یادداشت؛
تاب‌آوری ملی در جنگ‌های نوین در گرو اراده، مردمی‌سازی دفاع و تنوع‌بخشی به اقتصاد است
به گزارش خبرگزاری آنا، علی محمدی معاون سیاسی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سلسله نشست‌های هم‌اندیشی استادان و نخبگان با موضوع «تاب‌آوری ملی در جنگ‌های نوین؛ از شناخت تهدید‌ها تا طراحی راهکار‌های عملی» که با محور علوم نظامی، دفاعی و مدیریت بحران و به‌صورت برخط در دانشگاه آزاد اسلامی استان بوشهر برگزار شد، با تشریح تغییرات ایجادشده در ماهیت جنگ‌های نوین اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های تاب‌آوری در جنگ‌های امروز، اراده و ایمان است؛ چراکه آنچه موجب می‌شود نیرو‌های مدافع کشور در دشوارترین شرایط محیطی و عملیاتی به مأموریت خود ادامه دهند، صرفاً برخورداری از امکانات و تجهیزات نیست، بلکه باور، انگیزه و اراده دفاع از سرزمین نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.
وی با اشاره به نقش مشارکت مردمی در افزایش توان دفاعی کشور افزود: تجربه‌های تاریخی، به‌‌خصوص دوران دفاع مقدس، نشان داده است که هر زمان مسئولیت‌ها به مردم واگذار شده و زمینه مشارکت عمومی فراهم آمده، ظرفیت‌های ملی برای عبور از بحران‌ها افزایش یافته است. مردمی‌سازی دفاع، تنها به حضور مستقیم مردم در میدان محدود نمی‌شود، بلکه حوزه‌هایی مانند پشتیبانی، رصد، انتقال اطلاعات و تأمین نیاز‌های مختلف را نیز در بر می‌گیرد.
معاون سیاسی نیروی دریایی سپاه پاسداران با بیان اینکه حضور و مشارکت مردم از عوامل مؤثر در پشتیبانی از توان دفاعی کشور بوده است، عنوان کرد: اگر هدف، افزایش تاب‌آوری ملی در حوزه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و نظامی باشد، باید از ظرفیت مردم به‌صورت گسترده استفاده کرد؛ چراکه مردمی‌سازی مسئولیت‌ها می‌تواند قدرت کشور را در مواجهه با تهدید‌ها و چالش‌ها افزایش دهد.
محمدی در ادامه با تأکید بر جایگاه اقتصاد در تاب‌آوری ملی بیان کرد: حفظ زنجیره تولید، فعال‌سازی ظرفیت‌های داخلی و کاهش وابستگی به منابع و مسیر‌های محدود، از الزامات اساسی تاب‌آوری اقتصادی است. کشور از ظرفیت‌های علمی و فنی قابل‌توجهی برخوردار است و ضروری است این توان بالقوه در بخش‌های مختلف اقتصادی به ظرفیت بالفعل تبدیل شود.
وی قدرت تطبیق‌پذیری و انعطاف‌پذیری را از دیگر شاخص‌های مهم تاب‌آوری اقتصادی دانست و گفت: اقتصاد‌هایی که توانایی جایگزینی مسیر‌ها و ابزار‌های مورد نیاز خود را دارند، در برابر شوک‌های سیاسی، امنیتی و اقتصادی آسیب‌پذیری کمتری خواهند داشت. در این زمینه، تنوع‌بخشی به مسیر‌های تجاری، ابزار‌های مالی و شیوه‌های تأمین نیاز‌های اقتصادی کشور اهمیت فراوانی دارد.
این مقام نظامی با اشاره به ضرورت کاهش وابستگی‌های اقتصادی تصریح کرد: وابستگی به یک ارز مشخص، تک‌محصولی بودن اقتصاد و تمرکز بر مسیر‌های محدود تجاری می‌تواند در شرایط بحرانی آسیب‌زا باشد؛ بنابراین باید با استفاده از تجربه‌های دوران تحریم، زمینه ایجاد مسیر‌های جایگزین و افزایش انعطاف‌پذیری اقتصادی فراهم شود.
محمدی در بخش دیگری از سخنان خود به تحولات حوزه نظامی و تغییر الگوی جنگ‌های آینده پرداخت و خاطرنشان کرد: جنگ‌های آینده بیش از گذشته به سمت استفاده از تجهیزات کوچک، چابک و ارزان‌قیمت حرکت می‌کنند. سامانه‌های بدون سرنشین در حوزه‌های هوایی، سطحی و زیرسطحی از جمله ظرفیت‌هایی هستند که طی سال‌های گذشته مورد توجه نیرو‌های مسلح قرار گرفته‌اند و امروز به یکی از محورهای مهم راهبرد‌های نظامی در جهان تبدیل شده‌اند.
وی ادامه داد: در کنار توسعه تجهیزات آفندی، توجه به پدافند غیرعامل نیز ضرورت دارد. پراکندگی جغرافیایی زیرساخت‌های حیاتی، تأسیسات اقتصادی و مراکز تأمین انرژی، همچنین رعایت اصول پدافند غیرعامل در معماری شهری و حوزه سایبری، می‌تواند میزان آسیب‌پذیری کشور را در برابر تهدید‌های احتمالی کاهش دهد.
معاون سیاسی نیروی دریایی سپاه پاسداران با تأکید بر نقش ارتباط دانشگاه و نیرو‌های مسلح در توسعه توان دفاعی کشور اظهار کرد: بخشی از ظرفیت‌های دفاعی و دستاورد‌های حوزه نظامی، حاصل نبوغ و ارتباط میان دانشگاه و مجموعه نیرو‌های مسلح است. دانشگاه‌ها می‌توانند با تبدیل تجربیات میدانی به الگو‌های علمی، مدل‌های کاربردی و پژوهش‌های تخصصی، در طراحی راهکار‌های متناسب با تهدید‌های جدید نقش مؤثری ایفا کنند.
وی همچنین جنگ شناختی را از ابعاد مهم جنگ‌های نوین دانست و افزود: بخش قابل‌توجهی از تقابل‌های امروز در عرصه ذهن و ادراک شکل می‌گیرد. در این شرایط، رسانه‌ها و دانشگاه‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی به افکار عمومی و افزایش آگاهی جامعه دارند و کشوری که بتواند در عرصه شناختی ابتکار عمل را در اختیار بگیرد، بخش مهمی از معادلات جنگ را به نفع خود مدیریت خواهد کرد.
محمدی در جمع‌بندی سخنان خود، تاب‌آوری اقتصادی را وابسته به حفظ زنجیره تولید، کاهش وابستگی‌ها، تنوع‌بخشی به ابزار‌های مالی و افزایش قدرت تطبیق‌پذیری دانست و تأکید کرد: در حوزه نظامی نیز حرکت به سمت تجهیزات کوچک، چابک و ارزان‌قیمت در کنار تقویت پدافند غیرعامل، از الزامات مواجهه با جنگ‌های آینده است.
این نشست در قالب سلسله نشست‌های هم‌اندیشی استادان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی استان بوشهر با هدف بررسی ابعاد تحولات جنگ‌های نوین، شناخت تهدید‌های پیش‌رو و تبیین راهکار‌های عملی برای ارتقای تاب‌آوری ملی برگزار شد.
انتهای پیام/
