لزوم ارتقای نظارت مهندسی با اتکا به پژوهش‌های دانشگاهی/ از بومی‌سازی تجهیزات تخصصی تا تعامل با شرکت‌های دانش‌بنیان در آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک

به گزارش خبرگزاری آنا، در دنیای پرشتاب امروز، توسعه پایدار شهری و زیربنایی کشور‌ها بیش از هر زمان دیگری به استحکام و پایداری شریان‌های حیاتی و سازه‌های مهندسی وابسته است. در این میان، مطالعات ژئوتکنیک و مکانیک خاک به عنوان سنگ بنای نخستینِ هر پروژه عمرانی، نقشی حیاتی در کاهش آسیب‌پذیری در برابر مخاطرات طبیعی همچون زمین‌لرزه‌ها و پدیده‌های مخرب ایفا می‌کند. کیفیت ساخت‌وساز، ایمنی ابنیه و دوام زیرساخت‌های حمل‌ونقل، مستقیماً به دقت نظارت‌ها، صحت آزمایش‌ها و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در حوزه مهندسی خاک گره خورده است؛ حوزه‌ای که دیگر نمی‌توان آن را با ابزار‌ها و روش‌های سنتی مدیریت کرد.

شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک به عنوان یکی از بازو‌های تخصصی و نظارتی کشور، در سال‌های اخیر تلاش کرده است تا با گذر از روش‌های سنتی، گام‌های استواری در مسیر توسعه فناوری‌های نوین، آزمایش‌های غیرمخرب، ارزیابی دقیق شریان‌های اصلی با تجهیزات پیشرفته نظیر اسکنر‌های تخصصی و سامانه‌های مدرن سنجش ظرفیت باربری خاک (CPTU) بردارد. با این حال، دستیابی به استاندارد‌های مطلوب در این حوزه، تنها به تجهیزات مدرن محدود نمی‌شود؛ بلکه نیازمند رویکردی سیستمی است که در آن، مطالبه‌گری حداکثری بهره‌برداران، نظارت لحظه‌به‌لحظه مهندسان ناظر و ورود ساختارمند شرکت‌های دانش‌بنیان به چرخه‌ی نوآوری مهندسی، در کنار یکدیگر معنا پیدا کنند.

تقویت پیوند میان بدنه اجرایی صنعت و مراکز دانشگاهی، توسعه پژوهش‌های کاربردی و انعقاد تفاهم‌نامه‌های فناورانه، راهکاری است که می‌تواند شکاف میان تئوری و عمل را پر کرده و کیفیت خدمات مهندسی کشور را ارتقا بخشد. در گفت‌وگوی پیش رو، ابعاد مختلف این چالش‌ها، دستاورد‌های فناورانه شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک در حوزه‌های ژئوتکنیک، قیر و آسفالت، و همچنین الزامات نظارتی حاکم بر پروژه‌های عمرانی با مدیرعامل این مجموعه به بحث گذاشته شده است؛ گزارشی که زوایای تازه‌ای از ضرورت هوشمندسازی و دانش‌بنیان شدن فرآیند‌های مهندسی را روشن می‌سازد.

مجید کیانپور، مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی آنا، با اشاره به ضرورت مطالبه‌گری بهره‌برداران در حوزه ساخت‌وساز گفت: حضور مؤثر ما در پروژه‌ها مستلزم آن است که مالکان و بهره‌برداران، درخواست خدمات حداکثری داشته باشند و از مهندس ناظر و مجری ذی‌صلاح بخواهند که روند اجرای کار را لحظه‌به‌لحظه کنترل و ارزیابی کنند.

ضرورت پایش خاک و بهره‌گیری از تجهیزات روز

وی در پاسخ به پرسشی پیرامون احتمال آلودگی شیمیایی یا آسیب به خاکِ مناطق آسیب‌دیده در پی حوادث و زلزله‌های اخیر در برخی شهرستان‌ها افزود: هرگونه خسارت، بسته به سطح آسیب وارده، ارزیابی و متناسب با آن اقدام می‌شود؛ هرچند در حوزه فعالیت این شرکت، آسیب مستقیمی به اراضی کشاورزی گزارش نشده و تمرکز ما بیشتر بر ابعاد فنی، مهندسی و زیرساختی است.

کیانپور همچنین در خصوص تجاری‌سازی فناوری‌های نوین و تجهیزات پیشرفته تصریح کرد: این شرکت در زمینه آزمایش‌های غیرمخرب و فناوری‌های نوین گام‌های بلندی برداشته است؛ از جمله واردات تجهیزات مدرن برای بررسی قیر‌های (PG)، دستگاه‌های پیشرفته اسکنر جهت برداشت وضعیت شریان‌های اصلی و تجهیزات تخصصی (CPTU) که برای سنجش ظرفیت باربری و شناسایی دقیق نوع خاک به کار می‌روند. وی با تأکید بر اینکه تجهیزات موجود اگرچه بسیار به‌روز و کارآمد هستند، اما با توجه به وسعت نیاز‌های کشور کافی نیستند، خاطرنشان کرد: توسعه و ارتقای مستمر این تجهیزات در دستور کار قرار دارد.

تعامل با دانشگاه‌ها و توسعه همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان

مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک در پایان با اشاره به جایگاه پژوهشی این مجموعه بیان کرد: خوشبختانه این شرکت با انتشار نشریه تخصصی ژئوتکنیک و همکاری مستمر با دانشگاه‌ها، حضور گسترده‌ای در همایش‌ها و سمینار‌های تخصصی از جمله همایش‌های بین‌المللی قیر و آسفالت دارد و مقالات علمی کیفی و مناسبی را ارائه می‌دهد. وی افزود: بخش فنی، مهندسی و نظارت شرکت توانسته است با انعقاد تفاهم‌نامه‌های کاربردی و مؤثر با شرکت‌های دانش‌بنیان و نهاد‌های علمی و فناوری، گام‌های اجرایی بلندی در جهت بومی‌سازی و ارتقای خدمات مهندسی کشور بردارد.