ثبت آنی، احتمال جعل سند را منتفی کرد/ گذر از ثبت سنتی به الکترونیکی، بزرگترین رخداد سامانه ثبت

الهه خانی، گروه اجتماعی- نرسیده به خیابان شهید بهشتی ساختمان بزرگ اداره کل ثبت اسناد و املاک استان تهران در یکی از خیابان‌های فرعی خودنمایی می‌کند. ساختمان مهمترین مرکز ثبت اسناد ایران که در آن روزانه بیش از 2500 فقره استعلام الکترونیکی به ثبت می‌رسد. دفتر سید صادق سعادتیان مدیر کل ثبت اسناد و املاک استان تهران در طبقه پنجم این ساختمان واقع است. سعادتیان حدود 6 سال است که هر هفته روز‌های یکشنبه در همین دفتر با مردم ملاقات عمومی دارد و سعی می‌کند تا مشکلات آنها را برطرف کند. وی پیش از این در استان‌های آذربایجان شرقی و غربی همین سمت را بر عهده داشته است. شرح گفت‌وگوی آنا با مدیر کل ثبت اسناد استان تهران را در ادامه می‌خوانید:

*اجرای ثبت آنی چه مزایایی برای شهروندان داشته است؟
- بیش از 85 درصد خدماتی که در ثبت استان تهران به مردم ارایه می‌شود، به صورت الکترونیکی است. همین‌طور 100 درصد استعلامات ثبت اسناد در استان تهران به صورت الکترونیکی انجام می‌شود. در 3 ماه ابتدایی امسال 182 هزار و 560 فقره استعلام به صورت الکترونیکی به دفاتر اسناد رسمی ارسال شده است که به صورت میانگین برای هر روز کاری 2500 فقره استعلام صورت گرفته است. ثبت اسناد استان تهران در هر روز بالای 400 فقره استعلام به مراجع قضایی ارسال می‌کند که مکانیزه شدن استعلامات در واقع موجب ارتقای سلامت اداری می‌شود و البته از بروز هرگونه جعل و کلاهبرداری جلوگیری می‌کند. می‌توان گفت یکی از برگ‌های زرین و طلایی در طول فعالیت ثبت اسناد تحول ثبت سنتی به الکترونیکی بوده است. ایران در ثبت آنی، یکی از کشور‌های پیشتاز ارایه خدمات الکترونیکی به مردم است، به طوری که در گذشته خدمات مربوط به نقل و انتقال و تنظیم سند 15 روز زمان می‌برد اما این خدمات هم‌اکنون طی مدت زمان کوتاهی انجام می‌شود. در ارایه خدمات به صورت آنی جعل منتفی شده و سامانه ثبت به صورت آنلاین به ثبت احوال متصل است و برای ثبت سند به صورت اتوماتیک هویت شخص درخواست کننده احراز می‌شود.
* در خصوص حفظ اراضی ملی در ثبت استان تهران تا به امروز چه اقداماتی انجام شده است؟

- در تمام مدت فعالیتم در تهران صدور اسناد مالکیت مرتبط با اراضی ملی از اولویت‌های اداره ثبت اسناد استان بوده است. این وظیفه سازمان جنگل‌ها و منابع طبیعی است که مستندات موجود در خصوص اراضی ملی را بر اساس ماده 56 به ما ارایه دهد تا ما برای آنها سند مالکیت تنظیم کنیم. بیشترین میزان از اراضی ملی استان تهران در مناطق خوش آب هوا به ویژه منطقه شمیران قرار دارد. با توجه به دستورات مقام معظم رهبری درصددیم تا برای تمامی اراضی ملی استان تهران سند مالکیت صادر کنیم.

* قانون تعیین تکلیف در چه مرحله‌ای قرار دارد و ثبت استان تهران در این باره چه عملکردی داشته است؟

- از ابتدای قانون تعیین تکلیف در مورد املاک و اراضی فاقد سند رسمی (قولنامه‌ای) 126 هزار و 766 فقره پرونده تا پایان 3 ماهه سال 94 از بدو اجرایی شدن این قانون به حوزه‌های ما ارسال شده است. از این تعداد 119 هزار و 749 پرونده قابلیت طرح در هیات نظارت را داشته و مورد تایید قرار گرفته است، همچنین به 99 هزار و 964 فقره پرونده یعنی حدود 83 درصد از پرونده‌ها رسیدگی شده است و ما در نظر داریم این میزان را تا پایان سال 94 به 100درصد برسانیم.

* آیا قانون جامع کاداستر امسال اجرایی می‌شود؟

- قانون جامع کاداستر (حد نگار) در پایان سال 93 مصوب شد و آیین نامه‌های آن در حال تدوین است و اگر به تایید مقام ذی‌صلاح برسد ما آمادگی اجرای آن را داریم. اجرای قانون کاداستر، حذف کاغذ‌های دست‌نویس در دفاتر املاک را به دنبال دارد. از همه شهروندان تهرانی خواستارم برای تبدیل سند‌های خود به سندهای کاداستری اقدام کنند و این کار را به لحظات آخر واگذار نکنند.

* در تهران کدام منطقه از لحاظ ثبتی دارای بیشترین ارزش افزوده است؟

- منطقه شمیران، مهمترین منطقه از لحاظ ثبتی و دارای بیشترین ارزش افزوده است و البته بیشترین نگرانی ما در خصوص زمین خواری در این منطقه است. خوشبختانه موفق شدیم برای جلوگیری از زمین‌خواری در فیروزکوه برای اراضی ملی واقع در این منطقه سند ثبتی تهیه کنیم. جهت جلوگیری از زمین خواری باید دستگاه‌های برون سازمانی مستندات خود را به ما ارایه دهند. ما درخواست خود را به سایر دستگاه‌ها از جمله اداره اوقاف فرستاده‌ایم اما هیچ یک از دستگاه‌ها جز آموزش و پرورش تا به حال مستندات خود را به ما ارایه نکرده‌اند.

* آیا ثبت اسناد برای زمین‌های متعلق به دولت برای افراد حقیقی ثبت سند می‌کند؟

- خیر به هیچ وجه برای املاکی که در زمین‌های دولت ساخته شده است، سند صادر نمی‌کنیم البته در محدوده شهرها نظارت بر این موضوع بر عهده اداره کل راه و شهرسازی است و افرادی که با چنین مشکلی روبرو هستند باید به این اداره مراجعه کنند. در دوران انقلاب بعضا زمین‌های متعلق به دولت، دستخوش معاملات قرار گرفت اما تنها معاملاتی مورد پذیرش هستند که در دفتر اسناد رسمی ثبت شده باشند.
* چه تعداد دفتر اسناد رسمی در استان تهران فعالیت می‌کنند و چه مرجعی بر تخلفات آنها رسیدگی می‌کند؟

- 1600 دفتر اسناد رسمی فعال در استان تهران فعالیت می‌کنند که 15 نفر بر نحوه عملکرد آنها نظارت می‌کنند. اگر سردفتری در ارایه وظایف خود تخلف کند، دادگاه انتظامی سردفتران وظیفه رسیدگی به تخلفات را بر عهدا دارد. تا به امروز 17 انفصال موقت برای سر دفترانی که دچار تخلف شده اند، به ثبت رسیده است.

* اولین سند ثبت شده در استان تهران در چه تاریخی اتفاق افتاده است؟

- اولین سند ثبت شده در استان تهران در تاریخ 1302 بنام آقای میرزا محمد حسین خوشنویس باشی به آدرس بخش اصلی 11، پلاک 4 در منطقه شمیران به ثبت رسیده است. در آن زمان سند‌ها به صورت تک برگ دست نویس بوده است.

* در تهران چند حوزه ثبتی فعالیت می‌کند؟

- در گذشته 30 حوزه ثبتی در استان تهران فعالیت می‌کردند که این میزان هم‌اکنون به 36 حوزه ثبتی رسیده است. 5 حوزه ثبتی به داخل شهر تهران و یک حوزه به شهرستان رباط‌کریم اضافه شده است. همچنین بالاترین سند صدور مالکیتی در حوزه ثبتی کن صادر شده است.
* مهمترین سندی که در دوران فعالیت شما در استان تهران به ثبت رسیده است را نام ببرید؟
- تمام اسنادی که برای اراضی دولتی توسط ثبت اسناد به ثبت رسیده از نظر من دارای اهمیت است. در تاریخ 27 اسفند ماه سال گذشته پس از 40 نفر ساعت کاری موفق شدیم برای یکی از اراضی دولتی مهم که مسئولان استانی برای آن احساس نگران می‌کردند، سند به ثبت برسانیم.

* مهمترین مشکل ثبت اسناد استان تهران از دیدگاه شما چیست؟

- در ثبت اسناد تهران از نظر تجهیزات و منابع انسانی با توجه به توسعه روز افزون املاک با مشکل مواجه هستیم. ساختمان‌های ثبت اسناد استان تهران قدیمی هستند و نیاز به بازسازی دارند.