شکست پروژه فرسایش امنیتی در جغرافیای انسجام
بازخوانی اقتدار ملی در بیانات رهبر انقلاب
نسخههای نئولیبرالی در جزایر امن تکنوکراتها؛
گفتمانسازی دانشبنیان
گامی که باید برای رسیدن به هدف برداریم، قبلا هم در اینجا و جاهای دیگر، به مناسبتهای مختلف نوشتهایم و به خودمان و به مسئولان امر یادآوری کردهایم که امروز بیش از هر زمان دیگری شرایط برای تحقق اقتصاد دانشبنیان فراهم است و بیش از هر زمان دیگری موقعیت مناسب است تا همگی با هم جهدی کنیم و این مختصر موانعی را که بر سر راه علم و فناوری وجود دارد، برداریم.
واقعبینانه به وضعیت کشور نگاه کنیم، میبینیم که دیگر هیچ عذری پذیرفته نیست تا کار مهم امروز را -یعنی همین اقتصاد دانشبنیان را- به فردا بیندازیم و به دلایل ناموجه دست دست کنیم تا فرصتها -خدایی نکرده- بسوزند و ما نتوانیم از نعمتهای ارزشمندی که خدای متعال سر راهمان قرار داده، بهره ببریم.
"شکر نعمت" به تصریح آموزگاران دین و اخلاق، همینی است که قدر داشتههایمان را بدانیم و از آنها برای خیر و صلاح دنیا و به ویژه برای ارتقای سطح کیفی و کمی زندگی هموطنان بهره ببریم. بزرگترین نعمتی که خداوند ارزانیمان داشته، نعمت انقلاب اسلامی و متعاقب آن حاکمیت اسلام -یعنی جمهوری اسلامی ایران- است. اگر خدایی نکرده در عمل ناکام بمانیم و تجربه حکومت دینی را در اداره جامعه ناکام جلوه دهیم و کاری کنیم که برای رفع حتی ابتداییترین نیازهایمان دست در برابر طاغوتهای دنیا دراز کنیم، آن وقت این نعمت از کفمان بیرون میرود و مهر کفران نعمت تا قیام قیامت بر پیشانیمان میخورد.
شکر نعمت، نعمتت افزون کند/ کفر نعمت از کفت بیرون کند؛ شکر نعمت همین است که سرعت پیشرفت کشور و شتاب توسعه علم و فناوری را افزایش دهیم و از علم و تجربه و نیروی انسانی -به ویژه نیروی جوانان متخصص کشور- و از ظرفیتهای اعتقادی و سیاسی استفاده کنیم و هر چه زودتر ایران اسلامی را به قلههای شرف و اقتدار و عزت برسانیم.
این جملات را نباید تعبیر به تعارف و شعار کرد و چنین پنداشت که برای تهییج قشر دانشگاهی و علمی باید چنین سخنانی بر زبان آورد، نه اتفاقا اگر به دور و برمان نیک بنگریم و ظرفیتهای موجود و امکانات دم دستمان را بسنجیم، خیلی زود به این نتیجه میرسیم که امروز بیش از هر روز دیگری شرایط رشد و توسعه فراهم است، بلکه در بعضی از سطوح حجت بر ما تمام است که تعلل نکنیم و کلید اقتصاد دانشبنیان را با توجه به اقتضائات و مبانی اقتصاد مقاومتی بزنیم. شاید بر سر تحقیق اقتصاد دانشبنیان و بر سر اقدام و عمل اقتصاد مقاومتی یک مانع بیشتر نباشد؛ مانعی سفت و سخت که با یک همت ملی و عزم علمی میتوانیم از سر راهش برداریم.
مشکل ما در این امر مهم "گفتمانسازی" است که آن را به تعویق انداختهایم و در فراگیر کردنش هنوز به توفیق نرسیدهایم. رهبر فرزانه انقلاب اسلامی هم اگر دیدار پرخیر و برکت اخیرشان را با رئیسجمهور و کابینه ساعی و خدوم دولت دیده باشید، میبینید که بر امر مهم گفتمانسازی اقتصاد دانشبنیان و بالادست آن اقتصاد مقاومتی تاکید موکد کردند و دستاندرکاران کلان کشور را سفارش کردند که این مهم را به مثابه یک ضرورت پی بگیرند و معاونت علمی فناوری ریاستجمهوری را به عنوان متولی اصلی دانشبنیان همراهی کنند و تنهایش نگذارند.
یکی از نعمتهای مهمی که امروز باید قدرش را بدانیم همین همدلی و همزبانی مسئولان عالی رتبه نظام اسلامی است. امروز دولت و نهادهای عالی جمهوری اسلامی هم از صدر تا ذیل بر این امر اتفاق نظر دارد که اقتصاد کشور را به سوی دانشبنیان ببرد و قطار رشد و توسعه را در این ریل حرکت دهد. در واقع آن چیزی که میتواند راه ما را در رسیدن به اهداف عالیه اقتصادی، سیاسی، فرهنگی کوتاه کند و مثل یک میانبر ما را زودتر به نتیجه برساند و در عین حال مثل یک شتابدهنده عمل کند، همین دانشبنیان است که اتفاقا بیش از هر چیزی به کار اقتصاد مقاومتی میآید و موقعیت و قدرت ما را در "جهان" ممتاز میکند. اما همانطوری که بزرگان، خردمندانه بر گفتمانسازی تاکید فرمودهاند، این مسئله مهم و مقدماتی را پی بگیریم. البته بحث فرهنگسازی هم هست و ما همواره به قدر وسع کوشیدهایم چنین فرهنگی را در جامعه احیا و تقویت کنیم و البته در این راه پیشرفتهای قابل ملاحظهای هم کردهایم.
تا همین چند سال پیش دانشبنیان تعبیری نامفهوم بود و نه فقط در حوزههای اقتصادی که حتی در محیطهای علمی و دانشگاهی هم کسی آن را جدی نمی گرفت، حتی خیلیها دقیقا معنی و مفهوم آن را در نمییافتند، اما امروز اولا به برکت عنایت ویژهای که رهبری روی آن داشتند و همواره و مکرر روی آن تاکید کردند، ثانیا به همت و تلاش جامعه علم و فناوری -بهویژه همکاران ما در معاونت علمی فناوری ریاست جمهوری-، ثالثاً به دلیل ورود نیروی نخبه و جوان و دانشگاهی به این عرصه، رابعا به دلیل عملکرد مفید رسانهها، چه رسانههای مکتوب و چه رسانههای دیداری - شنیداری و فضای مجازی و نیز نقش موثر رسانه ملی، مفاهیم و مباحث دانشبنیان فراگیر شده، بلکه در ذهن و ضمیر جامعه به امری "مفهوم" بدل شده.
چیزی که پیشتر عرض کردم "همه مقدمات و شرایط فراهم است" ناظر بر همین چیزهاست که حالا ابر و باد و مه و خورشید فلک درکارند تا بتوانیم کار ملی اقتصاد دانشبنیان را پیش ببریم و انشاءالله به نتیجه برسانیم. ما آنچه در توان داریم باید به کار ببندیم تا تجربه جمهوری اسلامی در عرصه رفاه و پیشرفت به توفیق برسد که برای مسلمانان جهان و برای مستضعفان دنیا سرمشق و الگو شود. انشاءالله تعالی.
*مشاور معاون علمی و فناوری رئیسجمهور و دبیر ستاد توسعه فرهنگ، علم، فناوری و اقتصاد دانشبنیان
انتهای پیام/
