اوج‌گیری طلا در سبد ذخایر ارزی کشورها/ چرا دیگر هیچ کشوری به ذخیره دلاری اعتماد نمی‌کند؟

به گزارش خبرگزاری آنا، در دهه‌های اخیر، نظام پولی بین‌المللی با گسستی خاموش، اما عمیق روبه‌رو است؛ فرآیندی که در آن «طلا» به عنوان امن‌ترین دارایی راهبردی، به تدریج گوی سبقت را از «دلار» در سبد ذخایر بانک‌های مرکزی جهان ربوده است. افول سهم دلار از حدود ۶۰ درصد در دو دهه گذشته به کمتر از ۴۰ درصد در برابر جهش سهم ۵۰ درصدی طلا، صرفاً یک جابجایی آماری ساده نیست، بلکه سیگنالی صریح و هشداردهنده از بن‌بست‌های ساختاری اقتصاد ایالات متحده است.

سیاست‌های انقباضی و اتکای مزمن به چاپ بدون پشتوانه و صادرات تورم از طریق دلار، به مرور زمان قدرت خرید اسکناس سبز را به شدت فرسوده کرده است؛ به گونه‌ای که امروز بانک‌های مرکزی و اقتصاد‌های نوظهور جهان به این باور رسیده‌اند که اتکای بیش از حد به ارز ملی آمریکا، هزینه‌های سنگینی را بر ساختار مالی آنها تحمیل می‌کند.

در همین راستا، محمد کشتی‌آرای، عضو کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران وکارشناس بین المللی بازار طلا در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی آنا، ابعاد تازه‌ای از جنگ ارزی و تحولات پشت‌پرده بازار جهانی طلا و دلار را تشریح کرد وگفت: قیمت طلا در بازار‌های جهانی طی یک تا دو ماه اخیر تغییرات قابل توجهی نداشته است و بالاترین رقم نوسان انس جهانی در دو ماه گذشته حدود ۱۰۰ دلار بوده و این نوسان از ۴۸۰۰ دلار تا ۴۲۰۰ دلار در جریان بوده است.

وی درباره علت تغییرات محدود قیمت طلا در بازار‌های جهانی افزود: شش ماه پیش قیمت طلا در بازار‌های جهانی رکورد بالای پنج هزار دلار را تجربه کرد، اما با توجه به اتفاقات خاورمیانه و جنگ خلیج فارس، ارزش دلار کاهش یافت و همین موضوع باعث شد قیمت طلا در بازار‌های جهانی با کاهش همراه شود. در یک ماه اخیر نیز تغییرات قیمت طلا تنها به دلیل نوسانات قیمت نفت بوده که در بازار‌های جهانی اتفاق افتاده و عملاً قیمت نفت مانع از تغییرات بزرگ در قیمت طلا شده است.

سهم طلا از ذخایر جهانی از دلار پیشی گرفت

عضو کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو به بررسی تحولات در ذخایر جهانی پرداخت و اظهار کرد: بر اساس آمار، سهم طلا در ذخایر جهانی حدود ۵۰ درصد است، در حالی که سهم دلار در این ذخایر به کمتر از ۴۰ درصد کاهش یافته است.

وی خاطرنشان کرد: بررسی آمار ۲۰ سال گذشته نشان می‌دهد دلار حدود ۶۰ درصد ذخایر جهان را به خود اختصاص داده بود، اما این رقم اکنون به حدود ۴۰ درصد کاهش یافته است؛ این در حالی است که از یک سو شاهد کاهش ذخایر دلاری و از سوی دیگر شاهد افزایش ارزش و سهم طلا در ذخایر جهانی هستیم.

این کارشناس بازار طلای جهانی در پاسخ به پرسشی درباره دلایل عدم رشد قیمت طلا در بازار‌های جهانی گفت: یکی از دلایل عمده تغییرات محدود قیمت جهانی طلا در چند ماه اخیر، کاهش تقاضا در بازار‌های جهانی است؛ کشور‌هایی که با رشد اقتصادی بالا مواجه بودند، ذخایر ارزی خود را به طلا تبدیل می‌کردند و همین افزایش تقاضا سبب رشد قیمت طلا شده بود، اما اکنون این روند کاهش یافته است.

وی افزود: کشور‌های نفت‌خیز جهان، به‌ویژه کشور‌های حوزه خلیج فارس، با کاهش درآمد‌های ارزی مواجه شده‌اند و طبیعتاً ذخایر خود را از طلا خالی می‌کنند؛ از سوی دیگر بسیاری از کشور‌ها با توجه به تورم داخلی و افزایش هزینه‌ها، به‌ویژه هزینه تسلیحات، اقدام به فروش طلا در بازار‌های جهانی کرده‌اند و همین موضوع جلو رشد قیمت طلا را گرفته است.

وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر چین بالاترین مصرف طلا در دنیا را دارد و به دلیل رشد اقتصادی بالا، درآمد‌های ارزی خود را به ذخایر طلا تبدیل می‌کند؛ در مقابل، بسیاری از کشور‌ها برای تأمین نقدینگی مورد نیاز خرید تسلیحات، اقدام به فروش طلا می‌کنند که همین عرضه، جلوی رشد قیمت طلا را در بازار‌های جهانی گرفته است.

کاهش قدرت خرید دلار در برابر تورم صادراتی آمریکا

وی در ادامه درباره جایگاه دلار در اقتصاد جهانی گفت: دلار خود یک تورم دارد و آمریکا به وسیله چاپ دلار و تزریق آن در بازار‌های جهانی، به نوعی تورم را صادر می‌کند؛ اگر ارزش دلار را نسبت به پنج تا بیست سال پیش نگاه کنید، به شدت کاهش پیدا کرده است.

کارشناس بین المللی بازار طلا افزود: به عنوان مثال، بیست سال پیش با ۱۰۰ دلار می‌توانستید ۱۰ پیچ و مهره خریداری کنید، اما اکنون با همین ۱۰۰ دلار تنها شش پیچ و مهره خریداری می‌شود؛ یعنی دلار چهار درصد تورم خورده است؛ بنابراین به دلیل کاهش ارزش واقعی و قدرت خرید دلار، رشد قیمت طلا با رشد دلار قابل مقایسه نیست.

عضو کمیسیون تخصصی طلاوجواهر اتاق اصناف ایران در پاسخ به پرسش دیگر درباره چشم‌انداز قیمت طلا اظهار کرد: در حال حاضر شرایط متغیر زیادی وجود دارد و همین متغیر‌های زیاد، تحلیل و پیش‌بینی را برای بسیاری از تحلیلگران خارجی نیز مشکل کرده است؛ هر آن ممکن است اتفاق خاصی در حوزه بین‌المللی رخ دهد که بلافاصله بر قیمت طلا تأثیر بگذارد.

کشتی آرای، تصریح کرد: معمولاً در پایان سال میلادی، پیش‌بینی‌هایی برای سال جدید ارائه می‌شود، اما اکنون بسیاری از تحلیلگران با احتیاط سخن می‌گویند، چراکه مشخص نیست آینده شرایط سیاسی و اقتصادی جهان چگونه خواهد بود؛ آنچه مسلم است این است که با توجه به افزایش قیمت‌ها و هزینه‌ها در بسیاری از کشورها، پیش‌بینی می‌شود نرخ طلا در همان محدوده فعلی باقی بماند.

وی تأکید کرد: برخلاف سال‌های گذشته که معمولاً رشد قیمت طلا برای سال جدید میلادی پیش‌بینی می‌شد، اکنون پیش‌بینی می‌شود احتمال کاهش قیمت طلا بیشتر باشد؛ زیرا بسیاری از کشور‌ها برای تأمین منابع مالی خود در حال عرضه طلا در بازار‌های جهانی هستند.

ارزش دلارعامل اصلی نوسان قیمت طلا در بازار داخلی

کشتی آرای در پاسخ به پرسشی درباره عوامل مؤثر بر قیمت طلا در بازار داخلی ادامه داد: در همه کشور‌های دنیا از جمله ایران، قیمت طلا عبارت است از حاصل‌ضرب قیمت طلا در بازار‌های جهانی در قیمت ارز؛ بنابراین هر تغییری در هر یک از این دو متغیر، به تغییر قیمت طلا منجر خواهد شد.

کارشناس بین المللی بازار طلا تأکید کرد: ما در تقریباً چند هفته قبل شاهد افزایش شدید قیمت ارز بودیم و دلار به بالای ۲۷۰ هزار تومان رسید، اما با اقدامی که بانک مرکزی در خصوص واگذاری ارز انجام داد، رشد قیمت ارز گرفته شد و قیمت دلار در محدوده ۲۶۲ هزار تومان قرار گرفت؛ در نتیجه کاهش قیمت ارز، قیمت طلا و سکه را نیز با کاهش همراه کرد و به نوعی جلوی تغییرات افزایشی قیمت طلا گرفته شد و تثبیت قیمت طلا و سکه را شاهد بودیم.

عضو کمیسیون تخصصی طلاوجواهر اتاق اصناف ایران در پایان تاکید کرد: در یک هفته اخیر نیز تغییرات زیادی بر روی قیمت طلا، سکه و ارز در بازار داخلی نداشته‌ایم و قیمت‌ها در همین محدوده در حال نوسان است.