حجتالاسلام خورشیدی تبیین کرد؛
آشنایی با رشتهای که مانع از دست رفتن تجربهها میشود/ دسترسی آسان و مؤثر به اطلاعات
دکتر مصیب سامانیان دکتری اطلاعرسانی، عضو هیات علمی و مدیر گروه رشته علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد در کارنامه پژوهشی خود تألیف و ترجمه 4 کتاب، تألیف و ترجمه 15مقاله علمی و پژوهشی، ارائه مقاله در 7 اجلاس خارجی، بازید علمی از 15 کشور، معاون پژوهشی نمونه منطقه 9 دانشگاه آزاد اسلامی، کسب رتبههای اول و دوم پژوهشگر برتر در منطقه 9 و واحد بجنورد و مؤسسات آموزش عالی استان خراسان شمالی در پنج سال متوالی، نفر برگزیده ایدههای برتر نیروی انتظامی جمهوری اسلامی، راهنمایی بیش از 15 پایاننامه کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی را ثبت کرده است.
از سوابق اجرایی سامانیان میتوان به معاونت پژوهش و فناوری واحد بجنورد به مدت 6 سال، عضویت در کمیته تخصصی گزینش علمی استادان گروه کتابداری منطقه 9 دانشگاه آزاد اسلامی، مدیریت فصلنامه علمی- ترویجی پژوهشهای تربیتی، رئیس شورای انتشارات و شورای پژوهشی واحد بجنورد و مدیریت کتابخانه مرکزی واحد بجنورد به مدت 7 سال اشاره کرد.
مدیر گروه کارشناسی ارشد رشته علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد به مناسبت هفته کتاب، کتابخوانی و کتابدار در گفتوگویی با خبرنگار آنا به معرفی این رشته و دلایل تغییر نام رشته کتابداری و اطلاعرسانی به رشته علم اطلاعات و دانش شناسی پرداخت.
رشته کتابداری یا علم اطلاعات و دانش شناسی را چگونه معرفی میکنید.؟
علم اطلاعات و دانش شناسی رشتهای است که مانع از دست رفتن تجارب میشود و به عبارتی در بطن خود با مدیریت اطلاعات و دانش سروکار دارد و هدف اساسی آن ایجاد شرایط مناسب برای دسترسی آسان و مؤثر جامعه(اشخاص و سازمانها) به اطلاعات است که برای آموزش این فرایندها به کارکنانی که باید در کتابخانهها و مراکز اطلاعاتی به جامعه خدمت میکنند حرفه کتابداری دورههای آموزش رسمی را بهویژه در سطح آموزش عالی برقرار کرده است.
اطلاعات سازمانی جایگاه ویژهای در فرایند توسعه یک جامعه دارد؛ با فراهم آوری و سازماندهی منابع موردنیاز جامعه، راههای دسترسی آسان و سریع افراد به انواع منابع اطلاعاتی در آموزش و پژوهش فراهم میآید.
علت تغییر نام رشته کتابداری به علم اطلاعات و دانش شناسی را بیان کنید.
با توجه به تغییرات سریع فنّاوری و ورود آن به همه عرصههای زندگی و کاری ازجمله شیوه ذخیره و بازیابی اطلاعات که دیگر کتاب صرفاً فرمت نوشتاری و چاپی ندارد و شیوه ذخیرهسازی منابع نسبت به قبل بیش از حد دچار تحول شد؛ بنابراین 19 شهریور سال 91 کمیته برنامهریزی وزارت علوم تحقیقات و فناوری نسبت به تغییر نام این رشته از کتابداری و اطلاعشناسی به علم اطلاعات و دانش شناسی اقدام کرد.
تغییر نام این رشته آیا کارکرد این رشته را تغییر داده است.؟
علم اطلاعات و دانش شناسی با خلق دانش، فراهم آوری اطلاعات، ذخیره و بازیابی آن باقابلیت توزیع و قابلیت دسترسی به اطلاعات سروکار دارد؛ به عبارتی امروزه کار متخصصان علم اطلاعات و دانش شناسی دانشوری و دانش شناسی است و میتوان گفت امروزه متخصصان این رشته بهنوعی در فضای فیزیکی، مجازی و شبکهای رابط بین اطلاعات و کاربر هستند.
دانش تخصصی کتابداران در چه زمینههایی است؟
افراد این رشته در سه بخش دارای تخصص هستند که عبارتاند از:
1- آشناشدن و آشنابودن با علم و چارچوبهای علمی و تبدیل دانش به دادههای قابل بازیابی کاربران، قابلیت ذخیرهسازی دانش با قابلیت بازیابی سریع در هر مکان
2- آشنایی کامل با سختافزارهای شبکه و کامپیوتر
3- قابلیت بهکارگیری نرمافزارهای سیستمی و بازیابی اطلاعات و موتورهای جستجوگر درروی شبکههای علمی، اینترنت و وب
دانشجویان این رشته باید دارای چه استعدادها و تواناییهایی باشند.؟
با توجه به اینکه در دنیای فعلی ماهیت کتابخانه نسبت به گذشته تغییر کرده و بیشتر مراکز اطلاعرسانی مورد توجه عموم جامعه است؛ پس دانشجویان این رشته باید با محیط اطلاعاتی جدید و منابع الکترونیکی آشنایی کافی داشته باشند تا بتوانند پاسخگوی نیازهای اطلاعاتی کاربران باشند، چون رشته علم اطلاعات و دانش شناسی یکرشته بینرشتهای است افرادی که به این رشته تمایل دارند باید دارای قدرت تحلیل اطلاعات، برخورداری از هوش معنوی، آشنایی کامل به یکزبان خارجی، مهارت کافی بهمنظور برنامهریزی و استفاده از شبکههای کامپیوتری، را داشته و با دادهها کاوی و دادهپردازی و همچنین اقتصاد اطلاعات و بازیابی اطلاعات آشنایی داشته باشند.
شرایط ادامه تحصیل در این رشته را توضیح دهید.
این رشته اکنون در دو گرایش پزشکی و غیرپزشکی در دانشگاههای ایران تدریس میشود، رشته کتابداری پزشکی در دانشگاههای علوم پزشکی و غیرپزشکی در دانشگاههای سراسر دانشگاه آزاد اسلامی و پیام نور بهصورت علمی و با گرایشهای مختلف تدریس میشود.
وضعیت شغلی این رشته را در کشور چطور ارزیابی میکنید؟
دانشآموختگان این رشته علاوه بر کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی در همه سازمانهایی که تولید اطلاعات دارند میتوانند مشارکت و همکاری کنند و در حوزههایی همچون حوزه ارزیابی اطلاعات، انتشارات علمی-پردازش اطلاعات گردآوریشده با پژوهشگران، مدیریت محتوای پرتالهای سازمان و مراکز اسناد و مدارک موزهها و.... جذب شوند.
گرایشهای رشته علم اطلاعات و دانش شناسی را بیان کنید.
این رشته دارای گرایشهای علمسنجی، مدیریت اطلاعات، مدیریت نسخ خطی و مطالعات آرشیو، دانشنامه نگاری، مدیریت کتابخانههای آموزشگاهی، دانشگاهی و عمومی است.
و سخن پایانی...
باید همگی بکوشیم در جامعه کتابخوانی بهعنوان یکی از کارهای بزرگ و مهم به نحو احسن تبلیغ و فراگیر شود که در این زمینه مقام معظم رهبری میفرمایند: دین «علم» و «پایبندى به ارزشهای معنوى» است؛ امروز کتابخوانی و علمآموزی، نهتنها یک وظیفه ملى، که یک واجب دینى است؛ در جامعه اسلامى، کتابخوانی باید همگانى و فراگیر شود؛ فرآیند کمال بشرى بهوسیله کتاب تحقق مییابد؛ کتاب، دروازهای بهسوی جهان گسترده دانش و معرفت است.
گفتوگو از لادن لنگری
انتهای پیام/
