بدوی: هوش مصنوعی فیلم می‌سازد، اما هنوز نمی‌داند چرا فیلم می‌سازد/ نگاه کارگردان را نمی‌توان با چند دستور جایگزین کرد
به گزارش خبرگزاری آنا، هجدهمین و آخرین کارگاه انتقال تجربه این جشنواره با موضوع کاربرد هوش مصنوعی در تولید آثار سینمایی و رسانه‌ای، با حضور بدوی، فعال و مدرس این حوزه، در پردیس سینمایی ملت برگزار شد.
در این نشست که با نمایش نمونه‌هایی از آثار تولیدشده با هوش مصنوعی همراه بود، موضوعاتی از جمله آینده مشاغل سینمایی، کاربرد ابزارهای هوشمند در پیش‌تولید و پس‌تولید، طراحی شخصیت، تولید تصاویر واقع‌گرایانه، محدودیت‌های فنی، پژوهش، فیلمنامه‌نویسی و فرصت‌های اقتصادی این فناوری بررسی شد.
از تدوین هیئت تا تولید آثار سینمایی با هوش مصنوعی
بدوی در ابتدای کارگاه با مرور مسیر حرفه‌ای خود گفت نزدیک به ۱۸ سال است در حوزه رسانه، تدوین و تولید محتوا فعالیت دارد و بخش مهمی از تجربه اولیه‌اش با تدوین آثار مذهبی و هیئتی شکل گرفته است.
وی توضیح داد که حدود یک دهه از فعالیت حرفه‌ای خود را بر تدوین مستند، فیلم کوتاه و تولیدات رسانه‌ای متمرکز بوده، اما همواره تمایل داشته از جایگاه تدوینگر فراتر برود و در شکل‌گیری ایده و طراحی اثر نیز نقش داشته باشد.
او درباره نخستین تجربه جدی خود در استفاده از هوش مصنوعی اظهار کرد: «حدود سه سال پیش در جریان همکاری با گروه نرگس آبیار برای سریال «سووشون» وارد این حوزه شدم. آن زمان ابزارها به اندازه امروز پیشرفته نبودند و برای رسیدن به یک تصویر مناسب، گاهی لازم بود خروجی چند مدل مختلف را با یکدیگر ترکیب کنیم.»
به گفته بدوی، در یکی از تجربه‌های اولیه، برای تولید تنها یک پلان از ۹ ابزار هوش مصنوعی استفاده کرده است؛ زیرا هر ابزار تنها بخشی از تصویر موردنظر را به‌درستی تولید می‌کرد.
وی افزود همین دشواری‌ها سبب شد چند ماه به‌صورت فشرده و با آزمون و خطا به شناخت ابزارهای جدید بپردازد.
هوش مصنوعی برخی مشاغل را تغییر می‌دهد، نه اینکه همه عوامل سینما را حذف کند
یکی از مهم‌ترین موضوعات کارگاه، تأثیر گسترش هوش مصنوعی بر آینده مشاغل سینمایی بود. بدوی با اشاره به نگرانی برخی عوامل تولید از ورود این فناوری گفت: «گاهی وقتی وارد یک پروژه سینمایی می‌شوم، احساس می‌کنم عوامل تصور می‌کنند کسی آمده که قرار است شغل آن‌ها را بگیرد؛ در حالی که موضوع به این سادگی نیست.»
وی تأکید کرد هوش مصنوعی می‌تواند بخشی از فعالیت‌های تکراری و زمان‌بر را کاهش دهد و در برخی حوزه‌ها موجب تغییر یا کاهش فرصت‌های شغلی شود، اما هم‌زمان امکان فعالیت‌های تازه‌ای را نیز فراهم می‌کند.
او با مقایسه این تحول با ورود سامانه‌های حمل‌ونقل اینترنتی توضیح داد که بسیاری از مشاغل در مواجهه با فناوری‌های جدید ناچار به تغییر شیوه فعالیت خود می‌شوند.
بدوی افزود: «اگر هوش مصنوعی را فقط تهدید ببینیم و از یادگیری آن فاصله بگیریم، فرصت استفاده از ظرفیت‌هایش را از دست می‌دهیم. بهتر است آن را به‌عنوان ابزاری برای توسعه توانایی‌های خود بشناسیم.»
ساخت فیلم بلند با هوش مصنوعی ممکن است، اما نتیجه همیشه سینمایی نیست
این مدرس در پاسخ به پرسشی درباره امکان تولید یک فیلم بلند کاملاً مبتنی بر هوش مصنوعی گفت از نظر فنی، ساخت چنین آثاری امکان‌پذیر شده و نمونه‌هایی از آن در ایران و خارج از کشور تولید شده است.
با این حال، او معتقد است ابزارهای فعلی هنوز در انتقال برخی احساسات انسانی، اجرای طبیعی دیالوگ‌ها و هماهنگی حرکت لب با صدا ضعف دارند.
بدوی گفت: «من فعلاً طرفدار ترکیب تصویر واقعی و هوش مصنوعی هستم. اینکه تصور کنیم چون می‌توانیم تصویر بسازیم، دیگر به بازیگر یا فیلمبرداری واقعی احتیاجی نداریم، به نظرم تصمیم درستی نیست.»
وی افزود فناوری‌های هوشمند زمانی بیشترین کارایی را دارند که فیلمساز بداند در کدام مرحله و برای حل چه مسئله‌ای باید از آن‌ها استفاده کند.
برای یک فیلم ده‌دقیقه‌ای به گروهی متخصص نیاز داریم
بدوی در توضیح ساختار تولید آثار حرفه‌ای هوش مصنوعی گفت اگرچه یک نفر می‌تواند به‌تنهایی آثار کوتاه تولید کند، اما برای رسیدن به کیفیت بالاتر، فعالیت گروهی همچنان اهمیت دارد.
او درباره تجربه شخصی خود توضیح داد که برای تولید یک اثر حدوداً ده‌دقیقه‌ای، حضور چهار یا پنج نفر در نقش‌هایی مانند ایده‌پرداز، طراح تصویر، متخصص متحرک‌سازی، تدوینگر و صداگذار می‌تواند نتیجه مطلوب‌تری ایجاد کند.
به گفته وی، مهم‌ترین نقش در این گروه همچنان بر عهده فردی است که نگاه کارگردانی داشته باشد و بداند تصاویر تولیدشده باید چه نسبتی با یکدیگر پیدا کنند.
او تأکید کرد: «هوش مصنوعی می‌تواند برای شما تولید کند، اما نمی‌داند چرا این تولید را انجام می‌دهد. این فیلمساز است که باید بداند مجموعه تصاویر قرار است چه حرفی بزنند.»
ایده را به هوش مصنوعی نسپارید
بدوی در بخش دیگری از کارگاه درباره نقش ابزارهای هوشمند در فیلمنامه‌نویسی و ایده‌پردازی سخن گفت. او با بیان اینکه از چت‌بات‌ها برای پژوهش، گسترش ایده، پلان‌بندی و طراحی اولیه استفاده می‌کند، تأکید کرد که نقطه آغاز یک اثر باید از ذهن فیلمساز شکل بگیرد.
وی گفت: «ما معمولاً پیش از آنکه سراغ ابزار برویم، در گروه درباره هدف و ایده اصلی به جمع‌بندی می‌رسیم. بعد از آن، از هوش مصنوعی برای پرورش ایده و رسیدن به طرح اجرایی کمک می‌گیریم.»
بدوی معتقد است مدل‌های هوش مصنوعی هنوز در درک برخی ظرافت‌های فرهنگی و تاریخی ایران محدودیت دارند؛ بنابراین اتکای کامل به پیشنهادهای آن‌ها ممکن است به تولید آثاری تکراری یا دور از فضای فرهنگی موردنظر منجر شود.
او همچنین به کاربرد ابزارهایی مانند چت‌جی‌پی‌تی، جمینای و کلود اشاره کرد و توضیح داد که براساس تجربه شخصی، از هرکدام برای بخش‌های متفاوتی از پژوهش، ایده‌پردازی، طراحی پلان و استوری‌بورد استفاده می‌کند.
طراحی «شناسنامه شخصیت» برای جلوگیری از تغییر چهره در پلان‌ها
یکی از بخش‌های تخصصی کارگاه به مشکل ثابت نگه داشتن ظاهر شخصیت‌ها در آثار هوش مصنوعی اختصاص داشت.
بدوی توضیح داد که در بسیاری از تولیدات مبتدی، چهره، لباس یا ویژگی‌های ظاهری شخصیت در پلان‌های مختلف تغییر می‌کند و همین مسئله باورپذیری اثر را کاهش می‌دهد.
وی راهکار گروه خود را طراحی «کاراکترشیت» یا شناسنامه تصویری شخصیت معرفی کرد؛ مجموعه‌ای از تصاویر مرجع که ویژگی‌های چهره، پوشش و حالت‌های مختلف شخصیت را پیش از تولید پلان‌ها مشخص می‌کند.
او گفت استفاده مداوم از این تصاویر مرجع می‌تواند به حفظ هماهنگی شخصیت در صحنه‌های گوناگون کمک کند.
بدوی همچنین از تجربه طراحی گریم دیجیتال مهران غفوریان برای یکی از پروژه‌های سینمایی سخن گفت و توضیح داد که تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی به گروه گریم کمک کرده‌اند تا پیش از اجرای عملی، به تصویری روشن از خواسته کارگردان برسند.
بازسازی مدرسه میناب با استفاده از تصاویر مرجع
در بخش دیگری از نشست، اثری چهار دقیقه‌ای درباره دانش‌آموزان مدرسه شجره طیبه میناب به نمایش درآمد که بخش عمده تصاویر آن با کمک هوش مصنوعی تولید شده بود.
بدوی درباره روند تولید این اثر گفت ابتدا تصاویر و اطلاعات مربوط به محیط مدرسه، پوشش دانش‌آموزان و ویژگی‌های شخصیت‌ها جمع‌آوری شد و سپس گروه تولید برای افراد و مکان‌های مختلف، تصاویر مرجع طراحی کرد.
او توضیح داد: «برای این پروژه حدود ۱۷ یا ۱۸ کاراکترشیت داشتیم. حتی برای بعضی شخصیت‌هایی که فقط در یک پلان دیده می‌شدند، طراحی مستقل انجام دادیم تا هماهنگی تصویری حفظ شود.»
به گفته وی، گروه سازنده برای نزدیک شدن به فضای واقعی میناب از تصاویر محلی و اطلاعات افراد آشنا با منطقه نیز استفاده کرده است.
این مدرس افزود در ساخت اثر، چند ابزار متفاوت برای تولید تصویر، متحرک‌سازی و صدا به کار گرفته شده و فرایند تولید و اصلاح آن در مجموع حدود ۲۰ روز زمان برده است.
وی در عین حال به ضعف برخی دیالوگ‌ها و هماهنگی حرکت لب‌ها اشاره کرد و گفت: «این ایراد را خودم هم می‌پذیرم. هوش مصنوعی هنوز در اجرای طبیعی برخی دیالوگ‌های فارسی و عربی و انتقال حس گفتار محدودیت‌هایی دارد.»
هوش مصنوعی همیشه سریع و ارزان نیست
بدوی یکی از تصورهای نادرست درباره تولید آثار هوش مصنوعی را انتظار دستیابی فوری به خروجی حرفه‌ای دانست.
او گفت ممکن است تولید یک دقیقه تصویر باکیفیت، دو تا سه روز زمان ببرد و در بعضی پروژه‌ها اصلاح تنها چند ثانیه تصویر بیش از زمان پیش‌بینی‌شده طول بکشد.
به گفته او، محدودیت‌های ابزارها، تغییر نسخه‌های نرم‌افزاری، هزینه اشتراک‌ها و نیاز به تولید دوباره تصاویر می‌تواند برنامه‌ریزی مالی پروژه را با مشکل روبه‌رو کند.
وی با اشاره به تجربه از دست رفتن بخشی از هزینه خرید اشتراک یک سرویس تولید ویدئو تأکید کرد که فیلمسازان باید پیش از انتخاب ابزار، محدودیت‌ها و شرایط استفاده از آن را بررسی کنند.
او همچنین درباره مدل‌های آفلاین گفت این ابزارها می‌توانند برای پروژه‌هایی که نیازمند محرمانگی داده‌ها یا کنترل بیشتر بر روند تولید هستند مفید باشند، اما استفاده حرفه‌ای از آن‌ها معمولاً به تجهیزات پردازشی قدرتمند و سرمایه‌گذاری قابل‌توجه نیاز دارد.
هوش مصنوعی جای تحقیق و راستی‌آزمایی را نمی‌گیرد
در ادامه کارگاه، یکی از حاضران درباره اشتباهات ابزارهای هوشمند در ارائه اطلاعات پژوهشی سؤال کرد. بدوی در پاسخ تأکید کرد هنگام استفاده از هوش مصنوعی برای تحقیقات تاریخی، علمی و مستند، باید منابع معتبر در اختیار ابزار قرار گیرد و اطلاعات خروجی نیز بررسی شود.
او گفت: «وقتی درباره موضوعی اطلاعات دقیق می‌خواهید، نباید فقط یک سؤال بپرسید و هرچه ابزار تحویل داد، همان را بپذیرید. باید کتاب، سند یا اطلاعات معتبر داشته باشید و خروجی را با آن تطبیق دهید.»
وی با اشاره به تجربه تحقیق درباره یکی از شخصیت‌های محلی مرتبط با دفاع مقدس توضیح داد که گاهی اطلاعات موجود در اینترنت بسیار محدود است و گروه تولید باید ابتدا با پژوهش میدانی، اطلاعات لازم را گردآوری کند.
به گفته او، هوش مصنوعی در چنین شرایطی می‌تواند به سامان‌دهی داده‌ها و طراحی تصویر کمک کند، اما جای پژوهشگر را نمی‌گیرد.
آینده جلوه‌های ویژه به همکاری با هوش مصنوعی گره می‌خورد
بدوی در پاسخ به پرسشی درباره کاربرد این فناوری در جلوه‌های ویژه بصری گفت یکی از ظرفیت‌های مهم هوش مصنوعی، تولید پس‌زمینه‌های دیجیتال، تغییر برخی عناصر تصویر و کمک به طراحی صحنه‌های دشوار است.
او توضیح داد که در بعضی پروژه‌ها می‌توان تصاویر پس‌زمینه را با هوش مصنوعی تولید کرد و سپس با روش‌های متداول جلوه‌های ویژه در تصویر واقعی قرار داد.
وی با اشاره به تجربه همکاری در پروژه‌های تصویری اظهار کرد که هوش مصنوعی در آینده می‌تواند بخش مهمی از فرایند طراحی اولیه و آماده‌سازی جلوه‌های ویژه را بر عهده بگیرد.
با این حال، به اعتقاد او، خروجی‌های هوش مصنوعی هنوز در همه شرایط با کیفیت تصویر ثبت‌شده توسط دوربین‌های حرفه‌ای برابری نمی‌کنند و برای استفاده در آثار سینمایی به اصلاح و کنترل تخصصی نیاز دارند.
بازار کار هوش مصنوعی؛ از تبلیغات تا تولیدات بین‌المللی
بخش دیگری از کارگاه به فرصت‌های درآمدی و حضور در بازار حرفه‌ای اختصاص داشت. بدوی با اشاره به تجربه خود گفت فعالیت متمرکز در تولید محتوای مبتنی بر هوش مصنوعی، فرصت‌های کاری تازه‌ای برای او ایجاد کرده و موجب گسترش ارتباطات حرفه‌ای‌اش شده است.
او معتقد است کاربرد هوش مصنوعی در تبلیغات تجاری، به دلیل امکان تولید سریع‌تر ایده‌های بصری و تنوع در طراحی، در برخی زمینه‌ها حتی گسترده‌تر از تولید آثار سینمایی شده است.
بدوی به فیلمسازان جوان توصیه کرد علاوه بر ارتقای مهارت فنی، برای معرفی آثار و ایجاد ارتباط حرفه‌ای نیز برنامه داشته باشند.
وی افزود: «صرف اینکه کار خوبی بسازید کافی نیست. باید دیگران هم کار شما را ببینند، با تهیه‌کنندگان و کارفرمایان ارتباط بگیرید و بتوانید توانایی خودتان را معرفی کنید.»
او استفاده از شبکه‌های حرفه‌ای مانند لینکدین، انتشار نمونه‌کارها و حضور مستمر در فضای رسانه‌ای را از راه‌های ایجاد فرصت‌های همکاری داخلی و بین‌المللی دانست.
این مدرس همچنین تأکید کرد که در بازار بین‌المللی، کیفیت روایت و زاویه دید فیلمساز می‌تواند به اندازه کیفیت فنی اثر اهمیت داشته باشد؛ زیرا مخاطب خارجی به دنبال مواجهه با روایت‌ها و تجربه‌های متفاوت است.
ابزار هوشمند را نباید با خالق اثر اشتباه گرفت
در بخش پرسش و پاسخ، موضوع ارزش هنری آثار ساخته‌شده با هوش مصنوعی نیز مطرح شد. بدوی با تأکید بر اینکه نمی‌توان همه گونه‌های هنری را از یک منظر ارزیابی کرد، گفت برخی هنرها همچنان وابستگی عمیقی به مهارت دستی و تجربه مستقیم هنرمند دارند.
او در عین حال معتقد است ابزارهای هوشمند می‌توانند در طراحی، تصویرسازی و تولیدات سینمایی به توسعه توان هنرمند کمک کنند.
وی گفت: «من هوش مصنوعی را خالق مستقل اثر نمی‌دانم. این ابزار داده‌ها و دستورهای ما را پردازش می‌کند و به خروجی می‌رساند. آنچه مهم است، فکر و ایده انسانی پشت اثر است.»
بدوی همچنین نسبت به وابستگی بیش از اندازه به ابزارهای هوشمند هشدار داد و تأکید کرد هنرمند نباید پژوهش، اندیشیدن و خلاقیت شخصی را به‌طور کامل به آن‌ها واگذار کند.
نقد یکدیگر را به دشمنی تعبیر نکنیم
این فعال رسانه‌ای در پایان کارگاه، یکی از نیازهای مهم جامعه تولیدکنندگان محتوا را افزایش همکاری و ارتباط حرفه‌ای دانست.
او با انتقاد از فاصله میان برخی گروه‌های فعال رسانه‌ای گفت فیلمسازان و تدوینگران باید بیش از گذشته از ظرفیت یکدیگر استفاده کنند و در معرفی و دیده شدن آثار همکارانشان نقش داشته باشند.
بدوی اظهار کرد: «اگر کنار هم باشیم، آثارمان بیشتر دیده می‌شود و کیفیت کارها هم بالاتر می‌رود. نباید هر نقدی را به معنای تخریب یا رقابت ناسالم بدانیم.»
وی در جمع‌بندی تأکید کرد آینده سینما و رسانه بدون تأثیر هوش مصنوعی نخواهد بود، اما شناخت ابزار به‌تنهایی برای تولید اثری ماندگار کافی نیست.
به گفته او، فیلمسازان جوان باید هم‌زمان با یادگیری فناوری، دانش کارگردانی، روایت، تدوین و زیبایی‌شناسی خود را تقویت کنند؛ زیرا آنچه یک تولید حرفه‌ای را از خروجی معمولی ابزارهای هوشمند متمایز می‌کند، همچنان نگاه و انتخاب هنرمند است.
انتهای پیام/
