حجت الاسلام کاشانی در جلسه سوم «مبانی فاطمیه»:
در گفت وگو با آنا مطرح شد
ایران بدون تحقق شروط هفت‌گانه وارد مذاکره نمی‌شود/ رفع تحریم‌ها و غرامت جنگی پیش‌شرط تهران
«حامد شیخ‌پور»، کارشناس مسائل غرب آسیا در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، با اشاره به آخرین تحولات روابط ایران و آمریکا اظهار کرد: اختلافات جمهوری اسلامی ایران و دولت آمریکا همچنان پابرجاست و علاوه بر اختلاف بر سر محتوای تعهدات مطرح‌شده در پیشنهاد میانجی‌گرانه قطر، درباره ترتیب و چگونگی اجرای این تعهدات نیز اختلاف‌نظر وجود دارد.
وی افزود: با این حال، جمهوری اسلامی ایران همچنان بر اجرای هفت مطالبه خود پیش از آغاز هرگونه مذاکره هسته‌ای تأکید دارد. از مهم‌ترین این مطالبات می‌توان به رفع تحریم‌ها، آزادسازی منابع مالی ایران، پایان محاصره دریایی، دریافت غرامت جنگی و توقف درگیری‌ها در منطقه، ازجمله لبنان، اشاره کرد.
این کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به نامه جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، به سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، گفت: اگرچه محتوای این نامه تاکنون منتشر نشده است، اما به نظر می‌رسد هرگونه پاسخ احتمالی تهران به آن نیز در چارچوب شروط هفت‌گانه اعلام‌شده از سوی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود و خارج از این چارچوب، مبنای دیگری برای تصمیم‌گیری وجود نخواهد داشت.
شیخ‌پور ادامه داد: هم پیشنهاد میانجی‌گرانه قطر و هم نامه ونس مورد بررسی قرار گرفته‌اند، اما چنانچه طرف آمریکایی مطالبات و شروط ایران را نپذیرد، جمهوری اسلامی ایران برای وارد کردن سخت‌ترین ضربات به دشمنی که در عرصه جنگ و سیاست با شکست مواجه شده، آمادگی کامل دارد.
ورود روسیه به معادلات دیپلماتیک؛ تداوم مذاکره در کنار آمادگی نظامی
وی با اشاره به نقش‌آفرینی پررنگ‌تر روسیه در تحولات دیپلماتیک اخیر بیان کرد: با ورود جدی‌تر روسیه به معادلات سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران طی هفته گذشته، به نظر می‌رسد روند میانجی‌گری‌ها وارد مرحله جدی‌تری شده است؛ مرحله‌ای که از حیث سطح و ماهیت نقش‌آفرینی، با میانجی‌گری‌های پیشین، ازجمله تلاش‌های قطر، تفاوت‌هایی دارد؛ هرچند نقش برخی میانجی‌های قبلی همچنان ادامه دارد.
این کارشناس مسائل منطقه با بیان اینکه تحولات بین‌المللی بر چشم‌انداز مذاکرات تأثیرگذار است، تصریح کرد: درهم‌تنیدگی تحولات پس از وقایع اخیر، به‌ویژه نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، سرنوشت جنگ اوکراین و تحولات سیاسی داخلی در رژیم صهیونیستی، پیش‌بینی سرنوشت مذاکرات را با ابهام مواجه کرده است.
شیخ‌پور تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران در حال پیشبرد هم‌زمان دو مسیر دیپلماسی و آمادگی نظامی است. در واقع، فرماندهی سیاسی کشور متناسب با شرایط از ابزار‌های مختلف قدرت بهره می‌گیرد؛ هرجا ضرورت ایجاب کند، از ظرفیت‌های نظامی و بازدارنده استفاده می‌شود و هرجا زمینه فراهم باشد، دیپلماسی تهاجمی و امتیازگیرانه در دستور کار قرار می‌گیرد. در برخی مقاطع نیز ترکیبی از این دو رویکرد دنبال می‌شود.
وی همچنین تشریح کرد: تداوم وضعیت فعلی، یعنی پیگیری مسیر دیپلماتیک در کنار حفظ آمادگی کامل نظامی و امنیتی، تدبیری منطقی و متناسب با شرایط کنونی است؛ رویکردی که با هدایت فرماندهی کل قوا و با در نظر گرفتن اقتضائات میدان و دیپلماسی دنبال می‌شود.
عقب‌نشینی از رؤیای تغییر رژیم؛ اسرائیل به دنبال مهار بلندمدت ایران است
این کارشناس مسائل خاورمیانه در ادامه به تغییر برخی ارزیابی‌های امنیتی و نظامی رژیم صهیونیستی درباره امکان تغییر حکومت در ایران اشاره کرد و یادآور شد: شلومی بیندر، رئیس سازمان اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل (آمان)، در ارزیابی مکتوب خود احتمال سقوط حکومت ایران را پایین دانسته و هشدار داده بود که شکست تلاش‌ها برای تغییر حکومت می‌تواند انگیزه ایران برای دستیابی به بازدارندگی هسته‌ای را افزایش دهد. به نظر می‌رسد این ارزیابی تا حد زیادی ناشی از واقع‌گراتر شدن محاسبات صهیونیست‌ها پس از شکست‌های پیاپی در مواجهه با ایران در عرصه‌های مختلف باشد.
شیخ‌پور اضافه کرد: روزنامه صهیونیستی جروزالم‌پست نیز اخیراً اذعان کرده است که اصطلاح «تغییر رژیم» تا حد زیادی از ادبیات عملیاتی ارتش اسرائیل کنار رفته و فرماندهان ارشد این رژیم نیز نسبت به تحقق سریع چنین هدفی بدبین‌تر شده‌اند.
وی با اشاره به تفاوت دیدگاه نهاد‌های اطلاعاتی رژیم صهیونیستی بیان کرد: دیدگاه موساد تا حد زیادی با ارزیابی آمان متفاوت است و این سازمان همچنان تداوم جنگ را یکی از راهکار‌های مقابله با جمهوری اسلامی ایران می‌داند.
این تحلیلگر مسائل غرب آسیا ادامه داد: شورای اطلاعات ملی آمریکا نیز در اسفند ۱۴۰۴ و پیش از آغاز جنگ، ارزیابی کرده بود که حتی حذف رهبری در ایران نیز لزوماً به انتقال قدرت به مخالفان منجر نخواهد شد و ساختار‌های رسمی کشور می‌توانند روند جانشینی و استمرار حاکمیت را دنبال کنند.
شیخ‌پور همچنین با اشاره به اظهارات اخیر راز زیمت، پژوهشگر مسائل ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، عنوان کرد: وی تصریح کرده است که برنامه‌ریزی راهبردی این رژیم برای مقابله با توان هسته‌ای و موشکی ایران نباید بر فرض تغییر حکومت استوار باشد.
وی این تحولات را نشانه بازنگری تدریجی در محاسبات امنیتی طرف مقابل دانست و افزود: حتی اگر چنین برداشتی به دیدگاه غالب در مجموعه تصمیم‌گیری‌های رژیم صهیونیستی تبدیل شود، الزاماً به معنای کاهش خصومت یا توقف اقدامات نظامی نخواهد بود؛ بلکه ممکن است راهبرد این رژیم از تلاش برای سرنگونی سریع جمهوری اسلامی به سمت مهار، فرسایش و محدودسازی بلندمدت قدرت ایران تغییر کند.
این کارشناس مسائل منطقه با اشاره به ابزار‌های احتمالی این راهبرد توضیح داد: در چنین الگویی، گسترش اقدامات تروریستی در داخل کشور و تلاش برای ایجاد بحران‌های اجتماعی و اقتصادی فراگیر می‌تواند به‌عنوان بخشی از ابزار‌های فشار مورد استفاده قرار گیرد؛ هرچند به نظر می‌رسد ظرفیت تحقق چنین سناریویی پس از دو جنگ تحمیلی اخیر کاهش یافته است.
وی در ادامه تصریح کرد: رژیم صهیونیستی باید به این واقعیت پی برده باشد که موفقیت در شناسایی اهداف نظامی، نفوذ امنیتی و حتی اجرای عملیات‌های دقیق، لزوماً به معنای توانایی پیش‌بینی رفتار جامعه ایران و شناخت پیچیدگی‌های ساختار سیاسی و اجتماعی کشور نیست.
شناخت توان استمرار نهادی ایران؛ تغییر مهم در محاسبات امنیتی تل‌آویو
این کارشناس مسائل راهبردی ضمن جمع‌بندی این ارزیابی‌ها تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین تغییرات ذهنی در میان تحلیلگران و تصمیم‌سازان رژیم صهیونیستی، عبور تدریجی از تصور آسیب‌پذیری جمهوری اسلامی از طریق حذف رهبران و فرماندهان و حرکت به سمت شناخت عمیق‌تر از ظرفیت استمرار نهادی نظام سیاسی ایران است.
وی افزود: این تغییر ارزیابی می‌تواند بر نوع مواجهه آینده تل‌آویو با تهران تأثیرگذار باشد، اما نباید آن را به معنای کنار گذاشتن راهبرد تقابل دانست. چه‌بسا تغییر در ابزار‌ها و شیوه‌های فشار، جایگزین برخی از اهداف حداکثری پیشین شود.
این کارشناس مسائل غرب آسیا در بخش دیگری از سخنان خود به تحولات سیاسی آمریکا اشاره کرد و گفت: به نظر می‌رسد هیأت حاکمه آمریکا نیز، به‌ویژه پس از شکست جمهوری‌خواهان حامی ترامپ در انتخابات اخیر، تا حدودی واقع‌گرایانه‌تر به تحولات منطقه نگاه می‌کند و نشانه‌هایی از فاصله‌گذاری تدریجی با تل‌آویو قابل مشاهده است.
شیخ‌پور در پایان، انتقادات ونس از سیاست موسوم به «اسرائیل‌اول» و همچنین برخی نشانه‌های مربوط به بازنگری در حمایت‌های مالی آمریکا از رژیم صهیونیستی را ازجمله نشانه‌های این روند دانست و خاطرنشان کرد: باید دید این نشانه‌ها تا چه اندازه به تغییر عملی در سیاست خارجی واشنگتن منجر خواهد شد؛ چراکه فاصله‌گذاری سیاسی با تل‌آویو لزوماً به معنای تغییر بنیادین در مناسبات راهبردی دو طرف نیست.
انتهای پیام/
