ساختار کشور بیمار و وابسته به نفت است/ صنایع ایران مونتاژ و کپی‌برداری است

به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری آنا، دکتر سیدضیاء هاشمی درباره راهکارهای توسعه علم و فناوری گفت: سهم خدمات دانش‌بنیان و صنایع مبتنی‌ بر فناوری‌های پیشرفته در تولید ناخالص داخلی بسیاری از کشورها در حال افزایش است و غفلت از اهمیت فناوری در توسعه اقتصادی شکاف بین کشورهای پیشرو و عقب مانده‌تر را افزایش می‌دهد.

او ادامه داد: تحولات فناورانه باعث بروز موانع نهادی می‌شود. در ایران هم ضعف نهادی احساس می‌شود و لازم است بخش مهمی از سیاست‌های دولت با هدف ایجاد یا تقویت نهادهای مورد نیاز تدوین شود.

سرپرست وزارت علوم درباره لزوم طراحی مجموعه سیاست‌ها برای توسعه مستقیم فناوری‌ها گفت: چارچوبی برای سیاست‌های توسعه نوفناورانه با تاکید بر ایجاد نهادهای پشتیبان از سه سر فصل سیاست‌های معطوف به توسعه قابلیت‌های فناورانه، سیاست‌های بهبود محیط کسب و کار و سیاست‌های تحریک طرف تقاضا و ایجاد بازار برای نوآوری باید طراحی شود.

او افزود: در زمینه اصلاح شرایط اقتصادی کلان و محیط کسب و کار سیاست‌هایی برای ساماندهی نظام تامین فعالیت‌های نوآورانه و دسترسی شرکت‌های تازه تاسیس به سرمایه ریسک‌پذیر و همچنین ایجاد فشارهای رقابتی نیاز است.

هاشمی با بیان اینکه عدم تقاضا و نبود بازار برای فناوری‌ها از مهم‌ترین موانع نوآوری است، گفت: سیاست تحریک تقاضا از طریق خرید دولتی و حمایت دولت از تقاضای بخش غیردولتی قابل اجرا است و باید مدنظر سیاست‌گذاران قرار بگیرد.

به گفته هاشمی شکاف بین اختیارات و مسئولیت‌ها، ناکارآمدی نظام اداری کشور در بخش‌های مختلف علمی و اجرایی، وابستگی تام منابع مالی به دولت، نارسایی و ناکارآمدی نظام آموزشی و تربیتی کشور، وجود موانع قانونی، عدم وجود روند مناسب بین مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی با سازمان‌ها، کمیت‌گرایی در فرایند توسعه، اشتباه دانشگاه‌ها بر برتری‌دادن آموزش بر پرورش دانشجویان و فقدان به‌کارگیری ارزیابی به عنوان ابزار یاری‌دهنده به فرآیند مدیریت نظام آموزشی و .... از موانع اصلی توسعه علم و فناوری در کشور است.

سرپرست وزارت علوم درباره موانع اقتصادی و فنی توسعه فناوری گفت: ساختار کشور بیمار و وابسته به نفت است. سرمایه‌گذاری مناسب در علوم، تحقیقات و فناوری انجام نمی‌شود. تمایل به تولید اطلاعات و دانش دست اول کاهش و واردات فکری افزایش پیدا کرده است. ساختار صنایع کشور ضعف دارد و اکثر صنایع کشور مونتاژی است. واردکنندگان به دلیل وابستگی کشور به واردات قدرتمند شده‌اند و این گروه مانع ایجاد و توسعه فناوری بومی در کشور می‌شوند.

او در پایان گفت: موانع اجتماعی، فرهنگی و سیاسی بسیاری هم مانع توسعه فناوری در کشور شده است و مهمترین مشکلات و موانع اصلی پیشرفت علمی ایران موانع فرهنگی است. مشکلاتی مانند ضعف اعتماد به نفس و خودباوری، تفسیر دینی غلط از رشته‌های معرفت دینی، گسستگی نسبت به مفاخر و فرهنگ ملی و اسلامی، فقدان فرهنگ علمی و فنی در جامعه، ضعف در گفتمان علمی کشور، رفتار احساسی با مباحث علمی، شیوع کاسب کاری و سودجویی در آموزش، ضعف فرهنگی کار و خلاقیت جمعی و .... نمونه‌هایی از این مشکلات است.