اطلاق بورس و تأسیس آن در زمینه حمل بار و مسافر محل ابهام است

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری آنا از خانه ملت، مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به بررسی ابعاد تشکیل بورس الکترونیک حمل بار و مسافر پرداخته است. چندی پیش در مجلس طرح تشکیل بورس حمل بار و مسافر در یک مرداد ۹۸ اعلام وصول و با امضای ۲۷ نفر از نمایندگان مجلس برای انجام تشریفات قانونی تقدیم مجلس شد.

ابهام بورس بودن

جزییات این طرح نشان می‌دهد که در رابطه با طرح تشکیل بورس حمل بار و مسافر، باید به موارد مهمی توجه شود به‌طوری که در فرهنگ اقتصادی، بورس محل ملاقات بانکداران و واسطه اوراق بهادار و بازرگانان، همچنین بازار ارز و سهام تعریف شده است. اگرچه در ایران دایره شمول بورس افزایش پیدا کرده و هم اکنون بورس کالا و نفت نیز فعال است، اما با توجه به اینکه در هیچ‌یک از مواد طرح حاضر ماهیت این نوع بورس تعریف‌نشده و یا ارجاع به مرجعی مشخص صورت نگرفته است، لذا اطلاق بورس و تأسیس آن در زمینه حمل بار و مسافر محل ابهام است.

مشکلات زیرساختی

بر اساس تجربه جهانی خدمات حمل بار و مسافر در قالب اوراق بهادار در بازارهای فناورانه و نه در بورس‌ها قابل ارزش‌گذاری و معامله است. در ادامه این نکته را باید اضافه کرد که اساساً بورس‌های کالایی فاقد زیرساخت‌های نرم‌افزاری و ارتباطات لازم و تعریف‌شده، با نهادها و سازمان‌های متولی این موضوع، در بخش‌های عمومی و خصوصی هستند.

عدم تجمیع با بورس

با توجه به اینکه حمل بار و مسافر فعالیتی خدماتی است، این فعالیت خدماتی نمی‌تواند با بورس کالا تجمیع شود و در صورت طبقه‌بندی این موضوع را باید جزء بورس اوراق بهادار قلمداد کرد.

شکل‌گیری رانت و فساد

با توجه به این نکته که هم‌اکنون در پایانه‌های بار و نیز در ترمینال‌های مسافری شیوه مدیریت بر حمل‌ونقل عمومی بار و مسافر تقریباً شیوه‌ای با برداشت خصوصی است؛ لذا در خصوص واگذاری بورس مذکور به بخش خصوصی با ملاحظه مفاد مندرج در خصوص ممنوعیت صدور بارنامه و بلیت خارج از بورس و نیز ابهام در نحوه فعالیت دستگاه نظارت ذی‌ربط، این امر به طور بالقوه زمینه بروز رانت و فساد را به وجود می‌آورد.

از سویی دیگر، راه‌اندازی بورس الکترونیک حمل بار و مسافر توسط وزارت راه و شهرسازی به بزرگ‌تر شدن دولت منجر خواهد شد و این مغایر سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی است.

جمع‌بندی و پیشنهاد

به‌هرحال با توجه به موارد بالا از یکسو، ضوابط و قوانین بورس در ایران و از سویی دیگر قوانین حوزه حمل‌ونقل، خصوصاً حوزه بار «تشکیل بورس حمل بار و مسافر» به نظر می‌رسد در این طرح، با توجه به حجم بالا، پیچیدگی و گستردگی آن در کشور توجه نشده و طرح مذکور از دقت، پوشش و عمق کافی برای ارتقای این حوزه برخوردار نیست. در مجموع در صورت تصویب طرح مذکور احتمال بروز اختلال و بی‌نظمی در شبکه عظیم حمل‌ونقل کشور وجود دارد، بنابراین تصویب این طرح پیشنهاد می‌تواند چالش‌های زیادی را شکل دهد.

انتهای پیام/4129/