جهش علمی، مسیر تثبیت قدرت ایران در نظم جهانی جدید/ پاسخ به ترور دانشمندان تربیت نسل نوین نخبگان است

«اشکان ممبینی» کارشناس مسائل بین‌الملل، در گفت‌و‌گو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، درباره تأکید رهبر انقلاب بر پیشرفت علم و فناوری به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های نقش‌آفرینی ایران در معادلات نظم جهانی جدید اظهار کرد: پیام رهبر انقلاب درباره ضرورت جهش عمیق و شتابان علمی را باید یکی از مهم‌ترین تبیین‌های راهبردی درباره آینده قدرت و جایگاه جمهوری اسلامی ایران در نظم بین‌الملل دانست.

وی افزود: جهان امروز در حال عبور از معادلات سنتی قدرت است و علم و فناوری در کنار ظرفیت‌های اقتصادی، دفاعی و سیاسی می‌تواند به یکی از تعیین‌کننده‌ترین مؤلفه‌های قدرت ملی و همچنین میزان اثرگذاری کشور‌ها در نظم جهانی تبدیل شود.

ممبینی ادامه داد: بر این اساس، پیام رهبر انقلاب را باید فراخوانی برای عبور از پیشرفت‌های مقطعی و حرکت به سمت یک جهش علمی عمیق، مستمر و هدفمند دانست؛ جهشی که بتواند استقلال، اقتدار و قدرت اثرگذاری روزافزون جمهوری اسلامی ایران را تقویت کند و زمینه‌های مادی و علمی تحقق تمدن نوین اسلامی را نیز فراهم آورد.

ضرورت کاهش فاصله دانشگاه تا فناوری راهبردی 

این کارشناس مسائل بین‌الملل درباره مهم‌ترین چالش مجامع دانشگاهی برای تحقق هدف تعیین‌شده در حوزه جهش علمی گفت: یکی از مهم‌ترین چالش‌ها، فاصله میان ظرفیت علمی دانشگاه‌ها و تبدیل این ظرفیت به فناوری‌های کاربردی، محصولات راهبردی و راه‌حل‌های مؤثر برای مسائل کشور است.

وی تصریح کرد: دانشگاه‌های ایران از استادان توانمند، دانشجویان مستعد و ظرفیت‌های قابل توجهی برخوردارند، اما برای تحقق جهش علمی مورد تأکید رهبر انقلاب، باید ارتباط میان پژوهش، صنعت، اقتصاد و نیاز‌های واقعی جامعه بیش از گذشته تقویت شود.

ممبینی افزود: البته مسئله نباید صرفاً به ارتباط دانشگاه و صنعت محدود شود، بلکه به یک زنجیره کامل پیشرفت علمی نیاز داریم که از آموزش علوم پایه مناسب و پرورش استعداد‌های دانش‌آموزی آغاز شود. این دانش‌آموزان باید همزمان با رشد علمی، از نظر فرهنگی و تمدنی نیز پرورش پیدا کنند و این مسیر تا مقاطع دانشگاهی و بالاتر ادامه یابد.

وی ادامه داد: در دانشگاه نیز باید امکان انجام پژوهش‌های عمیق فراهم شود تا در نهایت دستاورد‌های علمی در قالب فناوری، محصول و خدمت به نیاز‌های کشور پاسخ دهند. اگر آموزش و پرورش و تربیت استعداد‌ها از مقاطع پایین به‌درستی شکل بگیرد، این زنجیره می‌تواند در مراحل بالاتر به تولید فناوری و محصولات مورد نیاز کشور منجر شود.

دیپلماسی علمی در خدمت تبدیل ایران به قطب دانش و فناوری

ممبینی درباره نقش دیپلماسی علمی در تحقق اهداف اعلام‌شده گفت: دیپلماسی علمی می‌تواند یکی از ابزار‌های مهم تقویت جایگاه بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران باشد؛ چراکه روابط کشور‌ها در جهان امروز تنها به مناسبات سیاسی و اقتصادی محدود نیست و همکاری‌های علمی، فناورانه و دانشگاهی نیز می‌تواند در شکل‌دهی به روابط و افزایش قدرت اثرگذاری کشور‌ها نقش داشته باشد. در نهایت، دیپلماسی علمی باید در خدمت تبدیل ایران به یکی از قطب‌های اثرگذار دانش و فناوری قرار گیرد.

پاسخ دندان‌شکن به ترور دانشمندان، تربیت نسل جدیدی از نخبگان علمی است

این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به تلاش دشمن برای تضعیف روحیه نخبگان و تأکید رهبر انقلاب بر تجربه‌های حاصل از دو جنگ اخیر برای مقابله با این چالش، گفت: باید به یک نکته بنیادین توجه داشت و آن اینکه استقلال علمی، بخشی از استقلال و اقتدار ملی است.

ممبینی افزود: اگر کشوری در حوزه‌های راهبردی صرفاً مصرف‌کننده دانش و فناوری دیگران باقی بماند، در شرایط رقابت‌های بین‌المللی و بحران‌ها با محدودیت مواجه خواهد شد؛ بنابراین حرکت به سمت تولید علم و توسعه فناوری‌های بومی، یک ضرورت راهبردی برای جمهوری اسلامی ایران است.

وی تصریح کرد: پیام روشن این است که فشار و تهدید نباید مسیر پیشرفت علمی کشور را متوقف کند. پاسخ ماندگار به ترور دانشمندان و تلاش برای تضعیف روحیه نخبگان، تربیت دانشمندان بیشتر، گسترش مراکز علمی توانمند و استمرار حرکت علمی ایران است و این اقدامات می‌تواند تأثیرگذاری قابل توجهی داشته باشد.

نخبه باید دانش خود را در مسیر حل مسائل کشور به کار گیرد

ممبینی درباره مهم‌ترین ابعاد پیام رهبر انقلاب خطاب به نخبگان و مدال‌آوران علمی و ورزشی اظهار داشت: یکی از مهم‌ترین ابعاد این پیام، تعریف مسئولیت اجتماعی برای نخبگان است که اهمیت زیادی دارد.

وی افزود: در این نگاه، نخبه صرفاً فردی نیست که از استعداد و توانایی علمی برخوردار باشد، بلکه کسی است که دانش و ظرفیت خود را در مسیر پیشرفت جامعه و حل مسائل کشور به کار می‌گیرد.