یادداشت؛
واکاوی روان‌شناختی رسالت جامعه علمی در پاسداشت یاد ۴۳۰ کودک شهید میهن
به گزارش خبرگزاری آنا سیما نجار پژوهشگر ، دکتری تخصصی روانشناسی، دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، «وَإِذَا الْمَوْءُودَةُ سُئِلَتْ * بِأَيِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ»
(تکویر/ ۸ و ۹: و آن‌گاه که از نوگلِ به ناحق پرپرشده پرسیده شود: به کدامین گناه کشته شد؟)
حق بر حیات و امنیت بنیادین روانی
کودک، در منظومه علوم انسانی و روانشناسی رشد، مظهر پاکی، توان بالقوه انسانی و ساختار آینده یک تمدن است. در نظریه‌های سلامت روان و تحول شناختی _عاطفی، «احساس امنیت بنیادین» و «حق حیات در محیطی امن و بالنده»، زیربنای شکل‌گیری شخصیت سالم، دلبستگی ایمن و جامعه‌پذیری متعالی است. تعرض به حیات معصومانه‌ترین اعضای یک جامعه، گسستن بی‌رحمانهٔ این حق فطری و تلاشی سبعانه برای انقطاع نسل و تهدید آینده یک ملت است.
یاد و نام ۴۳۰ کودک شهید میهن، تنها بازخوانی یک عدد در حافظه تاریخی نیست؛ بلکه تجلی مظلومیت محض، سند حقانیت ملتی مقاوم و ستاره‌های درخشان آسمان غیرت این سرزمین‌اند که معصومیت‌شان گواه بطلان استکبار و ستمگری است.
امتداد اندیشهٔ امام شهیدان؛ کودک به‌مثابه سنگر فطرت در نبرد اراده‌ها
در منظومهٔ اندیشه و حکمت بنیان‌گذار کبیر انقلاب اسلامی و خط سرخ شهادت، کودک مظهر صفای وجود، طهارت فطری و مأمور به تحول عالم است. رهبر شهید و قدسی انقلاب اسلامی همواره پرده از عمق ددمنشی جهانخواران برداشته و تبیین نمودند که هراس استکبار جهانی از بیداری ملت‌ها به‌حدی است که حتی از حضور طفلان در گهواره نیز دچار وحشت وجودی می‌شوند؛ چراکه در محاسبات دشمن، هر کودک بالقوه رایت‌دار حقیقت، عدالت و مبارزه با جور خواهد بود.
این نگاه عمیق، هشدارباشی بنیادین برای نخبگان است: جنگ امروز، صرفاً جنگ مرزها نیست؛ بلکه جنگ بر سر تصاحب ذهنیت، سلامت عاطفی و صیانت از اصالت کودک در برابر هجمه‌های نوین فرهنگی و شناختی است.
منظر قرآنی و اندیشه ولایی: کرامت، بالندگی و تعهد نسل‌ها
رآن کریم با صراحت و لحنی تکان‌دهنده در آیات شریفه سوره تکویر، وجدان خفته تاریخ و بشریت را به داوری فرامی‌خواند و حق حیات کودک را فراتر از مرزهای مادی، محوری‌ترین سنجه عدالت‌خواهی قرار می‌دهد.
در منظومه فکری و رهنمودهای حکیمانه رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی)، کودکان و نوجوانان نه فقط سرمایه‌های عاطفی خانواده‌ها، بلکه «ذخایر راهبردی آینده تمدن نوین اسلامی» و مایه طراوت و بالندگی جامعه تعریف شده‌اند. معظم‌له همواره بر پرورش فکری، تقویت هویت مستقل و حمایت همه‌جانبه از سلامت روانی و معنوی نسل نوپا تأکید ورزیده و شهادت مظلومانه کودکان در عرصه دفاع از میهن و مقاومت امت اسلامی را حجتی آشکار بر افشای چهره ضدانسانی جریان باطل و نماد استواری حق دانسته‌اند:
«شهادت این عزیزان خردسال و نوجوان، نشان داد که دشمن برای خاموش کردن نور حقیقت حتی به غنچه‌های ناشکفته نیز رحم نمی‌کند؛ اما خون پاک آنان ضامن رویش هزاران جوان مؤمن، انقلابی و بیدار خواهد بود.»
رسالت تخصصی جامعه دانشگاهی و روانشناسی
از دیدگاه سلامت و بهداشت روان جامعه، مواجهه با رنج‌های تاریخی و تجارب تروما مستلزم رویکردی چندبعدی و آگاهانه در میدان نبرد شناختی است:
_ روان‌درمانگری هویت و صیانت از حافظه جمعی:
یکی از ارکان تاب‌آوری روانی- اجتماعی (Psychosocial Resilience) حفظ و بازخوانی سالم روایت‌های هویتی است. انکار یا تحریف مظلومیت تاریخی نسل‌ها، موجب گسست عاطفی و بحران هویت جمعی می‌گردد. صیانت از یاد کودکان شهید، بازسازی معنا و پیوند نسلی است که امید و عزت‌نفس جمعی را تقویت می‌کند.
_ صیانت از امنیت روانی و شناختی نسل نوپای امروز:
دانشگاه و به‌ویژه متخصصان روانشناسی، مکلف‌اند محیط‌هایی عاری از خشونت، اضطراب و گسست‌های تحمیلی فراهم آورند؛ بستری که در آن، شکوفایی شناختی، عزت‌نفس و خودتنظیم‌گری کودکان و نوجوانان در برابر تهاجم شناختی دشمن حفظ شده و در پناه آموزه‌های اصیل و فطری به کمال رسد.
_ جهاد تبیین در برابر تحریف و تقلیل تاریخی:
علم نافع در ساحت علوم انسانی آن است که نسبت به حق و باطل، ظالم و مظلوم بی‌طرف نماند. تحلیل علمی بسترهای تعدی به حقوق کودکان و روشن‌نگه‌داشتن بیرق حقیقت در تلاطم روایت‌های مسموم رسانه‌ای، بخشی جدایی‌ناپذیر از سوگند علمی و مسئولیت اجتماعی پژوهشگران و دانشگاهیان است.
«وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ»
(آل‌عمران/ ۱۶۹)
انتهای پیام/
