در گفت وگو با آنا مطرح شد
افزایش ۲۷ درصدی مرگ‌های ناشی از گاز مونوکسیدکربن در تهران؛ ۸۰ درصد حوادث در محیط‌های مسکونی رخ می‌دهد
به گزارش خبرنگار گروه جامعه آنا، با آغاز فصل سرما و افزایش استفاده از وسایل گرمایشی، خطر مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن بار دیگر به یکی از تهدیدهای جدی سلامت و جان شهروندان تبدیل شده است؛ خطری که به دلیل نداشتن رنگ و بو، به‌سادگی قابل تشخیص نیست و در بسیاری از موارد زمانی علائم آن آشکار می‌شود که افراد در معرض غلظت خطرناک این گاز قرار گرفته‌اند.
در این میان، استفاده نادرست از وسایل گرمایشی، نصب غیراصولی بخاری‌ها، بی‌توجهی به سرویس سالانه تجهیزات و به‌کارگیری وسایل شعله‌دار در محیط‌های بسته، از جمله عواملی است که می‌تواند زمینه‌ساز حوادث مرگبار شود. بررسی حوادث نیز نشان می‌دهد که خطر مسمومیت با این گاز تنها به خانه‌ها محدود نیست و رانندگان، مسافران و افرادی که در چادرهای مسافرتی یا فضاهای فاقد تهویه مناسب اقامت می‌کنند نیز در معرض این تهدید قرار دارند.
در همین رابطه، کامران عبدولی، معاون پیشگیری سازمان آتش‌نشانی تهران در گفت‌وگو با خبرنگار آنا، با تشریح گروه‌های بیشتر در معرض خطر مسمومیت با مونوکسیدکربن، اظهار کرد: عمده حوادث مربوط به این گاز در محله‌های کم‌برخوردار و مناطق دارای بافت فرسوده اتفاق می‌افتد؛ چراکه در این مناطق با واحدهای مسکونی کوچک‌تر و گاهی فاقد شرایط مناسب تهویه مواجه هستیم.
وی افزود: حدود ۸۰ درصد آمار حوادث مربوط به گاز مونوکسیدکربن در بخش مسکونی اتفاق می‌افتد و سایر حوادث نیز در بخش‌های مختلفی مانند خودروها، فضاهای موقت اقامت و محیط‌های دیگر توزیع می‌شود.
واحدهای مسکونی کوچک و بافت‌های فرسوده در معرض خطر بیشتر
معاون پیشگیری سازمان آتش‌نشانی تهران با اشاره به نقش شرایط ساختمان‌ها در بروز حوادث ناشی از گاز مونوکسیدکربن گفت: واحدهای مسکونی کوچک که از تهویه و جریان هوای کافی برخوردار نیستند، بیشتر در معرض خطر قرار دارند. همچنین در برخی ساختمان‌های واقع در بافت‌های فرسوده و مناطق کم‌برخوردار، شرایط ایمنی و استانداردهای لازم برای استفاده از وسایل گرمایشی به‌درستی رعایت نمی‌شود.
عبدولی با بیان اینکه حوادث ناشی از این گاز صرفاً به محیط‌های مسکونی محدود نیست، به خطرات استفاده از وسایل گرمایشی در خودروها اشاره کرد و افزود: گاهی رانندگان پس از طی مسافت طولانی و در شرایط خستگی، شب‌هنگام به محل توقف می‌رسند و برای گرم نگه داشتن خودرو، در حالی که موتور را خاموش می‌کنند، از وسایل شعله‌دار مانند پیک‌نیک استفاده می‌کنند. محصولات ناشی از احتراق در فضای بسته خودرو باقی می‌ماند و می‌تواند موجب مسمومیت و مرگ افراد شود.
وی ادامه داد: در برخی موارد نیز خانواده‌هایی که به دلایل مالی امکان اقامت در هتل یا محل مناسب را ندارند، در چادرهای مسافرتی اتراق می‌کنند و برای گرم کردن فضای چادر از پیک‌نیک یا سایر وسایل دارای شعله باز استفاده می‌کنند. این اقدام بسیار خطرناک است و می‌تواند به مسمومیت تمام اعضای خانواده منجر شود.
روشن کردن خودرو در پارکینگ برای استفاده از کولر یا بخاری خطرناک است
عبدولی یکی دیگر از موقعیت‌های خطرناک را استفاده از خودرو در فضای بسته پارکینگ عنوان کرد و گفت: در برخی حوادث مشاهده شده که افراد به دلیل گرما یا سرمای هوا داخل خودرو می‌روند و برای استفاده از کولر یا بخاری، خودرو را در پارکینگ روشن نگه می‌دارند. در چنین شرایطی محصولات احتراق خودرو در فضای بسته تجمع پیدا می‌کند و افراد ممکن است بدون اطلاع از خطر، دچار مسمومیت شوند.
وی با اشاره به اینکه گاز مونوکسیدکربن از محصولات احتراق ناقص است، تأکید کرد: روشن گذاشتن خودرو در فضای بسته پارکینگ، حتی با هدف استفاده از سیستم سرمایشی یا گرمایشی، می‌تواند جان سرنشینان را به خطر بیندازد.
نصب غیراصولی و سرویس نکردن سالانه بخاری‌ها
معاون پیشگیری سازمان آتش‌نشانی تهران در ادامه به نقش تجهیزات گرمایشی و نحوه نصب و نگهداری آنها در بروز حوادث اشاره کرد و گفت: اگرچه بخش قابل توجهی از وسایل گرمایشی موجود در بازار استاندارد هستند و نصب اولیه آنها معمولاً از سوی نصاب‌های مجاز انجام می‌شود، اما یکی از مشکلات مهم، بی‌توجهی به سرویس‌های دوره‌ای و سالانه این تجهیزات است.
وی افزود: گاهی پس از نصب اولیه، افراد محل سکونت خود را تغییر می‌دهند یا وسایل گرمایشی را جابه‌جا می‌کنند و در این شرایط، نصب مجدد بخاری یا اصلاح اتصالات آن بدون حضور فرد متخصص انجام می‌شود. همین مسئله می‌تواند باعث نصب نادرست بخاری، اشکال در دودکش و در نهایت انتشار گازهای خطرناک در محیط شود.
عبدولی با تأکید بر ضرورت استفاده از افراد دارای صلاحیت برای نصب و سرویس تجهیزات گرمایشی تصریح کرد: حتی وسایل استاندارد نیز در صورت نصب غیراصولی یا نگهداری نامناسب می‌توانند خطرآفرین باشند. بنابراین شهروندان نباید تصور کنند که صرف استاندارد بودن بخاری، ایمنی استفاده از آن را تضمین می‌کند.
آگاهی‌بخشی؛ مهم‌ترین راه پیشگیری از مسمومیت با مونوکسیدکربن
معاون پیشگیری سازمان آتش‌نشانی تهران با تأکید بر اینکه آگاهی عمومی مهم‌ترین ابزار مقابله با حوادث ناشی از این گاز است، اظهار کرد: راه پیشگیری از هر حادثه‌ای، آگاهی است. وقتی افراد از خطر یک وسیله یا رفتار اطلاع داشته باشند، می‌توانند از انجام آن خودداری کنند؛ اما مشکل اینجاست که هنوز بخش‌هایی از جامعه اطلاعات کافی درباره خطرات گاز مونوکسیدکربن ندارند.
وی با اشاره به ضرورت توجه دستگاه‌های مسئول به آموزش عمومی افزود: بخشی از مسئولیت این وضعیت متوجه ما مسئولان است؛ چراکه باید از روش‌های مختلف مانند رسانه‌های مکتوب، صداوسیما، فضای مجازی و آموزش‌های حضوری، اطلاعات لازم را در اختیار مردم قرار دهیم.
عبدولی پیشنهاد کرد آموزش‌های مرتبط با پیشگیری از مسمومیت با مونوکسیدکربن در موقعیت‌های مختلف اجتماعی و آموزشی نیز گنجانده شود و گفت: برای نمونه، می‌توان بخشی از آموزش‌های آیین‌نامه رانندگی و فرآیند دریافت گواهینامه را به موضوع خطر استفاده از وسایل شعله‌دار در خودرو، چادرهای مسافرتی و فضاهای بسته اختصاص داد تا رانندگان از همان ابتدا با این مخاطرات آشنا شوند.
وی تأکید کرد: اطلاع‌رسانی زمانی اثربخش است که به آموزش و یادگیری منجر شود. صرف انتشار یک پیام یا بیان یک هشدار به معنای آگاه شدن مردم نیست؛ بلکه باید آموزش‌ها به شکلی ارائه شوند که رفتار افراد را تغییر دهند و در عمل از وقوع حادثه جلوگیری کنند.
برگزاری هفته پیشگیری از حوادث گاز مونوکسیدکربن در تهران
عبدولی با اشاره به برنامه‌های سازمان آتش‌نشانی برای افزایش آگاهی عمومی در سال جاری گفت: در سال‌های گذشته هفته پایانی آبان‌ماه به‌عنوان هفته پیشگیری از حوادث گاز مونوکسیدکربن مورد توجه قرار گرفته و امسال نیز برای اجرای برنامه‌های مشترک، هماهنگی‌هایی با دستگاه‌های مرتبط انجام شده است.
وی افزود: در همین راستا، نشستی با حضور سازمان‌ها و نهادهای مرتبط برگزار شده تا درباره محتوای آموزشی و نحوه مشارکت دستگاه‌ها در این زمینه تصمیم‌گیری شود.
معاون پیشگیری سازمان آتش‌نشانی تهران ادامه داد: در برنامه امسال، محله فرحزاد به‌عنوان یکی از مناطق کم‌برخوردار برای اجرای نمادین برنامه‌های آموزشی و مانور پیشگیری انتخاب شده است. این برنامه با حضور شهردار منطقه ۲ و مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی برگزار می‌شود.
وی با اشاره به گستردگی برنامه‌های میدانی گفت: هم‌زمان با اجرای این برنامه، همکاران سازمان آتش‌نشانی در ۱۲۴ ناحیه شهرداری تهران با همراهی شهرداران نواحی، اقدامات فرهنگی و آموزش‌های حضوری را در دستور کار قرار می‌دهند تا شهروندان به‌صورت مستقیم با خطرات گاز مونوکسیدکربن و روش‌های پیشگیری از آن آشنا شوند.
عبدولی با تأکید بر اینکه مسئولیت پیشگیری از این حوادث تنها بر عهده سازمان آتش‌نشانی نیست، تصریح کرد: سازمان‌هایی مانند شرکت ملی گاز، اورژانس، جمعیت هلال‌احمر، نظام مهندسی، پزشکی قانونی، شهرداری و آموزش‌وپرورش باید در این زمینه همکاری داشته باشند. آموزش و اطلاع‌رسانی باید در همه دستگاه‌ها و حتی میان کارکنان آنها دنبال شود تا پیام‌های ایمنی به شکل گسترده‌تری به جامعه منتقل شود.
ضرورت استفاده از آشکارساز مونوکسیدکربن در منازل
معاون پیشگیری سازمان آتش‌نشانی تهران در بخش دیگری از این گفت‌وگو، استفاده از دستگاه آشکارساز مونوکسیدکربن را یکی از ابزارهای کمکی برای جلوگیری از حوادث عنوان کرد و گفت: در کنار رعایت نکات ایمنی و آموزش‌های لازم، شهروندان باید از وسیله‌ای به نام آشکارساز مونوکسیدکربن نیز استفاده کنند.
وی توضیح داد: این دستگاه می‌تواند وجود گاز مونوکسیدکربن را در محیط تشخیص دهد و پیش از رسیدن غلظت آن به شرایط بحرانی، به افراد هشدار بدهد. از آنجا که این گاز با حواس انسانی قابل تشخیص نیست، وجود چنین دستگاهی می‌تواند نقش مهمی در آگاه‌سازی به‌موقع افراد داشته باشد.
عبدولی افزود: سازمان آتش‌نشانی در جریان مراجعه‌های میدانی و برنامه‌های آموزشی، تعدادی از این دستگاه‌ها را به‌صورت نمادین در اختیار شهروندان قرار می‌دهد تا اهمیت استفاده از آشکارساز مونوکسیدکربن بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
افزایش ۲۷ درصدی تلفات در مقایسه شش‌ماهه؛ آمار سالانه کشور بین ۷۰۰ تا ۸۰۰ نفر
عبدولی در پاسخ به پرسشی درباره آمار جان‌باختگان ناشی از مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن گفت: بر اساس آمار پزشکی قانونی، در مقایسه شش‌ماهه امسال با مدت مشابه سال گذشته، تعداد جان‌باختگان در استان تهران از ۵۱ نفر به ۶۵ نفر رسیده که نشان‌دهنده افزایش حدود ۲۷ درصدی تلفات است.
وی با بیان اینکه استان تهران به دلیل جمعیت و شرایط سکونتی، همواره سهم بالایی از آمار حوادث این حوزه را به خود اختصاص داده است، افزود: در سطح کشور نیز به‌طور میانگین سالانه حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ نفر بر اثر مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن جان خود را از دست می‌دهند.
معاون پیشگیری سازمان آتش‌نشانی تهران با اشاره به روند آمار تلفات در سال‌های گذشته اظهار کرد: از حدود سال ۱۳۹۵ تاکنون، آمار جان‌باختگان این حوزه در کشور تقریباً در یک محدوده ثابت باقی مانده است. این موضوع از این جهت قابل توجه است که در همین مدت، تعداد واحدهای مسکونی، جمعیت و وسایل گرمایشی مورد استفاده افزایش پیدا کرده است؛ با این حال، ثابت ماندن آمار تلفات به معنای وضعیت مطلوب نیست.
وی در پایان تأکید کرد: هدف ما صرفاً ثابت نگه داشتن آمار تلفات نیست، بلکه باید با همکاری همه دستگاه‌های مسئول، آموزش مستمر شهروندان و توسعه اقدامات پیشگیرانه، تعداد جان‌باختگان ناشی از گاز مونوکسیدکربن را به صفر نزدیک کنیم.
انتهای پیام/
