سینمای کودک و نوجوان باید «شهروند درجه یک» فرهنگ و هنر باشد

حامد جعفری، دبیر سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، در پیامی به این رویداد، بر ضرورت بازگشت سینمای کودک و نوجوان به جایگاه شایسته خود در متن فرهنگ و هنر تأکید کرد و کودک را مخاطبی جدی و شایسته برخورداری از سینمایی حرفه‌ای، خلاق و باکیفیت دانست.

به گزارش روابط‌عمومی سی‌وهشتمین جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان، در پیام حامد جعفری دبیر جشنواره آمده است:

سینمای کودک و نوجوان در ایران، سال‌هاست میان اقرار به اهمیت و غفلت از منزلت خویش سرگردان است. بسیار گفته‌ایم که کودک، آینده این سرزمین است؛ اما اگر به حقیقت این سخن باور داریم، باید بپذیریم که آینده را با سینمایی کم‌رمق، کم‌مایه و برخوردار از سهمی فروتر از شایستگی‌هایش نمی‌توان ساخت. سینمای کودک و نوجوان هنوز در بخش‌هایی از پیکره فرهنگ و هنر، نه‌تنها در گستره مخاطب و سرمایه‌گذاری و تولید، بلکه حتی در نگاه پاره‌ای از اهالی سینما، «شهروند درجه دو» پنداشته می‌شود؛ و این پندار، بیش از آنکه از کاستی کودک برخیزد، نشانه نگاه نازل ما به کودکی است.

کودک، مخاطبی کوچک برای سینمایی کوتاه قد نیست. او انسانی است در آستانه مواجهه با جهان؛ جهانی که نخستین تصویرهایش از زیبایی، دوستی، عدالت، مسئولیت، ترس، امید و معنای زیستن، در ذهن و خیال او نقش می‌بندد. سینما در این میان، تنها روایتگر داستان نیست؛ در ساختن کیفیت این مواجهه نیز سهم دارد. از همین رو، پرورش خیال کودک، امری فراتر از سرگرمی است. خیال پاک، آن‌گاه که از طراوت پاک کودکی، حقیقت‌جویی و فضیلت اخلاقی جان می‌گیرد، می‌تواند سرچشمه آفرینش جهانی انسانی‌تر باشد.

اما خیال را با زبان پند و اندرز نمی‌توان پرورش داد. سینمای کودک، اگر بخواهد ماندگار باشد، باید کودک را جدی بگیرد؛ باید با او، نه از فراز سر، بلکه هم‌تراز و چشم در چشم، سخن بگوید. روایت هوشمندانه، شخصیت‌پردازی باورپذیر، زیبایی‌شناسی شایسته و برخورداری از استاندارد‌های حرفه‌ای، تجمل این سینما نیست؛ شرط احترام به مخاطب آن است.

بازگرداندن سینمای کودک و نوجوان به جایگاه شایسته خویش، نیازمند دگرگونی در نگرش و ساختار است. باید فیلم‌سازی برای کودک، یک تخصص معتبر و برخوردار از شأن حرفه‌ای باشد؛ سرمایه‌گذاری در این حوزه، از تصمیم‌های مقطعی به سیاستی پایدار بدل شود؛ پژوهش درباره جهان متحول کودکان و نوجوانان، پیش‌شرط تولید قرار گیرد؛ و مسیر تولید، اکران، توزیع و معرفی آثار، متناسب با اقتضائات این سینما بازآفرینی شود. در این میان، جشنواره نیز نباید تنها ویترین سالانه فیلم‌ها باشد؛ باید به نهادی برای کشف استعداد، پرورش اندیشه، گفت‌وگوی تخصصی و پیوند میان نسل‌های فیلم‌ساز بدل شود.

با این همه، رسیدن به جایگاه شایسته، پایان راه نیست. منزلت، هرگاه با کیفیت پاس داشته نشود، دیری نمی‌پاید. شهروند درجه یک بودن، عنوانی نیست که به سینمای کودک اعطا شود؛ حقی است که باید با اندیشه، خلاقیت، سرمایه‌گذاری و کیفیت، هر سال و در هر اثر، دوباره به دست آید.

جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان اصفهان، خود را در برابر این حقیقت مسئول می‌داند: سینمای کودک و نوجوان باید از حاشیه به متن بازگردد؛ نه از سر ترحم به کودک، بلکه از سر احترام به انسان. کودکی، حاشیه زندگی نیست؛ آغاز آن است؛ و سینمایی که با این آغاز سخن می‌گوید، شایسته آن است که در متن فرهنگ و هنر این سرزمین، شهروند درجه یک باشد.