طرح کنگره آمریکا برای تجزیه عراق؛ هدف آمریکا از تسلیح کرد‌ها و سنی‌های عراق چیست؟

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری آنا، کنگره آمریکا پیش‌نویس طرح تسلیح پیش‌مرگه‌ها و گروه‌های سنی‌ در عراق را تصویب کرد که جنجال‌های فراوانی را در این کشور برپا کرد.

طبق این طرح دولت آمریکا به طور مستقل با کرد‌ها و عشایر عراقی رابطه برقرارو آن‌ها را مسلح خواهد کرد. کمیته نیروهای مسلح در مجلس سنای آمریکا طی چند روز اخیر قانونی را تصویب کرده است که بر اساس آن آمریکا باید با کرد‌ها و اهل سنت عراق به گونه‌ای برخورد و تعامل داشته باشد که گویا هر کدام کشور مستقلی هستند.

بر اساس این قانون، ‌در صورتی که آمریکا بخواهد با کردهای شمال عراق داد و ستد یا تعامل داشته باشد، به گونه‌ای خواهد بود که گویا کشور مستقلی است. با اهل سنت که بیشترشان در مناطق غربی عراق هستند نیز چنین برخورد و تعاملی خواهد داشت.

براساس پیش‌نویس قانونی که ماک تورن پری عضو جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا ارائه کرد آمریکا با نیروهای پیشمرگ و نیروهای عشایر‌ سنی به عنوان دو دولت تعامل می‌کند تا شرایط اعطای کمک مستقیم به آن‌ها فراهم شود.

طرح کنگره آمریکا درخصوص تسلیح کرد‌ها و سنی‌ها در عراق واکنش‌های منفی متعددی را از سوی مقامات عراقی در پی داشته است. مقامات عراقی می‌گویند این طرح یعنی اینکه کرد‌ها و عشایر اهل سنت در نظر آمریکایی‌ها کشورهای مستقلی هستند. آن‌ها این طرح را مقدمه‌ای برای تجزیه عراق به سه بخش شیعه، سنی و کردستان می‌دانند. چنین طرحی، ناقض حاکمیت ملی عراق است.

واکنش نخست‌وزیر عراق به طرح کنگره آمریکا

نخست‌وزیر عراق بر مخالفت دولت فدرال با طرح کنگره آمریکا برای تسلیح نیروهای پیشمرگه و عشایر اهل سنت، مستقل از بغداد تاکید کرد.

دفتر حیدر العبادی نخست‌وزیر عراق در بیانیه‌ای اعلام کرد: دولت عراق در عین حال که از تلاش‌های همه کشور‌ها برای ایستادگی در کنار عراق در جنگ با عناصر تروریستی داعش و کمک‌های نظامی آن‌ها استقبال می‌کند، به همه عراقی‌ها اطمینان می‌دهد که تعامل همه کشور‌ها با عراق براساس احترام به تمامیت ارضی و حاکمیت این کشور صورت می‌گیرد و اکنون هیچ یک از کشورهای خارجی تعامل دوگانه‌ای با عراق ندارند.

در این بیانیه با اشاره به اینکه همه عراقی‌ها از تمام اقوام و اقلیت‌ها اکنون در حال نبرد با عناصر تروریستی داعش هستند، تأکید شده است که هرگونه کمک‌های تسلیحاتی به عراق باید بر اساس برنامه‌ریزی‌های نظامی و تنها از طریق دولت مرکزی عراق انجام گیرد.

این بیانیه تصریح کرده است دولت عراق همچنان در مسیر آزادسازی وجب‌به‌وجب خاک عراق حرکت می‌کند و با طرح پیشنهادی کمیسیون خارجی کنگره آمریکا که به دودستگی‌های بیشتری در عراق منجر خواهد شد، مخالف است و اجتناب از تصویب آن را خواستار است.

از سوی دیگر بهاء الاعرجی معاون نخست‌وزیر عراق مخالفت کشورش را با این تصمیم اعلام کرد و گفت اجرای این طرح سبب تجزیه عراق می‌شود. الاعرجی در نشست خبری در پارلمان از دخالت آمریکا در امور عراق انتقاد کرد.

جماعت علمای عراق (علمای اهل سنت عراق) در واکنش به «نقشه کنگره آمریکا برای از هم گسستن عراق و زمینه‌سازی برای تقسیم این کشور»، از اندک صداهای ناسازِ که مبلّغ رویکردهای آمریکا شده‌اند، خواست که «لال» شوند.

حسن سالم، رئیس فراکسیون صادقون در پارلمان عراق گفت: «آمریکا برای تجزیه عراق داعش را تشکیل داد ولی فتوای مرجعیت این توطئه را خنثی کرد. طرح تجزیه عراق که هم اکنون روی میز کنگره آمریکا است، امتداد توطئه‌ای که داعش برای اجرای آن تشکیل شده است. هر فرد و گروهی در عراق که از طرح آمریکایی تجزیه عراق حمایت کند، خائن به کشور و مزدور است.»

تماس جو بایدن با نخست‌وزیر عراق

بایدن معاون رئیس‌جمهور آمریکا شب گذشته (شنبه) تلفنی با حیدر العبادی نخست‌وزیر عراق گفت‌وگو کرد.

بنا بر اعلام کاخ سفید، بایدن در این تماس «بر تعهد ایالات متحده بر اساس موافقتنامه چارچوب راهبردی به عراقی متحد، فدرال و دموکراتیک، همان‌طور که در قانون اساسی تعریف شده، تأکید کرد.»

بیانیه کاخ سفید می‌افزاید: «وی همچنین تأکید کرد که تمامی کمک‌های نظامی ایالات متحده برای مبارزه با داعش، همانطور که تعهد داده شده است، بر اساس درخواست دولت عراق بوده و باید به صورت هماهنگ با دولت عراق صورت گیرد.»

تماس تلفنی بایدن با عبادی پس از آن صورت گرفت که کنگره آمریکا در اقدامی جنجال‌برانگیز، در لایحه دفاعی این کشور از دولت خواست مناطق کردنشین و سنی‌نشین عراق را به عنوان یک «کشور در نظر گرفته» و برای تسلیح و تجهیز مستقیم آن‌ها، بدون هماهنگی با بغداد وارد عمل شود.

انتقاد شدید مقتدی صدر

مقتدی صدر، رهبر جریان صدر، نیز با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد: مجلس نمایندگان آمریکا می‌خواهد، قانونی را درباره عراق تصویب کند که بر اساس آن، هر طائفه‌ای در عراق مستقل از دیگری عمل کند. آمریکا، سوء‌نیت خود را علیه عراق عزیز ما ثابت کرده و دندانهای خود را تیز کرده است. لذا پارلمان و دولت باید واکنشی قاطع در این‌باره نشان دهند.

وی در واکنش به پیش‌نویس طرح آمریکایی درباره نحوه تعامل با کرد‌ها و اهل تسنن به عنوان دو دولت مستقل، از دولت و پارلمان عراق خواست تا قاطعانه با این مسئله، برخورد کنند.

رهبر جریان صدر این اقدام را آغاز تجزیه علنی عراق دانست و تهدید کرد که در صورت تصویب این طرح، تعلیق فعالیت شاخه نظامی این جریان علیه آمریکا را لغو خواهد کرد تا منافع آمریکا را در داخل عراق و خارج آن هدف قرار دهند.

واکنش پارلمان عراق به طرح آمریکایی

پارلمان عراق، مرجعیت دینی و مقامات سیاسی عراق، طرح کنگره درخصوص تسلیح کرد‌ها و سنی‌ها در عراق را مقدمه‌ای برای تقسیم عراق توصیف و با آن مخالفت کردند.

پارلمان عراق ضمن مخالفت با این مسئله آن را مداخله در امور داخلی این کشور و تلاش برای تقسیم و تجزیه عراق توصیف کرده است.

پارلمان عراق همچنین اعلام کرده است که هرگونه کمک خارجی به این کشور نباید حاکمیت عراق را خدشه‌دار کند.

مراجع دینی نیز ضمن غیر قابل قبول توصیف کردن این امر خواهان اتخاذ تدابیر جدی در این زمینه از سوی سیاستمداران عراقی شد.

در همین حال پارلمان عراق که اکثریت قریب به اتفاق نمایندگان آن با تصویب چنین قانونی مخالفت کرده‌اند، چهار کمیته جداگانه برای بررسی و مقابله با این تصمیم آمریکا ایجاد کرده است.

عباس البیاتی، عضو کمیسیون روابط خارجی پارلمان عراق، نیز در نشست خبری در پارلمان با حضور شماری از اعضای این کمیسیون گفت این گام کنگره برای مسلح کردن هر نیرویی در عراق بدون مراجعه به دولت عراق با حاکمیت عراق در تضاد است و پیام نامطمئنی به ملت عراق می‌دهد.

بیانیه سفارت آمریکا در بغداد

سفارت آمریکا در بغداد در پی مخالفت گروها و جریانات سیاسی عراقی با این طرح آمریکایی، بیانیه‌ای را منتشر کرد. این سفارتخانه اعلام کرد سیاست آمریکا در قبال عراق در حمایت از عراق یکپارچه تغییری نکرده است، اما این بیانیه از شدت اعتراض‌ها کاسته نشد.

سفارت آمریکا در بغداد همچنین در بیانیه‌اش اعلام کرد هر کمک و حمایت و تجهیزات نظامی ارائه‌شده از سوی دولت آمریکا به دولت و نیروهای امنیتی عراق تحویل داده می‌شود.

وزارت امور خارجه عراق در بیانیه‌ای اعلام کرد طرح کنگره آمریکا مبنی بر «همکاری و تعامل با سنی‌ها و کردهای عراق به عنوان دو کشور»، نافی حاکمیت ملی عراق است و استقلال این کشور را هدف قرار داده است.

در این بیانیه تاکید شده است که این طرح بر رابطه و همکاری استراتژیک عراق با آمریکا تاثیری منفی خواهد گذاشت.

استقبال اربیل از کمک تسلیحاتی به اقلیم کردستان

در حالی که تصویب این قانون در کمیته نیروهای مسلح در مجلس سنای آمریکا با واکنش و اعتراض بسیاری از شخصیت‌ها و احزاب و جریانات سیاسی عراق مواجه شده است، در اربیل، مرکز کردستان عراق، کمیته امنیت در پارلمان کردستان، از تصویب چنین قانونی در آمریکا استقبال کرد و آن را قانونی مهم نامید.

تحلیل روزنامه عربی از چرایی تصویب این طرح

روزنامه «العرب» هم در این بارهنوشت: با وجود اینکه محافل سیاسی سنی عراق نیز از تصمیم آمریکا استقبال نکردند و اعتراف کردند در این امر سوء نیتی وجود دارد. این محافل، بغداد را مسئول باز کردن در به روی نیروهای دشمن وحدت عراق در داخل آمریکا دانستند تا با برگ طائفه‌ای بازی و از آن برای تجزیه و تضعیف کشور استفاده کنند.»

این روزنامه در ادامه گزارش خود نوشته است: تحلیلگران می‌گویند این قانون دست آمریکا را کاملا باز خواهد گذاشت تا با دولت عراق تعامل نداشته باشد، به طور مستقیم به سنی‌ها و کرد‌ها کمک کند و نیرو‌هایشان را آموزش دهد.به نظر می‌رسد ایالات متحده آمریکا دولت فعلی عراق را هم یک دولت شیعی تلقی می‌کند از همین رو با صدور این قانون و چنین تقسیم بندی، ‌ عملا آمریکایی‌ها برای تقسیم عراق به سه کشور مستقل شیعی، سنی و کردی گام بر می‌دارند.

این روزنامه در ادامه به واکنش بغداد در خصوص این طرح آمریکایی اشاره کرد و نوشت: «نمایندگاه پارلمان عراق و رجال سیاسی این کشور گفته‌اند این لائحه کنگره کنگره آمریکا برای مستقل دانستن مناطق کردنشین و سنی نشین تصویب شده و آغازی برای تجزیه علنی عراق است.