هشت بهشت، تاریخ هشت پادشاه عثمانی و اطلاعاتی مشروح از ادریس بدلیسی

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری آنا، «هشت بهشت»، دو بهشت از هشت بهشت ادریس بدلیسی که تحت عنوان «هشت بهشت» در دعا، ثنا و تاریخ هشت پادشاه اول عثمانی به زبان پارسی است.

این کتاب در راستای معرفی و شناخت شخصیتی ناشناخته و یا بسیار کم شناخته شده در ایران و آثار او، به‌ویژه اثر تاریخی بزرگ و سترگ او «هشت بهشت» به نگارش درآمده است. این شخصیت دانشمند، شاعر، مفسر، محدث و مورخی است با نام ادریس بدلیسی که آثاری در ارتباط با سیاست، تصوف، تاریخ و اخلاق و ... دارد.

در حالی که امروزه 400 هزار نسخه خطی در خارج از کشور به عنوان عتیقه مانده است، این کتاب تصحیح شده نسخه خطی است که خدمتی به زبان فارسی می‌کند و در راستای حفظ آثار و سرمایه‌های ملی و فرهنگی به تاریخ ایران و عثمانی اشاره دارد.

بر اساس سخنان وهاب‌ولی استاد تاریخ دانشگاه شهید بهشتی و عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی مهاباد، در بخش آغازین این کتاب آمده است: ادریس بدلیسی شخصیتی که سخن گفتن، هدف از نوشتنش یا سرودن اشعارش تنها برای جامعه زمان خود نبوده و برای همه انسان‌ها‌ و در هر زمانی است. ادریس بدلیسی با آثار خود، دست به عملی برای تکامل فرهنگ زمانه خویش زد، اما باید دانست که خود عمل پی‌بردن به ضرورت فرهنگی، علت نیست، بلکه معلول شرایط مساعد موجود است و این شرایط مساعد را ادریس بدلیسی در محیطی که برایش فراهم آورده، به دست آورد و از آن به نحوی گویا و موثر بهره برد.

حال ممکن است گفته شود که حد و اندازه نفوذ شخص، به استعداد و شخصیت نیز وابسته است که البته صحیح است. شخصیت تنها در موردی می‌تواند استعداد خود را ظاهر سازد که در اجتماع موقعیت لازم برای بروز آن استعداد را به دست آورد و ادریس بدلیسی این موقعیت را در دربار عثمانیان به دست آورد.

اگزچه کتاب منتشر شده دارای نسخ خطی در ایران، ترکیه، لندن و خیلی از کشورهای دیگر است اما با توجه به آخرین تاییدیه‌ای که از وزارت علوم و تحقیقات و فناوری به دست آمده تاکنون این کتاب در ایران تصحیح نشده و اگر هم کسی تاکنون تصحیح انجام داده باشد، هنوز به چاپ نرسیده است.

اگر بخواهیم نگاهی به نوآوری‌های این پژوهش داشته باشیم باید به بررسی، معرفی زندگینامه و آثار متعدد مولف اشاره کرد. چراکه این تحقیق جدا از تأمل در محتوای کتاب، در راستای شناخت ارزش و اعتبار زبان فارسی و نویسندگان ایرانی یا غیرایرانی فارسی‌نویس در ورای مرزهای فعلی ایران است.

این کتاب دارای اشعار عربی است که امکان استفاده آن از سوی شاعران عرب را نیز فراهم می‌آورد. همچنین گروه علوم قرآن و حدیث برای درج و اقتباس آیات و احادیث در این کتاب می‌توانند از این منبع استفاده کنند.

کتاب «هشت بهشت» در قالب 826 صفحه و بهای 80 هزار تومان از سوی سازمان چاپ و انتشارات دانشگاه آراد اسلامی (با همکاری واحد مهاباد) به چاپ رسیده است.