لازمه تولید و اشتغال، نظارت و مدیریت کارآمد و انقلابی است

پیام نوروزی و سخنان پرشور مقام معظم رهبری در نخستین روز فروردین سال 1396 در حرم مطهر امام رضا(علیه آلاف التحیه و الثناء) در جمع میلیون‌ها زائر و مجاور، استراتژی مهم کشور و نظام را تعیین کرد. نامگذاری سال جدید به سال "اقتصاد مقاومتی؛ تولید و اشتغال" با نظر حکیمانه و تدبیر معظم‌له، نشان از بررسی‌های واقع‌بینانه گذشته، تحلیل درست وضع موجود و نگاه به آینده دارد.

رهنمود ارزشمندی که با استقبال مسئولان سه قوه و دلسوزان کشور و انقلاب همراه شد و در پیشران کاری فعالان اعم از دولتی و غیر‌دولتی قرار گرفت. از لوازم اصلی تحقق این راهبرد مهم نکته‌ای است که در جمع‌بندی سخنان پر‌شور و اثر‌بخش رهبری به خوبی تبیین شد و باید نصب‌العین مدیران و مسئولان قرار بگیرد. آنجا که پس از بر‌شمردن خدمات فوق‌العاده جمهوری اسلامی ایران به ویژه 25 برابر شدن دانشجویان در بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و متجاوز از 10 میلیون فارغ‌التحصیل در مدت زمان یاد شده که یک عمل انقلابی و ثمر‌بخش محسوب می‌شود، فرمود "ما هر جا یک مدیریت انقلابی فعال و پر‌تحرک داشتیم کار پیش رفته و هر جا مدیریت‌های بی‌حال، ناامید، غیر‌انقلابی و بی‌تحرک داشتیم، کارها متوقف مانده و یا به انحراف رفته است. اگر مدیریت‌ها، متدین، انقلابی و کارآمد باشد همه مشکلات حل خواهد شد". از این فرمایش رهبری چنین مستفاد است که تحول در مدیریت‌ها امروزه ضرورتی انکار‌ناپذیر است. همه ما می‌دانیم که رهبری ایران کم‌نظیر است و مردم هم هر جا لازم بوده از جان خودشان مایه گذاشته‌اند و نمونه بارز آن حضور فعال در هشت سال دفاع مقدس است. کم نیستند خانواده‌هایی که چندین شهید تقدیم انقلاب کردند و امروز هم برای دفاع از حریم ولایت و اهل بیت عصمت و طهارت در جهت اعزام، به عنوان دفاع از حریم حرم، صف کشیده و آماده جانفشانی هستند. نگارنده بر این باور است که ایراد اصلی کار را باید در حوزه‌های کارشناسی و مدیریت میانه جست‌وجو کرد.

از قدیم گفته‌اند: گذشته چراغ راه آینده است. روی همین جهت است که با کمترین بررسی می‌توان گفت: عمده ناکارآمدی‌ها و گرفتاری‌های مردم و کشور ریشه مدیریتی دارد، زیراکه اگر شاخص مهم مدیریت را نظارت بدانیم که چنین است. باید گفت: نظارت‌ها در بسیاری از حوزه غیر‌کافی و ابتر است. نظارت یعنی هنر مدیریت. بسیار روشن و غیر‌قابل‌انکار است که در کشور ما در گذشته نظارت کیفی بر تولید به درستی صورت نگرفته است. همچنانکه نظارت درستی بر واردات نداشته‌ایم و کالاهای خارجی به ویژه چینی همه بازار کشور را در نوردیده و کسی هم پاسخگو نیست و اگر نیم نگاهی بر کار مبارزه با قاچاق کالا داشته باشیم، برخوردهایی صورت گرفته در بسیاری از موارد با پیشه‌وران و کسبه جزء بوده است نه بازرگانان بزرگ و حرفه‌ای که همیشه چند قدم جلوتر از نهادهای نظارتی در حرکت بودند و سازوکار تجارت حرام را نیز بلد بوده و دارای نفوذاند؛ این مطلب نشان می‌دهد که یک مدیریت انقلابی و کارآمد لازم بود که تاکنون متاسفانه وجود نداشته و ندارد.

چنین نظارت انقلابی در حوزه تولید علم، در مباحث مربوط به فرارهای مالیاتی، تسهیلات بانکی به ویژه در رابطه با صندوق توسعه ملی، قراردادهای خارجی و نحوه جذب سرمایه‌گذاری و مرتفع‌کردن موانع سرمایه‌گذاری و تولید در داخل کشور ضرورتی غیر قابل انکار است.

می‌دانیم تولید باعث اشتغال است. در تولید و پژوهش، مشارکت بالای دانشگاه‌ها یک ضرورت است. دانشگاه‌ها و به ویژه معاونت علمی ریاست جمهوری برای جذب نخبگان و تشویق پژوهشگران لازم است یک اقدام انقلابی و مضاعف داشته باشد. نقطه قوت دولت یازدهم، معاونت علمی این دولت است که هم به لحاظ برنامه و راهبرد و هم از جهت مدیریت انقلابی بر فرزند شهیدی از شهیدان انقلاب و دفاع مقدس مربوط است. فرزند شهید ستاری بزرگ مسئولیت این معاونت را بر عهده دارد، که هم متدین، هم انقلابی و هم کارآمد است.

تبدیل علم به ثروت در معاونت علمی مبنای کار قرار گرفته و مراکز رشد و شرکت‌های دانش‌بنیان اعم از دولتی و غیر‌دولتی به ویژه دانشگاه آزاد اسلامی، مورد حمایت این معاونت است تا جائیکه عملکرد این معاونت در حوزه تولید و اشتغال عزت‌آفرین است.

این نمونه مدیریت انقلابی در سایر حوزه‌های مدیریت باید جاری و ساری باشد و اگر این نمونه مثال‌زدنی چه از نوع نظارت و چه مدیریت انقلابی تعمیم پیدا کند، شعار سال مورد نظر رهبری محقق می‌شود.

* معاون پارلمانی دانشگاه آزاد اسلامی