نقاش و مجسمه ساز ایتالیایی: نوترالیسم به معنی خنثی بودن کامل نیست/ آثار نادر افشاری به روح نوترالیسم نزدیک است

فرانچسکو پیرلی؛ نقاش و مجسمه ساز ایتالیایی و معرف سبک نوترالیسم (Neutralism) در جهان و بانی اکسپو نوترالیسم در موزه آوروم پسکارا ایتالیا، پس از برگزاری اولین اکسپور مختص این جنبش که از 3 تا 10 سپتامبر در شهر ساحلی پسکارا ایتالیا (AVRVM MUSEUM) برگزار شد و آثار نادر افشاری، نقاش ایرانی را نیز در خود جای داده بود، به سوالات خبرنگار فرهنگی آنا پاسخ داد.

پیرلی مانیفست جنبش نوترالیسم را در سال 2008 میلادی منتشر کرد. وی ظرف مدت 7 سال توانست 40 هنرمند را از 26 کشور که کارهایشان ویژگی این سبک را دارا بود انتخاب کند و آثارشان را در اولین اکسپوی این جنبش هنری به نمایش بگذارد. در ادامه گفت‌وگو با او را خواهید خواند.

لطفا در ابتدا کمی راجع به چگونگی رسیدن به به سبک نوترالیسم و ویژگی‌های آن توضیح دهید.

من حدود سی سال است که به فرهنگ‌های مختلف می‌پردازم. در سال ۱۹۸۵ در شهر تورنتو مجسمه‌ای ساختم که بسیار مورد استقبال قرار گرفت و در بقیه شهر‌ها و کشور‌ها نیز ساخته شد. آخرین کشوری که این مجسمه در آن به تازگی ساخته شده آفریقای جنوبی است و در مکانی ساخته شده که قراراست جمله‌ای از نلسون ماندلا بر پایه آن نوشته شود با این مفهوم که «می‌توانیم مختلف باشیم اما همه‌ ما از یک ملت هستیم و دارای یک سرنوشت، حتی اگر از‌ نژاد مختلف و فرهنگ و رسوم مختلفی باشیم.»

من فکر می‌کنم تجمع ملیت‌های قومی و فرهنگی در کنار یکدیگر باعث ایجاد یک تفکرجدید می‌شود که از تفاوت فرهنگ‌ها و برخورد آن‌ها با هم ایجاد می‌شود و این تفکر جدید به دنبال راه‌های جدید صلح آمیز برای ایجاد یک زندگی با آرامش بین فرهنگ‌های مختلف ودین‌های مختلف بر روی یک زمین خواهد شد. وقتی روی این مطلب فکر و مطالعه می‌کردم شروع به نگاه کردن و گشتن در دنیای احساس و هنر کردم و به این باور رسیدم که به یک رودررویی همراه با صلح بین هنرمندان از فرهنگ‌های مختلف نیاز است. اینگونه شد که یک مقاله نوشتم و آن را نوترالیسم نامیدم.

نوترالیسم در اینجا به معنی خنثی بودن کامل نیست بلکه بر عکس؛ هنرمند و اثر او در این گروه به گفت‌و‌گو می‌نشیند و از تفاوت‌ها صحبت می‌شود. مثل یک بوم نقاشی عمومی که بین تمام اقلیت‌ها و فرهنگ‌ها گذاشته می‌شود تا هر هنرمند از طریق اثرش امکان گفت‌و‌گو و صحبت با تمام جهان را داشته باشد. این حرکت حرکتی کاملا طبیعی است مثل اتاق نهارخوری بزرگی که در آن تمام اقوام و ملت‌ها و فرهنگ‌ها با احترام کامل بر عقیده، نظر، فرهنگ، ارزش، ریشه‌های یکدیگر غذا می‌خورند و گفت‌و‌گو می‌کنند.

بهترین امکان برای شناخت، گفت‌و‌گو و برخورد با هنرمندان از طریق وب سایت بود. انسان هر کاری را به دو صورت انجام می‌دهد؛ یا از طریق خلاقیت و یا از طریق کپی کردن. گرچه در کپی کردن هم خلاقیت وجود دارد و آن فرم گرفتن اثر با ویژگی‌های خود آن شخص است. نوترالیسم تمام این تغییرات کوچک و عمیق وفرم گرفتن‌ها را که از جهان گفت‌و‌گو‌ها بدست می‌آید در برمی‌گرد. تمام این‌ها در دنیای هنر و فرهنگ تاثیرات زیادی داشته است.

نوترالیسم می‌خواهد که وجدان افراد به این فرم گرفتن‌ها آگاه باشد و از ریشه‌های خود دفاع کند و حتی اگر این شکل گرفتن‌ها کامل نشده باشد، اجازه بدهد که این راه ادامه پیدا کند؛ حتی اگر قضاوت‌های منفی بر علیه تفاوت ریشه‌های فرهنگی و تاریخی وجود داشته باشد و بخواهد مانع آن شود.

آثار انتخابی از هنرمندان جهان که در این اکسپو حضور داشتند، بر چه اساسی انتخاب شدند؟

من آثار را انتخاب نکردم ولی به هنرمندانی که روی وب با آن‌ها آشنا می‌شوم پیشنهاد می‌کنم که درباره‌ این حرکت بخوانند و مطلع شوند و اگر هم‌نظر با این حرکت هستند، می‌توانند یکی از آثار خودشان را همراه کنند.

بیان یک اثر نوترالیسم باید دارای ویژگی‌های بیان جهانی از طریق ویژگی‌های هویتی-فرهنگی باشد. نباید این اشتباه را به وجود آورد که اثر باید تجاری یا هزار ملیتی باشد؛ بلکه باید اثری باشد کاملا آزاد؛ که بتواند با هر طبقه‌ فکری و سنتی ارتباط برقرار کند. آثار هنری را خود هنرمندان انتخاب کردند من فقط به آن‌ها پیشنهاد کردم که وارد این حرکت نوترالیسم شوند. من فقط آثار را روی تجربه پنجاه ساله خود در زمینه نقد تکنیک و بخصوص درخلاقیت هنرمندان مطالعه کردم.

چرا آثار نادر افشاری از ایران انتخاب شد و چقدر از نقاشی ایرانی شناخت دارید؟

آثار نادر اقشاری را انتخاب کردم چون هنرمند فوق العاده‌ای است و آثار ایشان بیان قوی و جهانی دارد و بسیار به روح نوترالیسم نزدیک است. من‌ شناختی از گذشته هنر نقاشی ایران ندارم ولی بسیاری ازآثار نقاشان امروز ایران را می‌بینم؛ همانطور که از خیلی هنر‌های کلاسیک کشور‌های دیگر نیز اطلاع کاملی ندارم. آن آگاهی و ‌شناختی که من در هنر نقاشی دارم در آثار من می‌توانید ببینید.

درباره مجسمه سمبولیک که در سال ۲۰۰۸ ساختید و امروز در ۵ قاره نصب شده نیز توضیح دهید.

این اثرپست مدرن با برنز درست شده و یک انسان است که در وسط جهان ایستاده و دارد نصف النهار را به هم وصل می‌کند و بقیه نصف النهار‌های زمین به وسیله کبوتر‌ها به سمت بالا کشیده شده است. این اثر نشانه صلح و زنده بودن فرهنگ مردم مختلف جهان است. و نشان دهنده این است که با احترام و گفت‌و‌گو می‌توانیم به ساخته شدن جهانی بهتر کمک کنیم. انسانی که در این اثر وجود دارد نشان دهنده انسانی جهانی است و برای همین بدون چهره خاص مو و لباس خاص ساخته شده است؛ برای جلوگیری از دادن شخصیت و یا هویتی خاص که به آن نژاد یا تاریخ یا لباس خاص اشاره داشته باشد.

نقش اصلی انسان در این اثر دوباره وصل کردن جهانی است که او باعث جدایی آن شده است. برای بیان، این دایره (نیمکره) را انتخاب کردم چون دایره در تمام ادیان قدیم و جدید در رویا‌ها و افسانه‌ها و در تمام فرهنگ‌ها نشان دهنده زندگی و جهانی بودن است و این ارتباط کامل بین انسان و جهان و زندگی را نشان می‌دهد. و هشت نصف النهار کشیده شده به سمت بالا توسط کبوتر‌ها معنای خاص خود را دارند که همه فرهنگ‌ها از همه جای دنیا سعی دارند در ساخته شدن جهان -اگر باور کنیم که فرهنگ مهم‌ترین نقش را در شناسایی یک ملیت دارد- نقش دارند. جهانی شدن، یک راه جدید است برای با هم بودن و همکاری داشتن با هم در صلح و آرامش بین فرهنگ‌ها و اعتقادات مختلف؛ با احترام به یکدیگر و به زندگی و حق و حقوق و هویت انسان.

قبول کردن سمبول جهانی بودن یعنی قبول کردن گفت‌و‌گو بین ادیان، همکاری در آرامش کامل بین افراد با ‌نژاد‌ها و رنگ پوست‌های متفاوت و پاک کردن هر عقیده ‌نژادپرستی، فاشیستی، تروریستی، کشتار، تجاوز و مخالف هر شکلی از قضاوت و خودخواهی و خودبرتربینی سیاسی اقتصادی و فرهنگی. براین اساس است که کشور‌ها برای داشتن این سمبل داوطلب می‌شوند؛ یعنی خود را به سمت جامعه‌ای با مردم موافق با گفت‌و‌گو‌های فرهنگی مختلف و احترام به هویت و حق وحقوق انسان مسئول می‌کنند.