عراق و اردن تلگرام را مسدود می‌کنند؛ امنیت ملی و مقابله با جرایم سایبری در کانون تصمیم‌ها

تلگرام
عراق و اردن در تصمیم‌هایی جداگانه از مسدودسازی پیام‌رسان تلگرام خبر دادند؛ اقداماتی با توجیه حفاظت از امنیت ملی، مقابله با جرایم سایبری و جلوگیری از انتشار محتوای غیرقانونی. هم‌زمانی این تصمیم‌ها، بار دیگر بحث نظارت دولت‌ها بر پلتفرم‌های ارتباطی و حدود دسترسی شهروندان به پیام‌رسان‌های آنلاین را در منطقه برجسته کرده است.

به گزارش خبرگزاری آنا، سازمان رسانه و ارتباطات عراق اعلام کرد تصمیم مسدودسازی تلگرام با هدف حفظ امنیت ملی و مقابله با انتشار محتوای مغایر با قوانین این کشور اتخاذ شده است. این سازمان تأکید کرد اجرای تصمیم یادشده بر اساس دستور نخست‌وزیر عراق صورت می‌گیرد.

در اردن نیز مقام‌های این کشور روز دوشنبه از مسدودسازی تلگرام خبر دادند. مدیریت امنیت عمومی اردن در توضیح این تصمیم اعلام کرد مقابله با برخی پلتفرم‌های ارتباطی با هدف حفاظت از جامعه و جلوگیری از جرایم سایبری انجام می‌شود.

بر اساس توضیحات این نهاد، تهدید، اخاذی و انتشار محتوای غیرقانونی از جمله مواردی هستند که می‌توانند امنیت شهروندان را به خطر بیندازند. مقام‌های اردنی همچنین ترویج افراط‌گرایی و تندروی را از دیگر نگرانی‌های امنیتی برشمردند و تأکید کردند تصمیم اتخاذشده با قوانین جاری این کشور مطابقت دارد.

اعلام این تصمیم در اردن در شرایطی صورت می‌گیرد که این کشور ماه گذشته شاهد حمله‌ای مرگبار به یک کلیسا بود؛ حادثه‌ای با ۹ کشته. پس از این حمله، ارتش اردن چندین حمله هوایی در خاک سوریه انجام داد. مقام‌های اردنی مدعی شدند در جریان این عملیات‌ها ۲۰ فرد مسلح وابسته به داعش کشته شده‌اند.

با وجود استناد مقام‌های عراق و اردن به ملاحظات امنیتی، مسدودسازی تلگرام می‌تواند پرسش‌هایی درباره نحوه نظارت بر فضای مجازی، دسترسی عمومی به اطلاعات و تناسب محدودیت‌های ارتباطی با تهدید‌های مطرح‌شده ایجاد کند.

عراق پیش از تصمیم تازه نیز سابقه مسدودسازی تلگرام را داشته است. در اوت ۲۰۲۳، وزارت ارتباطات این کشور دسترسی به تلگرام را به دلیل نگرانی درباره انتشار اطلاعات شخصی شهروندان و افشای اسناد و اطلاعات نهاد‌های دولتی مسدود کرد.

مقام‌های عراقی در آن زمان اعلام کردند بار‌ها از مدیران تلگرام خواسته‌اند کانال‌های منتشرکننده اطلاعات خصوصی و اسناد دولتی را مسدود کنند، اما همکاری لازم صورت نگرفته است. این محدودیت پس از چند روز و در پی اعلام آمادگی تلگرام برای همکاری با مقام‌های عراقی برداشته شد.

در سال ۲۰۲۶ نیز عراق بار دیگر با محدودیت دسترسی به تلگرام مواجه شد. در آوریل، دولت فدرال این کشور دسترسی به پیام‌رسان را در مناطق تحت کنترل خود محدود کرد و در ماه مه، پس از تعهد تلگرام به رعایت الزامات قانونی و مقرراتی، دسترسی به این برنامه دوباره برقرار شد.

اکنون سازمان رسانه و ارتباطات عراق در اطلاعیه ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کرده است تلگرام به دلیل رعایت نکردن الزامات قانونی و همکاری نکردن در مدیریت محتوای مورد اعتراض، بار دیگر مسدود می‌شود. این نهاد به تلگرام ۳۰ روز فرصت داده است تا وضعیت حقوقی و مقرراتی خود را تعیین تکلیف کند.

تصمیم اردن برای مسدودسازی تلگرام در فضای امنیتی ویژه‌ای اتخاذ شده است. در ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶، تیراندازی به مراسم تشییع جنازه در کلیسای ارتدوکس یونانی روستای حمود در استان کرک، ۹ کشته و ۳۴ زخمی برجای گذاشت.

نیرو‌های امنیتی اردن سه مظنون را پس از درگیری در ۲۶ اکتبر بازداشت کردند. دادگاه امنیت دولتی این کشور نیز در ۱۵ نوامبر سه متهم را به اعدام محکوم کرد؛ حکمی با قابلیت تجدیدنظر و بررسی قضایی.

پس از این حمله، ارتش اردن حملاتی را در جنوب سوریه انجام داد. مقام‌های اردنی مدعی شدند این عملیات‌ها مواضع افراد مسلح وابسته به داعش را هدف قرار داده و به کشته شدن ۲۰ نفر منجر شده است. با این حال، مقام‌های سوری از کشته شدن غیرنظامیان، از جمله زنان و کودکان، در حملات خبر دادند و اردن نیز بعداً کشته شدن غیرنظامیان را پذیرفت.

تلگرام از زمان تأسیس در سال ۲۰۱۳ به یکی از پیام‌رسان‌های پرکاربرد جهان تبدیل شده است. قابلیت ایجاد کانال‌های گسترده، گروه‌های بزرگ و انتشار سریع محتوا، این برنامه را به ابزاری مهم برای اطلاع‌رسانی، فعالیت رسانه‌ای و ارتباطات اجتماعی تبدیل کرده است.

همین ویژگی‌ها در کنار امکان سوءاستفاده از پلتفرم برای انتشار اطلاعات خصوصی، اخاذی، تهدید و تبلیغات گروه‌های افراطی، آن را در کانون اختلاف میان دولت‌ها و شرکت‌های فناوری قرار داده است.

در سال‌های گذشته، دولت‌های مختلف محدودیت‌هایی علیه تلگرام یا دیگر شبکه‌های اجتماعی اعمال کرده‌اند. عراق در سال ۲۰۲۳ و اکنون در سال ۲۰۲۶، نمونه‌ای از استفاده از ابزار مسدودسازی برای وادار کردن پلتفرم‌ها به پذیرش مقررات داخلی است. اردن نیز با تصمیم تازه خود، امنیت سایبری و مقابله با محتوای افراطی را در اولویت قرار داده است.

انتهای پیام/

ارسال نظر