محسن رنانی‌: حکمرانی غلط در حوزه آب، کشور را به مرز درگیری برده است

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری آنا، محسن رنانی استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان در نشست «نقش باورها، ارزش‌ها و سرمایه اجتماعی در حکمرانی آب» با عنوان آب، فرهنگ و جامعه گفت: من با عنوان آب، فرهنگ و جامعه مشکل دارم. این نقد وارونه و متهم کردن جامعه و فرهنگ است. مردم در ایجاد این بحران سهم اندکی دارند و گویی که متهم هستند. اگر الگوی مصرف جایی خراب است، حکمرانان آن را خراب کرده‌اند. مردم 3000 سال بلد بودند با آب چه کنند و ارتباط پایدار با طبیعت داشتند. گراف‌ها نشان می‌دهد، متوسط بارش باران نسبت به دهه‌های قبل کاهش محسوسی نداشته است.

او درباره بحث فرهنگ و مصرف آب گفت: ما نمی‌توانیم به بیماری که از شدت خون‌ریزی در حال مرگ است، بگوییم رژیم غذایی‌ات را عوض کن! برای چنین بیماری اول باید جلوی خون‌ریزی را گرفت. ما در معرض جنگ آب هستیم. الان هم این اتفاق شروع شده است، اما اخبارش هنو زمنتشر نشده است.

او ادامه داد: 92 درصد آب کشور در بخش کشاورزی و صنعت استفاده می‌شود، یعنی اگر مردم مصرف‌شان را هم به نصف برسانند تنها 4 درصد از کل مصرف آب کشور کاهش پیدا می‌کند. این یعنی مشکل در الگوی مصرف مردم نیست. در حوزه آب با چند دهه حکمرانی غلط تخریب به وجود آورده است. ابتدا باید از سوی مسئولان پذیرفته شود که این سیاست‌ها غلط بوده است. در این صورت مردم هم برای نجات از بحران آب همراه می‌شوند. در حال حاضر حکمرانان در حال لاپوشانی هستند و این سیاست غلطی است که سیاست‌گذاران نپذیرند در حوزه آب در حال سقوط هستیم.

این استاد دانشگاه اصفهان از بحران داخلی آب نیز گفت: من زمانی فکر می‌کردم که اگر تنش داخلی در ایران روی دهد بر سر مسائل فرقه‌ای خواهد بود اما درگیری استانی الان شروع شده است. ما مدت‌هاست که می‌خواهیم بین اصفهان و چهار محال و بختیاری جلسه گفت‌و‌گو کارشناسی درباره آب برگزار کنیم اما کارشناسان می‌گویند ما به استان دیگر نمی‌آییم، چون ما ر ا کتک می‌زنند. علاوه بر این در سال 84 در تغییر قانون آب منطقه‌ای به استانی چه کشمکشی شده بود.

او ادامه داد: درون شهرها هم بحران شروع شده است اما خبری از آن در رسانه‌ها نیست. در بعضی مناطق حاشیه‌ای که فشار آب پایین است وقتی همسایه‌ای موتور آب را روشن می‌کند فشار آب همسایه‌ها می‌افتد و صدای اعتراض‌ها بلند می‌شود. این جنگ به شکل مشاجرات لفظی میان همسایه‌ها شروع شده است. زمانی که کشاورزان شرق اصفهان لوله‌های انتقال آب به یزد را از بین بردند فقط برای چند روز بی‌آبی در یزد شیشه‌های ماشین‌های نمره اصفهان خرد می‌شد و در اصفهان هزینه‌های سنگینی برای اعتراض عده‌ای از اهالی پرداخت شد. این فقط برای چند رو بود اگر قطعی آب برای ماه‌ها بخواهد اتفاق بیفتد چه خواهد شد؟ اکنون در مورد بحران آب لاپوشانی انجام می‌شود و همانطور که سال‌ها درباره مساله هسته‌ای در کشور گفت‌و‌گوی جدی وجود نداشت الان هم درباره آب گفت‌و‌گوی جدی در کار نیست. مهمترین بحران این است که مسئولان نمی‌دانند در وضع بحران قرار داریم. باید اعتراف کنند و بپذیرند قرار هم نیست کسی مجازات شود اما خطاهای گذشته آبروریزی هم دارد. اکنون شیوه‌های غلط به شیوه غلط دیگری ادامه پیدا می‌کند.

رنانی درباره نحوه برخورد مسئولان با مردم گفت:‌در حوزه سیاسی برخورد‌ها جدی است اما در مسائل اجتماعی و اقتصادی مراعات زیاد از حد صورت می‌گیرد. پوپولیسم افراطی جواب نمی‌دهد. نظام تدبیر نباید به پوپولیسم تبدیل شود. زمانی احمدی‌نژاد به چهار محال و بختیاری رفت و گفت آب مال شما و بعد از آن آقای روحانی به اصفهان رفت و گفت: زاینده‌رود باید همیشه آب داشته باشد!

او ادامه داد: سیاست‌گذاری در سفرهای استانی خطرناک است. پیشتر در مسافرت سیاست تدوین می‌شد و خطرناک‌تر اینکه پشت تریبون قانون تصویب شد. سیاست خودکفایی و جایگزینی واردات سبب شد، کاشت گندم اصلی‌ترین هدف شود. حالا در مرکز اصفهان گندم می‌کاریم و در یزد با آب چاه برنج نشا‌ می‌کنیم. قبل از انقلاب ما 19 سد داشتیم. الان جمعیت نسبت به آن زمان 2 برابر شده است اما 647 سد در حال بهره‌برداری است و با سدهای در حال اجرا این رقم به 1330 سد می‌رسد.

وی تاکید کرد: در سال 89 لایحه‌ای به تصویب رسید که براساس آن به همه چاه‌های غیرمجاز پروانه دادند. این قانون به نام تعیین تکلیف چاه‌های بدون پروانه یک بار هم قبل‌تر اجرا شده بود. احمدی‌نژاد در سفرهای استانی وعده آب می‌داد. مثل شعار پخش کردن پول نفت آن هم برای کف و سوت کشیدن مردم اتفاق می‌افتاد.

محسن رنانی گفت: از افرایش جمعیت صحبت می‌شود در حالی که برنامه چشم‌انداز بر کاهش جمعیت در مناطقی که با مشکل آب روبه‌روست، تصریح دارد. این تناقضات را باید بررسی کرد. ما امسال هم در حال خرید تضمینی گندم هستیم در حالی که از سال‌ها پیش باید کشت گندم را در شرق زاگرس ممنوع می‌کردند. ما 10 برابر قیمت جهانی گندم تولید می‌کنیم. صادرکنندگان گندم به ایران آن را کیلویی 140 تومان به ما می‌فروشند ما گندم را کیلویی 1000 تومان تولید می‌کنیم. باید چیدمان اولویت‌های ملی را به کلی تغییر دهیم. مثلا بخشنامه‌ای برای تعطیلی چاه‌های غیرمجاز در اصفهان صادر شده بود. در زمان سفر استانی یکی از مقامات دستور دادند بروید اعتراض کشاورزان را با قول مساعد خاموش کنید و 800 تا 900 چاه غیرمجاز پروانه گرفتند.

او چاره این بحران را گفت‌و‌گو دانست و گفت: چاره‌ای جز گفت‌وگو نیست و گفت‌و‌گو هم یکطرفه نیست بلکه دو طرفه است. برای نجات از جایی که به سمت آن می‌رویم این گفت‌و‌گوی آزاد ضروری است. انقلاب اسلامی انقلاب عشق بود.