چرا دهم رجب «روز پسر» شد؟/ زمان و سازوکار قانونی نهایی شدن مناسبت‌های جدید تقویم

عباس میرزاحسینی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری آنا درباره رویکرد نام‌گذاری‌های جدید در تقویم رسمی کشور اظهار کرد: تقویم رسمی تنها فهرستی از روزها نیست، بلکه حافظه مشترک ملت و بازتاب‌دهنده پیوند میان رخدادهای تاریخ‌ساز و دغدغه‌های جامعه است.

وی با اشاره به ثبت وقایع اسفند ۱۴۰۴ در تقویم رسمی سال ۱۴۰۶ گفت: در این تقویم، نهم اسفند با عنوان «روز حماسه دفاع از ایران» و به پاسداشت شهادت رهبر شهید انقلاب(ره)، اعضای خانواده ایشان، جمعی از فرماندهان ارشد نظامی و مسئولان کشور و شهدای مدارس میناب و سالن ورزشی لامرد در تجاوز آمریکایی ـ صهیونی نام‌گذاری شده است. همچنین دهم اسفند «روز بعثت مردم ایران»، یازدهم اسفند «روز بزرگداشت شهدای دفاع مقدس سوم»، سیزدهم اسفند «روز شهدای ناوشکن دنا» و هفدهم اسفند، سالروز انتخاب آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای به رهبری انقلاب اسلامی از سوی مجلس خبرگان رهبری است. این نام‌گذاری‌ها با هدف ثبت این رخدادها در حافظه تاریخی و جمعی کشور صورت گرفته است.

رئیس مرکز رسانه و روابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره چرایی تعیین روزی برای پسران در تقویم افزود: در کنار روز دختران که هم‌زمان با ولادت حضرت فاطمه معصومه(س) در اول ذی‌القعده گرامی داشته می‌شود، ضرورت توجه به جایگاه و مسائل پسران نیز مورد توجه قرار گرفت. ازاین‌رو، دهم رجب، هم‌زمان با سالروز ولادت حضرت امام محمدتقی جوادالائمه(ع)، به‌عنوان «روز پسر» تعیین شد؛ مناسبتی که در تقویم سال ۱۴۰۶، مصادف با ۱۸ آذر است.

دکتر میرزاحسینی در تبیین چرایی انتخاب این مناسبت گفت: امام جواد(ع) در خردسالی عهده‌دار مسئولیت امامت شدند و با دانش، حضور مؤثر در مناظرات علمی، متانت فکری و جود و بخشندگی نشان دادند که سن کم مانعی برای رشد اندیشه و اثرگذاری اجتماعی نیست. از این منظر، آن حضرت الگویی شایسته برای پسران امروز هستند.

وی با اشاره به توجه بیش از پیش سیاست‌گذاری فرهنگی کشور به دوره نوجوانی در سال‌های اخیر افزود: در همین راستا، عنوان «شورای عالی جوانان» در سال ۱۴۰۲ به «شورای عالی نوجوانان و جوانان» تکمیل و اساسنامه جدید آن در سال ۱۴۰۳ تصویب شد تا اهداف و وظایف مرتبط با دوره نوجوانی نیز در مأموریت‌های این شورا جای گیرد.

رئیس مرکز رسانه و روابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره معیارهای درج مناسبت‌ها در متن تقویم گفت: بر اساس آیین‌نامه «نحوه نام‌گذاری روزها و مناسبت‌های خاص» مصوب سال ۱۴۰۴، مناسبت‌های متن تقویم باید برای قشرهای مختلف جامعه مهم و تأثیرگذار باشند، به منطقه‌ای خاص محدود نشوند و دست‌کم یکی از مؤلفه‌های هویت ملی، تمدنی، دینی یا انقلابی ایرانیان را تقویت کنند. همچنین باید زمینه اجرای برنامه‌های فرهنگی، هنری، ورزشی، سیاسی، اجتماعی یا مذهبی را فراهم آورند.

وی ادامه داد: مناسبت‌هایی که همه این ویژگی‌ها را ندارند، اما در دست‌کم یکی از آن‌ها برجستگی ویژه‌ای دارند، در ضمیمه تقویم درج می‌شوند؛ از جمله مناسبت‌های استانی، منطقه‌ای و شهرستانی. بر این اساس، «روز نهضت نرم‌افزاری و کرسی‌های نظریه‌پردازی و آزاداندیشی» در ۱۶ بهمن، «روز قرآن» در اول رمضان، «روز گفت‌وگوی بین ادیان» در ۲۳ رمضان، «روز لباس اقوام ایران» و «روز چوگان» در متن تقویم قرار گرفته‌اند؛ درحالی‌که مناسبت‌هایی مانند روزهای کردستان، آذربایجان غربی و نهاوند در ضمیمه آمده‌اند. مناسبت‌های اصناف، حرفه‌ها و مشاغل نیز مطابق آیین‌نامه جدید، در تقویمی مستقل از متن و ضمیمه تقویم رسمی منتشر می‌شوند.

دکتر میرزاحسینی در تشریح فرآیند قانونی تصویب مناسبت‌ها تأکید کرد: بر اساس ماده ۸ آیین‌نامه، پیشنهاد نام‌گذاری روزها و مناسبت‌ها از سوی اشخاص حقیقی یا حقوقی به شورای فرهنگ عمومی کشور ارائه می‌شود و پس از بررسی کارشناسی در کارگروه نام‌گذاری روزها و مناسبت‌های خاص و تأیید شورای فرهنگ عمومی، برای تصویب به شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد می‌شود.

وی با اشاره به طی‌شدن فرآیند تصویب این مناسبت‌ها در شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: مطابق آیین‌نامه داخلی شورا، مصوبات شورای معین پس از اعلام وصول در شورای عالی، در صورتی که ظرف دو هفته هیچ‌یک از اعضا اعتراض کتبی خود را اعلام نکنند، مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی تلقی می‌شوند و برای امضا و ابلاغ به رئیس شورا، یعنی رئیس‌جمهور، ارائه خواهند شد.

وی افزود: پس از امضا و ابلاغ مصوبات، دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی کشور مناسبت‌های نهایی‌شده را برای درج در تقویم سال آینده اطلاع‌رسانی می‌کند. همچنین بر اساس ماده ۱۸ آیین‌نامه نام‌گذاری روزها و مناسبت‌های خاص، درج مناسبت‌های متن و ضمیمه تقویم رسمی در تقویم‌های چاپی و مجازی برای تمامی ناشران و منتشرکنندگان تقویم الزامی است.