جایزه ویژه میناب؛ تنها بخش ویژه جشنواره سی و هشتم فیلم های کودک و نوجوان

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، نشست خبری دبیر سی و هشتمین جشنواره بین المللی‌ فیلم های کودکان و نوجوانان اصفهان پیش از ظهر امروز در بنیاد سینمایی فارابی برگزار شد.

در ابتدای این نشست، حامد جعفری دبیر این دوره از جشنواره عنوان کرد: خوشبختانه امسال یک استقبال نزدیک به ۲ برابری در بخش ثبت نام فیلم بلند نسبت به دوره قبل را داشتیم که بی سابقه بود و این دست ما را در انتخاب آثار باز کرد.

وی افزود: امسال همه بخش های ویژه را به احترام کودکان شهید میناب حذف کردین و تنها بخش ویژه ما، جایزه «میناب جان ایران» است که این بخش دارای تندیس و پوستر مستقل است. همچنین در مسابقه «مدرسه ای که می رفتیم» از بین ۴۲۴ طرح، چهار طرح انتخاب و فیلمنامه ها نوشته شد و ان شاالله در جشنواره نتیجه نهایی این مسابقه را هم اعلام خواهیم کرد.

جعفری گفت: امسال جوایز بخش های فنی را را به جشنواره اضافه کردیم. امسال بحث تفکیک بخش کودک و نوجوان را با دقت بیشتری دنبال کردیم. البته یک فیلم داریم که در هر دو بخش کودک و نوجوان پخش می‌شود که تمرکز آن روی خانواده است.همچنین بخش خوش مصنوعی و مستند در جشنواره اضافه شده است که این بخش مستند به شکل کارگاهی ارائه می‌شود و بخش «آئینه» را داریم که نگاهی بلندمدت به سینمای کودک دارد.

وی افزود: امسال خانه جشنواره را به صورت متمرکز داریم و با همت دوستان ما در شهرداری اصفهان ماه جشنواره را بهره برداری خواهیم کرد.بحث کارگاههای تخصصی را جدی تر دنبال کرده این و هدف این است که یک رونق جدی به این بخش بدهیم.

جعفری در ادامه اسامی فیلم های راه یافته به بخش مسابقه اصلی را به شرح زیر اعلام کرد:

1.  «بادبادک‌ها» (پویانمایی) به کارگردانی و تهیه‌کنندگی الهام ابراهیمی در بخش نوجوان
2.  «پلک پریشان پروانه» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی رهبر قنبری در بخش نوجوان
3.  «دو تفنگدار» به کارگردانی مهدی شفیعی و تهیه‌کنندگی مهدی شفیعی در بخش نوجوان
4.  «شوتینگا» به کارگردانی ارش معیریان و تهیه‌کنندگی امیر رحیم‌زاده قطب دینی در بخش کودک 
5.  «عروس چشمه» به کارگردانی فریدون نجفی و تهیه‌کنندگی فریدون نجفی در بخش نوجوان
6.  «عموی بچه‌ها» به کارگردانی احمد درویشعلی‌پور و تهیه‌کنندگی علی قائم‌مقامی در بخش کودک و نوجوان 
7.  «کاکالوتی» به کارگردانی امیراطهر سهیلی و تهیه‌کنندگی حمیدرضا سهیلی در بخش کودک
8.  «کوچ» به کارگردانی محمد اسفندیاری و تهیه‌کنندگی مهدی مطهر در بخش نوجوان
9.  «گرگی خان» به کارگردانی ساسان قجر و تهیه‌کنندگی مقصود جباری در بخش کودک
10.  «من جا سوزنی نیستم» به کارگردانی منوچهر هادی و تهیه‌کنندگی علی خواجه جوزم در بخش کودک
11.  «نابغه و دیو سنگی» (پویانمایی) به کارگردانی رسول آذرگون و تهیه‌کنندگی سلمان امیری در بخش کودک 
12.  «نگهبانان خورشید» (پویانمایی) به کارگردانی عماد رحمانی و مهرداد محرابی و تهیه‌کنندگی مهدی جعفری جوزانی در بخش کودک
13.  «نور» به کارگردانی علی سراهنگ و تهیه‌کنندگی کامران مجیدی در بخش نوجوان
14.  «ورکانا» (پویانمایی هوش مصنوعی) به کارگردانی سیدمیثم سجادی و تهیه‌کنندگی سیدمحمدعلی داودی مازندرانی در بخش نوجوان 
15.  «یکی میاد دنبالم» به کارگردانی سیدجواد هاشمی و تهیه‌کنندگی محمدرضا منصوری در بخش کودک

در ادامه این نشست، حامد جعفری، دبیر سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان و مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، به پرسش‌های خبرنگاران درباره موضوعاتی همچون آثار مورد حمایت فارابی، تداوم بخش ویژه میناب، محل برگزاری جشنواره، اقتباس ادبی، وضعیت اکران فیلم‌های کودک، حضور مهمانان خارجی، فعالیت‌های بین‌المللی، المپیاد فیلمسازی نوجوانان و سیاست‌های آموزشی جشنواره پاسخ داد.

اصفهان همچنان بهترین گزینه برای میزبانی جشنواره است

جعفری درباره آثار مورد حمایت بنیاد سینمایی فارابی در سی‌وهشتمین جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان گفت: آثار مورد حمایت بنیاد را در آینده اعلام خواهیم کرد. در این جشنواره تعدادی از فیلم‌ها با حمایت بنیاد سینمایی فارابی آماده شده است.

وی درباره تداوم بخش ویژه میناب در دوره‌های آینده جشنواره نیز بیان کرد: حادثه میناب اتفاق کوچکی نیست و نمی‌توان به سادگی از کنار آن عبور کرد. این تراژدی ظرفیت ساخت ده‌ها اثر را دارد. در همه دنیا زمانی که یک تراژدی در این ابعاد اتفاق می‌افتد، تا سال‌ها به آن پرداخته می‌شود.

دبیر جشنواره افزود: برای این بخش تندیس جداگانه طراحی شده و قصد داریم آن را در جشنواره‌های آینده نیز ادامه دهیم. ضمن اینکه به این موضوع فکر کردیم که آیا این جایزه را به بخش‌های دیگری نظیر حوزه ادبیات تسری دهیم یا خیر؛ اما این موضوع در حیطه وظایف بنیاد فارابی نیست و تنها پیشنهاد آن را در وزارت ارشاد مطرح کردیم. در حال تدوین آیین‌نامه هستیم تا این بخش در سال‌های آینده نیز در جشنواره وجود داشته باشد.

جعفری در پاسخ به پرسشی درباره اصفهان به‌عنوان محل برگزاری جشنواره و موضوع گردشی بودن جشنواره عنوان کرد: بعد از جشنواره یک‌سری نشست‌های هم‌اندیشی با بخش‌های مختلف و درگیر در جشنواره برگزار کردیم. در جریان آن از فعالان و فیلمسازان حوزه کودک نیز دعوت شد و درباره این موضوع مفصل بحث کردیم. خروجی این جلسات این بود که اگر حواشی را کنار بگذاریم، بهترین جا برای برگزاری جشنواره اصفهان است و جشنواره را در دنیا با نام اصفهان می‌شناسند.

وی ادامه داد: وقتی کار جشنواره را آغاز کردیم، این اطراف بمباران می‌شد؛ پس ما هم جانمان را دستمان نگرفتیم تا برای یک چیز عبث تلاش کنیم. همه نکات را یادداشت کردیم و شهردار و استاندار اصفهان هم قول دادند مشکلات حل شود. انصافاً هم کمک کردند تا برخی حاشیه‌ها مرتفع شود و تلاش شد کسانی حضور داشته باشند که نگاه ملی‌تری دارند.

جعفری تأکید کرد: البته نباید توقع داشته باشیم همه مسائل یک‌باره حل شود، چون حوزه فرهنگ حوزه‌ای است که طیفی از اتفاقات در آن رخ می‌دهد. ما تلاش می‌کنیم حتی اگر شد ۱۰ درصد از اشکالات جشنواره حل شود، اما باید صبوری کرد؛ چون سینمای کودک برای ما مهم است و همه آن برای کشور خودمان است و به نام ایران شناخته می‌شود. مدیریت اصفهان هم انصافاً برای جشنواره تلاش می‌کند.

مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی درباره ایده تشکیل دبیرخانه دائمی جشنواره نیز گفت: وقتی جمع‌بندی می‌کردیم، به سازوکار تشکیل این دبیرخانه هم فکر می‌کردیم تا هیأت امنا داشته باشد و برخی از آنها افراد حقیقی باشند که در صورت تغییر آنها، چالشی در برگزاری جشنواره پیش نیاید. ضمن اینکه برخی از آنها باید اقتصادی باشند. با این حال باید شرایط را بپذیریم و صبوری کنیم تا به نقطه درست برسد.

اقتباس؛ مسیری که نیازمند زمان است

جعفری در پاسخ به پرسشی درباره آثار اقتباسی جشنواره نیز گفت: فارابی از موضوع اقتباس استقبال می‌کند. در روز گذشته هم کارگاهی با همین محوریت برگزار کردیم و تلاش می‌کنیم به این موضوع جدی‌تر بپردازیم و به کسانی که می‌خواهند اقتباس کنند، فرصت بیشتری بدهیم.

وی افزود: در جشنواره هم اثر اقتباسی داریم، اما نه به معنای تام و کاملی که ممکن است در ذهن شما باشد. اساساً این موضوعی نیست که یک‌باره به آن برسیم؛ یعنی امروز تصمیم بگیریم و فردا فیلم داشته باشیم. ما باید مسیر را نشان بدهیم و در طول زمان به دستاوردهای آن برسیم. اقتباس موضوع و مسئله‌ای برای کودک و نوجوان و برای فارابی است و باید تلاش کنیم تا به آن برسیم.

دبیر سی‌وهشتمین جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان در ادامه درباره وضعیت سینمای کودک در جشنواره فجر و اکران این آثار توضیح داد: اینکه در بخشی از صحبت‌های خود عنوان کردم که در جشنواره فجر نسبت به سینمای کودک توجه نمی‌شود، این رویکرد دچار تغییر شده است و اگر سوءتفاهم شده است، این توضیح را بدهم که مطابق با تجربه شخصی خود می‌توانم بگویم سال‌ها پیش فیلم «شاهزاده روم» در بخش مسابقه پذیرفته نشد و بعدها «فیلشاه» با وجود حضور در این بخش، داوری نشد. اما بعد از آنها نمونه‌ای همچون «بچه زرنگ» در فجر برنده جایزه سیمرغ شد. بحث کلی این است که سینمای کودک موضوع جشنواره فجر نبوده است.

وی بیان کرد: فیلم‌های کودک بنیاد سینمایی فارابی که در سال گذشته اکران شدند، هزینه خود را برگرداندند. اما اینکه چرا در سینما نسبت به آنها در سانس‌دهی بی‌توجهی می‌شود، بخشی از آن موضوعی فرهنگی است. مثلاً سینماداران این‌طور فکر می‌کنند که فیلم کودک برای قبل از ظهر است و فیلم بزرگسال برای بعدازظهر؛ در صورتی که به فیلم‌هایی با موضوع خانواده باید در تمام زمان‌ها توجه شود. باید تلاش کنیم این نگاه را اصلاح کنیم و برای این تغییر رویه به زمان نیاز است.

جعفری ادامه داد: در جشنواره کودک در برخی ادوار، به خطا فیلم‌های اکران‌شده حضور پیدا کردند و این موضوع اعتبار جشنواره را مخدوش کرده است؛ اما ایستادن در مقابل این اتفاق در طولانی‌مدت به جشنواره اعتبار خواهد بخشید.

میناب؛ از ادای احترام تا تولید آثار ماندگار

مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی درباره حضور مهمانان خارجی در جشنواره نیز گفت: سال گذشته این رویکرد را نداشتیم که مهمانان خارجی به صورت نمایشی در جشنواره حضور داشته باشند. مهمانان خارجی یا برای شرکت در کارگاه در این رویداد حضور پیدا می‌کنند، یا داوری بر عهده آنهاست و یا این افراد فیلمساز هستند. امسال بخشی از موضوع حضور مهمانان بین‌الملل خارج از اراده ما است.

وی اضافه کرد: در این دوره در بخش مسابقه فیلمی داشتیم که به دلیل شرایط پروازی از حضور در جشنواره انصراف داده است. متأسفانه با چنین چالش‌هایی مواجه هستیم. با این وجود، همچنان علاقه‌ای به رویکرد نمایشی در دعوت از مهمانان خارجی نداریم و در سال‌های آینده نیز بر همین موضع خواهیم ایستاد.
جعفری در پاسخ به پرسشی درباره بخش بین‌الملل جشنواره و فعالیت‌های انجام‌شده در این حوزه گفت: من باید دفاعی از مجموعه سازمان سینمایی کنم. فارابی به‌عنوان متولی سینمای ملی شناخته می‌شود. در این حوزه به جشنواره کن رفتیم و آدم‌های مهمی در غرفه سینمای ایران حضور پیدا کردند. در واقع غرفه‌ای به یاد کودکان میناب شکل گرفت و فاند میناب نیز طراحی شده بود.

وی تصریح کرد: در جریان همین اتفاق، برای اولین بار رئیس بازار فیلم کن به غرفه ایران آمد که اتفاق کوچکی نبود. ما قدم‌های مهمی در این حوزه برداشتیم. در همان ایام جنگ با همه نهادها و فستیوال‌ها مکاتبه کردیم که نسبت به میناب واکنش نشان دهند که برخی از آنها هم منتشر شد.

دبیر جشنواره افزود: برای جشنواره هم مهمانانی با رویکرد انتقال پیام دعوت کرده بودیم. در بخش مستند نیز دو کارگاه با موضوع مرتبط با جنگ داریم و سومی هم ارتباطی با جنگ دارد. اما به هر حال پروسه ساخت فیلم با چنین موضوعی کمی زمان‌بر است.

جعفری درباره برنامه جشنواره برای کودکان آسیب‌دیده میناب و ادای احترام به شهدای این حادثه نیز گفت: افتتاحیه معنوی این جشنواره با ادای احترام به شهدا آغاز خواهد شد. در خصوص موضوع میناب نیز باید اتمسفر و فضای حاکم بر این شهر را در نظر گرفت.

وی ادامه داد: در ابتدا قصد داشتیم تعدادی از بازماندگان حادثه میناب را وارد جشنواره کنیم، اما به دلیل ابعاد این حادثه در شهر میناب، تصمیم گرفتیم آثار جشنواره با استفاده از امکانات سینمای سیار انجمن سینمای جوانان ایران در شهر میناب اکران شوند. کودکان بازمانده حادثه میناب با آسیب روحی مواجه هستند و در تلاش هستیم برای آنها برنامه‌هایی مفرح، نظیر اکران آثار جشنواره، تدارک ببینیم. ضمن اینکه در کاخ جشنواره نیز به کودکان شهید میناب ادای احترام خواهد شد.

جعفری در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی پرداخت سینمایی به فاجعه میناب گفت: آثاری که درباره جنگ ۱۲ روزه در سال گذشته به جشنواره رسید، آن پختگی‌ای را که دلمان می‌خواست نداشت. بنابراین امسال باید سراغ اتفاقی جدید می‌رفتیم. به همین ترتیب در قالب مسابقه آن را پیش بردیم. در واقع گفتیم فیلمنامه نمی‌خواهیم، بلکه کانسپت کلی می‌خواهیم.

وی اضافه کرد: در مرحله اول حدود ۴۰۰ طرح که با قواعد آیین‌نامه ما تطبیق داشت، رسید که آنها را به صنف سپردیم و غربالگری شد و در نهایت به چهار اثر تبدیل شد. برای اینکه خیالمان راحت باشد این آثار تنها برچسبی از میناب نداشته باشند، از خانواده‌ها و آسیب‌دیدگان میناب استفاده کردیم و با آنها گفت‌وگو کردیم. همچنین چهار منتور برای این طرح‌ها در نظر گرفتیم تا راهبر این پروژه‌ها باشند، نگارش آنها پیش برود و کاری باشد که تنها برچسب میناب را نداشته باشد.

المپیاد فیلمسازی؛ فرصتی برای ورود نوجوانان به سینما

جعفری درباره خروجی ادوار مختلف المپیاد فیلمسازی نوجوانان نیز گفت: سعید نجاتی در بسیاری از دوره‌ها مدیر اجرایی المپیاد بوده است که این دوره هم حضور دارد.

وی در ادامه از نجاتی درخواست کرد اسامی تعدادی از فیلمسازان نوجوانی را که فعالیت خود را با المپیاد فیلمسازی آغاز کرده و بعدها به سینمای حرفه‌ای راه پیدا کرده‌اند، نام ببرد.

دبیر جشنواره سپس بیان کرد: من در ادوار مختلف این المپیاد به‌عنوان داور یا منتور حضور داشتم. المپیاد فرصتی است که می‌توان نوجوانان علاقه‌مند به سینما را با انجمن سینمای جوانان پیوند دهیم تا فرصت فیلمسازی پیدا کنند. نمونه‌های متعددی از افراد موفق المپیاد فیلمسازی وجود دارد. در نتیجه درست‌ترین اتفاق در حوزه آموزش فیلمسازی می‌تواند برگزاری المپیاد باشد.

وی ادامه داد: در سال گذشته گروهی که دیگر در جشنواره حضور ندارند، به دنبال این موضوع بودند که برای خود بیزینس به راه بیندازند و سال گذشته شهردار در اختتامیه بابت این موضوع عذرخواهی کردند. در حالی که ما در تلاش هستیم موضوع المپیاد بستری را فراهم کند که فرصت فیلمسازی در دسترس عموم قرار گیرد.

جعفری درباره برگزاری کارگاه‌های آموزشی و ارتباط جشنواره با بدنه دانشگاهی نیز گفت: در بنیاد سینمایی فارابی رویکرد این است که بازخورد آثار را در نسبت با مخاطب دریافت کنیم؛ در نتیجه از مجموعه‌های مختلف در این زمینه کمک خواهیم گرفت. اما جشنواره تا زمانی که دارای دبیرخانه دائمی نباشد، نمی‌توان بسیاری از امور را پیگیری کرد. وجود دبیرخانه دائمی باعث می‌شود افرادی هر روز با دغدغه سینما و جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان در محل کار خود حاضر شده و امور مختلف را سامان دهند.

کیفیت آثار، تولید و نسبت سینمای کودک با هوش مصنوعی

دبیر سی‌وهشتمین جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان درباره نسبت افزایش تعداد آثار با کیفیت آنها نیز اظهار کرد: وقتی قرار است فارابی در اثری سرمایه‌گذاری کند، تلاش می‌کند بضاعت فنی و حرفه‌ای به گونه‌ای باشد که از آثار مراقبت کند. در مورد اینکه کارها به لحاظ کیفی در چه وضعیتی هستند باید بگویم وقتی از میان آثاری که رسیده، یک‌سوم را انتخاب کردیم، این موضوع مؤید کیفیت آثار است.

وی افزود: مرحله نخست برای رشد کیفیت این است که اثر ساخته شود. باید در حوزه فیلمسازی تمرین کنیم، حتی کار خراب کنیم. مثلاً اولین فیلم سینمایی که تهیه کردیم، در دقیقه ۲۰ فیلم همه از سالن رفتند؛ اما بعد از آن فیلم «شاهزاده روم» را ساختیم که سومین فیلم پرمخاطب سال شد. پس نمی‌شود جلوی کارهای دیگر را به بهانه کم‌کیفیت بودن گرفت.

جعفری ادامه داد: امسال در حوزه انیمیشن ضعف‌های قابل توجهی هم داریم، چون نهادهای سرمایه‌گذار احتمالاً کمتر سرمایه‌گذاری کرده‌اند. ضمن اینکه هوش مصنوعی آمده و نسبت خودمان را با آن معین نکرده‌ایم؛ اما به هر حال ما باید کارهایی می‌کردیم، حتی به خطا، تا نسبت خودمان را با هوش مصنوعی تعیین کنیم.

وی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت انیمیشن نیز گفت: فارابی دیگر متولی انیمیشن نیست، گرچه در گذشته بوده، اما دیگر مأموریتی در این حوزه ندارد. ما در جشنواره تنها می‌توانیم به انیمیشن‌ها وزن بدهیم که این کار را هم انجام داده‌ایم. امسال دو انیمیشن برای کودک و دو اثر برای نوجوانان داریم. این کاری است که ما به‌عنوان جشنواره می‌توانیم انجام دهیم، اما در ساحت ساخت و تولید مأموریتی نداریم.

جعفری همچنین درباره جایگاه سینمای کودک در جشنواره فجر گفت: ما تلاش می‌کنیم آن‌قدر به جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان اعتبار و اهمیت بدهیم که فیلمساز حوزه کودک مستغنی از حضور در فجر باشد. البته این موضوعی است که گام‌به‌گام پیش می‌رود و باید پله‌ها را یکی‌یکی بالا برویم.

وی تأکید کرد: رویکرد و هدف ما همین است. اصلاً دلیل اینکه جوایز فنی را اضافه کردیم این بود که زحمات افراد دیده شود. ما باید به این جشنواره آن‌قدر اعتبار و اهمیت بدهیم که بچه‌ها دیگر نگاهشان به فجر نباشد. البته ما در بخش ملی متأسفانه نتوانستیم آن هویت را برای جشنواره ایجاد کنیم، پس باید برای آن بجنگیم. به نظرم ما به آن سمت حرکت می‌کنیم و باید ببینیم یک قدم نسبت به سال گذشته جلوتر رفته‌ایم یا خیر.

دبیر سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان در پایان این نشست گفت: امیدوارم امسال جشنواره نگاه شما را نسبت به اصفهان و دوستان شهرداری آنجا تغییر دهد.

سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان به دبیری حامد جعفری از ۱۱ تا ۱۶ مهرماه در اصفهان برگزار می‌شود.