حجت الاسلام و المسلمین پناهیان:
برنده جایزه مغز و استاد علوم اعصاب دانشگاه نیویورک در گفتوگو با آناتک:
تا زمانی که مسئولیت دارم، گفت‌وگوی مستقیم با دانشجویان را ادامه می‌دهم
به گزارش خبرگزاری آنا، حسین سیمایی صراف در نشست با نمایندگان تشکل‌ها، انجمن‌های علمی و کانون‌های دانشجویی دانشگاه فردوسی مشهد، پس از شنیدن دیدگاه‌ها، انتقادات و مطالبات دانشجویان، به تشریح مواضع و اقدامات وزارت علوم درباره حضوری شدن دانشگاه‌ها، مسائل فرهنگی و اجتماعی دانشگاه، وضعیت آموزش عالی کشور و مطالبات رفاهی دانشجویان پرداخت.
وزیر علوم با اشاره به شرایط دشوار کشور در یک سال گذشته اظهار کرد: سال بسیار سختی را پشت سر گذاشتیم و هزینه‌های سنگینی پرداخت کردیم. رهبر عزیز انقلاب، فرماندهان، استادان، کودکان میناب و شمار زیادی از شهروندان بی‌گناه را در جریان تجاوز‌های وحشیانه از دست دادیم. با وجود همه این مصائب، تلاش کردیم در حوزه مسئولیت خود نشان دهیم که کشور همچنان به فعالیت‌های عادی خود ادامه می‌دهد.
وی افزود: در آغاز سال تحصیلی جدید و در مهرماه، درباره حضوری شدن دانشگاه‌ها اختلاف‌نظر‌هایی وجود داشت، اما ما معتقد بودیم باید دشمن را مأیوس کنیم و نشان دهیم که کشور از شرایط عادی خارج نشده است. دانشجویان ما انسان‌هایی بالغ و رشدیافته هستند و می‌توان دانشگاه‌ها را با وجود همه چالش‌های مالی و غیرمالی به‌صورت حضوری اداره کرد.
دکتر سیمایی با تأکید بر اینکه تعطیلی دانشگاه‌ها پیامد‌های جدی علمی و اجتماعی دارد، تصریح کرد: در دوران جنگ هشت‌ساله نیز دانشگاه‌های کشور فعال بودند. امروز هم در کشور‌های درگیر جنگ، از جمله اوکراین، دانشگاه‌ها فعالیت حضوری دارند. بنابراین، نباید با تعطیلی دانشگاه‌ها این پیام را منتقل کنیم که کشور قادر به اداره امور عادی خود نیست.
وزیر علوم ادامه داد: علاوه بر پیام سیاسی و اجتماعی حضوری بودن دانشگاه‌ها، تعطیلی آموزش حضوری موجب عقب‌ماندگی علمی و اختلال در فرایند جامعه‌پذیری دانشجویان می‌شود. دانشگاه صرفاً محل انتقال دانش نیست و حضور دانشجویان در محیط دانشگاه، بخشی از فرایند رشد اجتماعی و علمی آنان است.
سیمایی در ارتباط با تجاوز دشمن به ایران با اشاره به سابقه مواضع نخست‌وزیر اسرائیل علیه ایران گفت: کافی است خاطرات بنیامین نتانیاهو را مطالعه کنید تا ببینید موضوع ایران طی دهه‌های گذشته همواره در دستور کار او قرار داشته است. او حتی در دوره‌هایی که مسئولیت اجرایی نداشته، برای پیشبرد سیاست‌های خود علیه ایران در کشور‌های مختلف رایزنی کرده است.
وزیر علوم با انتقاد شدید از سیاست‌های رئیس‌جمهور آمریکا اظهار کرد: آنچه برای ترامپ اولویت دارد، قدرت و منافع اقتصادی است، نه حقوق انسان‌ها. نمونه این رویکرد را می‌توان در رفتار آمریکا با ونزوئلا مشاهده کرد.
سیمایی ادامه داد: در گذشته ایران از نظر برخی شاخص‌های علمی در جایگاه بالاتری قرار داشت، اما امروز شاهد رشد سریع تولیدات علمی و پژوهشی برخی کشور‌های منطقه هستیم. آنها با استفاده از منابع مالی و همکاری‌های بین‌المللی، حتی بدون برخورداری از نیروی انسانی بومی کافی، در حال پیشرفت هستند.
وی خطاب به دانشجویان گفت: شما باید از امروز به آینده دانشگاه فکر کنید؛ دانشگاهی که در حال دیجیتالی شدن است و هوش مصنوعی بسیاری از عرصه‌های علمی و حرفه‌ای را متحول خواهد کرد.
سیمایی تأکید کرد: جنگ و مشکلات موجود باید انگیزه ما را برای اندیشیدن به آینده، جبران عقب‌ماندگی‌ها و تقویت همبستگی ملی افزایش دهد. ما از نیروی انسانی بسیار مستعدی برخورداریم و اطمینان دارم که با عبور از شرایط دشوار و حفظ انسجام، امکان جهش علمی و فناورانه کشور فراهم خواهد شد.
وزیر علوم با اشاره به تنوع دیدگاه‌های مطرح‌شده در نشست تشکل‌های دانشجویی گفت: در همین جلسه درباره چند موضوع مشخص، دیدگاه‌های متفاوتی بیان شد. این تنوع نظر طبیعی است. پرسش این است که با این اختلاف‌نظر‌ها چه باید کرد؟ آیا باید در برابر یکدیگر قرار بگیریم یا راه گفتوگو را انتخاب کنیم؟
وی افزود: نظرسنجی‌های معتبر نیز نشان می‌دهند که در جامعه دیدگاه‌ها و گرایش‌های متنوعی وجود دارد. راه مواجهه با این واقعیت، پذیرش و قدردانی از تکثر است. از نظر من، این رویکرد ریشه در تعالیم قرآن کریم دارد.
سیمایی با اشاره به پیشینه اختلافات میان فیلسوفان و متکلمان اظهار کرد: زمانی برخی فیلسوفان و متکلمان حتی اجازه سخن گفتن به یکدیگر نمی‌دادند و کار به تکفیر و طرد طرف مقابل می‌کشید؛ اما زمانی که فضای گفتوگو فراهم شد، هم فلسفه رشد کرد و هم علم کلام.
وزیر علوم با اشاره به روایت مشهور «اختلاف امتی رحمة» گفت: اختلاف در اینجا به معنای نزاع و دشمنی نیست، بلکه به معنای تفاوت دیدگاه‌هاست. قرآن کریم نیز از یک‌سو می‌فرماید «وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا» و از سوی دیگر، حتی در مواجهه با صاحبان عقاید متفاوت، به رعایت حرمت و پرهیز از توهین سفارش می‌کند.
وی با استناد به آیه ۱۰۸ سوره انعام اظهار کرد: خداوند می‌فرماید: «وَلَا تَسُبُّوا الَّذِینَ یَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ فَیَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَیْرِ عِلْمٍ». قرآن حتی اجازه نمی‌دهد به معبودان کسانی که با ما اختلاف عقیده دارند دشنام بدهیم و دلیل آن را نیز بیان می‌کند؛ زیرا توهین، واکنش متقابل و خشونت بیشتر ایجاد می‌کند.
سیمایی افزود: این از ظرافت‌های تربیتی و عقلانی قرآن است که به ما می‌آموزد خشونت، خشونت بیشتری تولید می‌کند. معتقدم آشنایی با معارف قرآن، اخلاق، عقلانیت، عدالت و مدارا باید در دانشگاه‌ها تقویت شود. اگر دانشجویان ما لذت فهم این معارف را درک کنند، بسیاری از ناهنجاری‌های محیط دانشگاه و حتی جامعه نیز کاهش خواهد یافت.
وزیر علوم خطاب به نمایندگان تشکل‌های دانشجویی تأکید کرد: شما باید الگوی گفتوگو باشید. جامعه باید از دانشگاه یاد بگیرد که چگونه اختلافات خود را حل کند. زیبنده دانشگاه نیست که گاهی یک مسئله ساده در آن به نزاع و تقابل تبدیل شود، در حالی که انتظار می‌رود دانشگاهیان بیش از دیگران اهل استدلال، مدارا و گفتوگو باشند.
وزیر علوم در ادامه ضمن قدردانی از فعالیت‌های بسیج دانشجویی در برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب گفت: لازم می‌دانم صمیمانه از تلاش‌های بسیج دانشجویی تشکر کنم. در سطح ملی نیز با همکاری مجموعه‌های مختلف، از جمله قرارگاه شهید علم‌الهدی، برنامه‌ریزی‌های گسترده‌ای برای برگزاری این مراسم انجام شد.
وی افزود: همه ما پرچم‌دار جمهوری اسلامی ایران هستیم و باید قدر تلاش یکدیگر را بدانیم. نیرو‌های بسیجی در این روز‌ها و شب‌ها وقت و انرژی زیادی صرف کرده‌اند و این تلاش‌ها قابل قدردانی است.
سیمایی تأکید کرد: در نهایت همه ما ایرانی هستیم و سعادت و پیشرفت ایران را می‌خواهیم. ممکن است درباره روش‌های رسیدن به این هدف اختلاف‌نظر داشته باشیم، اما این اختلاف نباید به دشمنی تبدیل شود. باید یاد بگیریم با یکدیگر رفاقت کنیم و در عین تفاوت دیدگاه‌ها، در کنار هم بمانیم.
وزیر علوم در ادامه به مطالبات رفاهی دانشجویان پرداخت و گفت: باید توجه داشته باشیم که کشور در شرایط جنگی قرار دارد و با مشکلات اقتصادی جدی مواجه است. بخشی از درآمد‌های کشور وصول نمی‌شود، اما با وجود این شرایط، دانشگاه‌ها باز هستند و خدمات آموزشی و رفاهی همچنان ارائه می‌شود.
وی با اشاره به گفت‌وگوی خود با دانشجویان بین‌المللی در بازدید از خوابگاه‌های دانشگاه فردوسی مشهد اظهار کرد امروز یکی از دانشجویان خارجی نسبت به هزینه‌های تغذیه اعتراض داشت. در پاسخ از او خواستم هزینه تحصیل در دانشگاهی هم‌تراز دانشگاه فردوسی مشهد، با رتبه جهانی زیر ۵۰۰، را در کشور‌های دیگر بررسی کند.
سیمایی افزود: در دانشگاه‌های جهان، دانشجویان یا از بورس تحصیلی برخوردارند یا شهریه پرداخت می‌کنند. دانشجوی بورسیه باید از حمایت‌های متناسب برخوردار شود، اما دانشجوی شهریه‌پرداز نیز طبیعتاً باید هزینه تحصیل خود را بپردازد. در ایران، با وجود محدودیت‌های اقتصادی، خدمات آموزشی و رفاهی گسترده‌ای به دانشجویان ارائه می‌شود.
وزیر علوم با بیان اینکه سرمایه‌گذاری در آموزش عالی، سرمایه‌گذاری بر آینده کشور است، تصریح کرد: منابع طبیعی مانند نفت و معادن روزی پایان می‌یابند، اما سرمایه انسانی کشور ماندگار است. حمایت از دانشجویان نشان‌دهنده درک اهمیت نیروی انسانی برای آینده ایران است.
سیمایی با اشاره به میزان یارانه‌های دانشجویی گفت: دانشجویان از حمایت‌های مالی گسترده‌ای در حوزه تغذیه و خوابگاه برخوردارند. علاوه بر آموزش رایگان، ارقام قابل توجهی برای تأمین خدمات رفاهی هر دانشجو هزینه می‌شود.
وی با اشاره به محاسبات انجام‌شده درباره هزینه خدمات دانشجویی اظهار کرد: رقم یارانه تغذیه دانشجویان حدود ۱۰۰ میلیون تومان است و دانشجویان خوابگاهی نیز در هر ترم حداقل ۵۰ میلیون تومان یارانه خوابگاه دریافت می‌کنند. این میزان برای دانشجویان متأهل و استفاده‌کنندگان از خوابگاه‌های متأهلی به حدود ۴۰۰ میلیون تومان در هر ترم می‌رسد.
وزیر علوم افزود: این حمایت‌ها در شرایطی ادامه دارد که کشور با محدودیت منابع و هزینه‌های سنگین جنگ مواجه است. با این حال، تلاش می‌کنیم کیفیت خدمات آموزشی و رفاهی حفظ شود.
وزیر علوم در ارتباط با فضای رسانه گفت: در فضای رسانه‌ای امروز، اخبار هیجانی و نادرست گاهی بیش از توضیحات دقیق و واقعی مورد توجه قرار می‌گیرند و همین مسئله فرایند اطلاع‌رسانی و اقناع افکار عمومی را دشوار می‌کند.
وزیر علوم تأکید کرد: تأمین تغذیه دانشجویان از مسئولیت‌های وزارت علوم است و تا زمانی که آموزش رایگان ارائه می‌شود، حمایت‌های تغذیه‌ای نیز ادامه خواهد داشت. در حال حاضر غذایی که هزینه تأمین آن برای دانشگاه حدود ۴۰۰ هزار تومان است، با مبلغی حدود ۳۵ هزار تومان در اختیار دانشجو قرار می‌گیرد؛ یعنی دانشجو کمتر از ۱۰ درصد هزینه واقعی را می‌پردازد.
وزیر علوم با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای توسعه خوابگاه‌های متأهلی گفت: زمانی که مسئولیت وزارت علوم را بر عهده گرفتیم، مجموع واحد‌های خوابگاهی متأهلی حدود ۹۸۰ واحد بود. در دو سال گذشته ۱۲۰۰ واحد جدید به این ظرفیت اضافه شده و به بهره‌برداری رسیده است.
وی افزود: در حال حاضر نیز بیش از ۶ هزار واحد خوابگاه متأهلی در دست ساخت قرار دارد. توسعه این خوابگاه‌ها از اولویت‌های وزارت علوم است؛ زیرا معتقدیم دانشگاه‌ها باید در اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت نقش مؤثری ایفا کنند.
وزیر علوم در پایان سخنان خود با اشاره به انتقاد برخی دانشجویان از تکرار نشست‌ها و گفت‌و‌گو‌های مسئولان اظهار کرد: ممکن است برخی بگویند سال گذشته نیز آمدید، صحبت کردید و رفتید؛ اما من معتقدم حضور در جمع دانشجویان و شنیدن دیدگاه‌های آنان بخشی از وظیفه ماست.
وی افزود: با وجود روزانه ۱۴ تا ۱۵ ساعت کار و مسئولیت‌های متعدد، اما تا زمانی که مسئولیت دارم، خود را موظف می‌دانم در خدمت دانشجویان باشم و با آنان گفتوگو کنم.
سیمایی با تأکید مجدد بر اهمیت انسجام ملی و همدلی میان دانشجویان گفت: آینده خوب و درخشانی در انتظار شما و کشور است، اما تحقق آن به همکاری و همدلی نیاز دارد. اختلاف‌نظر طبیعی است، اما نباید اجازه دهیم این اختلاف‌ها به دشمنی تبدیل شود.
وزیر علوم در پایان خطاب به نمایندگان تشکل‌ها، انجمن‌ها و کانون‌های دانشجویی تأکید کرد: راه گفتوگو را بر یکدیگر نبندید. نباید به جایی برسیم که افراد با دیدگاه‌های متفاوت حتی حاضر نباشند با یکدیگر سخن بگویند. رفاقت، انسجام، وحدت و گفتوگو لازمه عبور از شرایط دشوار و ساختن آینده بهتر برای ایران است.
انتهای پیام/
