیسیون از گزارش ارائه شده دفاع کند. در صورت عدم نیاز به قانونگذاری جدید در موضوع مورد بحث، رئیس کارگروه گزارش خود را با ذکر دلایل و رد طرح یا لایحه به کمیسیون اصلی ارائه میکند.
رئیس یا نماینده کارگروه موظف است با شرکت در جلسات کمیسیون از گزارش ارائه شده دفاع کند در صورت عدم نیاز به قانونگذاری جدید در موضوع مورد بحث، رئیس کارگروه گزارش خود را با ذکر دلایل رد طرح یا لایحه به کمیسیون اصلی ارائه میکند.
تبصره یک این ماده تأکید میکند: چنانچه رئیس مرکز پژوهشهای مجلس از مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای نگهبان جهت معرفی نماینده خود برای حضور در کارگروه موضوع این ماده دعوت به عمل آورد، مراجع مذکور در صورت تمایل میتوانند شخص یا اشخاصی را از اعضا یا غیراعضا به مرکز معرفی کنند. عدم معرفی یا حضور نیافتن نمایندگان مذکور، مانع از تشکیل کارگروه نیست.
براساس تبصره 2 ماده 142؛ ارجاع طرح یا لایحه به کارگروه موضوع این ماده نافی مسئولیت مرکز پژوهشهای مجلس در ارائه نظرات کارشناسی به کمیسیونها و جلسات رسمی مجلس مندرج در قانو شرح وظایف مرکز پژوهشهای مجلس نخواهد بود.
تبصره سه میگوید: حداکثر زمان رسیدگی به طرحها و لوایح عادی در مرکز پژوهشها یک ماه و نیم پس از ارجاع و در طرحها و لوایح یکفوریتی یک ماه پس از ارجاع است. در صورت ضرورت این فرصتها با درخواست مرکز پژوهشها و تأیید کمیسیون اصلی قابل افزایش است.
ماده 143 قانون داخلی مجلس بیان میکند: کمیسیون اصلی موظف است در رسیدگی به طرحها و لوایح از وزرا و یا بالاترین مقام دستگاههای اجرایی مرتبط با موضوع، مرکز پژوهشها، دیوان محاسبات، نمایندگان کمیسیونهای فرعی و نمایندگانی که در موعد مقرر پیشنهاد خود را ارائه کردند و عنداللزوم نماینده بخش خصوصی اعم از اتاقهای بازرگانی و صنایع و معادن، کشاورزی، تعاون، اصناع، تشکلهای کارگری، انجمنها و اتحادیهها و مجمع صنفی، صنعتی، معدنی و کشاورزی حسب مورد دعوت نماید و پس از رسیدگی گزارش خود را در مهلت مقرر به هیئت رئیسه مجلس تقدیم کند.
تبصره یک؛ کمیسیونها میتوانند گزارش طرحها و لوایح مشابه یا با موضوع مشترک یا نزدیک به هم را در یک گزارش به مجلس ارائه کند.
تبصره 2 بیان میکند: گزارش چاپ شده کمیسیون تا زمانی که در دستور هفتگی درج نشده باشد فقط با تصویب دو سوم اعضای کمیسیون و تأیید هیئت رئیسه مجلس قابل تغییر و اصلاح است و در صورت درج در دستور هفتگی قابل تغییر و اصلاح نیست.
ماده 144 تأکید میکند: پس از توزیع گزارش نهایی کمیسیون اصلی توسط هیئت رئیسه مجلس، کمیسیونهای فرعی در موارد ارجاعی و نمایندگان میتوانند ظرف مدت 10 روز از تاریخ توزیع گزارش، پیشنهادهای خود را در خصوص اصلاح، برگشت به طرح یا لایحه اصلی و پیشنهادهای الحاقی در هر ماده و اجزای آن، حذف کل ماده و اجزای آن به هیئت رئیسه مجلس ارائه کنند.
تبصره ماده 144 میگوید: گزارش کمیسیون اصلی همراه با گزارش کمیسیونها یفرعی و پیشنهادهای نمایندگان موضوع این ماده و ماده 141 در مورد هر طرح یا لایحه و همچنین در موارد ارجاعی به کمیسیون اصلی حین بررسی طرحها و لوایح حداقل 48 ساعت و در موارد اعاده شده از شورای نگهبان حداقل یک جلسه یا 24 ساعت قبل از رسیدگی در جلسه رسمی مجلس باید بین نمایندگان توزیع شده باشد در غیر این صورت در آن جلسه قابل رسیدگی نیست.
انتهای پیام/4034/
انتهای پیام/