ییلدرم: دخالت در امور داخلی جمهوری آذربایجان پذیرفتنی نیست

به گزارش خبرگزاری آنا، بنعلی ییلدرم، رئیس شورای ریش‌سفیدان سازمان دولت‌های ترک، در گفت‌و‌گو با یک شبکه تلویزیونی در باکو اعلام کرد: «چه کسی در این حد و اندازه است که بخواهد در مسائل داخلی جمهوری آذربایجان دخالت کند؟ چه کسی جرئت دخالت در امور داخلی آذربایجان را دارد؟ ما مطلقاً چنین چیزی را نمی‌پذیریم و هر کسی بخواهد دخالت کند، به شدیدترین شکل مجازاتش می‌کنیم.»

ییلدرم با تأکید بر استقلال جمهوری آذربایجان گفت دو کشور مستقل هستند و احترام متقابل، اساس روابط آنها را تشکیل می‌دهد. او همچنین اظهارات اوکتای سارال، مشاور ارشد رجب طیب اردوغان، درباره ضرورت ورود آزادانه دختران و معلمان محجبه به مدارس جمهوری آذربایجان را دیدگاه شخصی او دانست و تأکید کرد این اظهارات بیانگر موضع رسمی نهاد ریاست‌جمهوری ترکیه نیست.

این موضع‌گیری در شرایطی مطرح شده است که اختلافات میان آنکارا و باکو بر سر موضوع حجاب در مدارس جمهوری آذربایجان و واکنش مقام‌های ترکیه به آن افزایش یافته است. در روز‌های اخیر، شماری از فعالان مدنی در استانبول مقابل کنسولگری جمهوری آذربایجان تجمع کردند و علاوه بر اعتراض به محدودیت حجاب، روابط نزدیک باکو با رژیم صهیونیستی را نیز مورد انتقاد قرار دادند. برخی معترضان شعار معروف «دو دولت، یک ملت» را زیر سؤال بردند.

فاتح اربکان، رهبر حزب رفاه مجدد ترکیه، نیز با انتقاد از محدودیت حجاب در مدارس جمهوری آذربایجان، خطاب به الهام علی‌اف گفت: «کاری که شما کردید، در ارمنستان هم روی نداده است. حمله شما به حجاب و ارزش‌های دینی ما، غیرقابل تحمل است.»

تنش‌ها پس از آن شدت گرفتند که رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، ممنوعیت ورود دختران محجبه به مدارس را محکوم کرد. الهام علی‌اف نیز بدون نام بردن از ترکیه، خواستار خودداری کشور‌ها از اعتراض به مسائل داخلی جمهوری آذربایجان شد. پس از آن، حزب حاکم آذربایجان نوین در بیانیه‌ای صریح از ترکیه خواست در امور داخلی باکو دخالت نکند.

فیدان به‌جای اردوغان در اجلاس باکو حاضر شد

قرار بود اردوغان شخصاً برای شرکت در هفتمین اجلاس کنفرانس تعامل و اقدامات اعتمادسازی آسیا (CICA) به باکو سفر کند، اما در نهایت هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، به نمایندگی از او در این نشست حضور یافت؛ تغییری در سطح نمایندگی ترکیه هم‌زمان با بالا گرفتن اختلافات دو کشور.

فیدان پس از دیدار با الهام علی‌اف تأکید کرد روابط راهبردی ترکیه و جمهوری آذربایجان از چالش‌های تاریخی عبور کرده و نباید اجازه داد اختلاف‌نظر‌ها به روابط دو کشور آسیب بزند. او با اشاره به شعار «دو دولت، یک ملت» گفت پیوند‌های دو کشور در دوره‌های جنگ و بحران نیز پابرجا مانده است.

وزیر امور خارجه ترکیه در عین حال، اختلاف‌نظر‌های مربوط به حجاب را در چارچوب «رویکرد‌های متفاوت» و مسائل کم‌اهمیت توصیف کرد و نسبت به تبدیل آنها به تنش سیاسی در رسانه‌های اجتماعی هشدار داد. این اظهارات در حالی مطرح شد که برخی سیاستمداران و رسانه‌های ترکیه از محدودیت‌های اعمال‌شده در مدارس جمهوری آذربایجان انتقاد کرده‌اند.

یادداشت روزنامه صباح درباره اختلاف آنکارا و باکو

روزنامه صباح، از رسانه‌های نزدیک به حزب عدالت و توسعه ترکیه، نیز به اختلافات اخیر پرداخت. صالح تونا، نویسنده این روزنامه، تأکید کرد اختلافات میان ترکیه و جمهوری آذربایجان باید از مسیر گفت‌و‌گو و با رویکردی دوستانه حل‌وفصل شود. او هشدار داد شکاف میان کشور‌های مسلمان منطقه می‌تواند به سود رژیم صهیونیستی تمام شود.

تونا در عین حال، به حمایت تسلیحاتی ترکیه از جمهوری آذربایجان اشاره کرد و این پرسش را مطرح ساخت چگونه می‌توان از یک سو بر اصل عدم دخالت در امور داخلی تأکید کرد و از سوی دیگر، در صورت بروز جنگ میان باکو و ارمنستان یا قدرتی دیگر، انتظار حمایت فوری آنکارا را داشت.

این بحث در شرایطی مطرح می‌شود که علی‌اف در اظهارات اخیر خود بر استقلال تصمیم‌گیری جمهوری آذربایجان تأکید کرده و گفته است باکو در جنگ قره‌باغ به توان ارتش خود متکی بوده و تسلیحات خریداری‌شده را با قیمت جهانی تهیه کرده است.

روابط اقتصادی نیز در محاسبات دو طرف اهمیت دارد. صادرات نفت و گاز جمهوری آذربایجان، پروژه‌های عمرانی شرکت‌های ترکیه‌ای در این کشور و همکاری‌های منطقه‌ای در قفقاز و آسیای مرکزی، از زمینه‌های اصلی پیوند راهبردی آنکارا و باکو به شمار می‌روند. ترکیه همچنین در چارچوب سازمان دولت‌های ترک، به همکاری با جمهوری آذربایجان اهمیت ویژه‌ای می‌دهد.