استرس؛ عملکرد سلول‌ها برای ترمیم زخم را مختل می‌کند

سیدمهدی طبایی، متخصص پوست و مو، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا درباره تأثیر استرس بر روند ترمیم زخم اظهار کرد: از لحاظ علمی ثابت شده است فردی که دچار استرس می‌شود، سلول‌های مختلف دخیل در روند ترمیم زخم او دچار آسیب و اختلال در عملکرد می‌شوند.

وی افزود: در روند ترمیم زخم، سلول‌های مختلفی نقش دارند که باید فعالیت مناسب و به‌موقع داشته باشند تا زخم بتواند در زمان مناسب بسته و ترمیم شود. از جمله این سلول‌ها می‌توان به سلول‌های ایمنی مانند ماکروفاژ‌ها و نوتروفیل‌ها، سلول‌های تولیدکننده کلاژن مانند فیبروبلاست‌ها و سلول‌های پوشاننده سطح زخم مانند کراتینوسیت‌ها اشاره کرد.

طبایی ادامه داد: گروه دیگری از سلول‌ها نیز در ایجاد رگ‌های جدید در محل زخم و تأمین تغذیه آن نقش دارند. مطالعات نشان داده است که در افراد دچار استرس، فعالیت همه این سلول‌ها می‌تواند دچار اختلال شود و در نتیجه، روند مستقیم ترمیم زخم نیز آسیب می‌بیند.

تأثیر غیرمستقیم استرس بر ترمیم زخم

این متخصص پوست و مو با اشاره به آثار غیرمستقیم استرس بر ترمیم زخم گفت: استرس یک اثر غیرمستقیم نیز دارد. فردی که دچار استرس است، ممکن است خواب مناسبی نداشته باشد، تغذیه مناسبی را رعایت نکند یا مصرف سیگار در او افزایش پیدا کند. همه این عوامل نیز به‌صورت غیرمستقیم می‌توانند روند ترمیم زخم را مختل کنند.

وی درباره تأثیر اختلالات روانی، به‌ویژه افسردگی، بر روند ترمیم زخم در بیماران مبتلا به دیابت و سایر بیماری‌ها اظهار کرد: در مطالعات آزمایشگاهی، حیوانی و انسانی نشان داده شده است که اختلالات روانی از جمله اختلالات اضطرابی، افسردگی و اختلالات مرتبط با استرس می‌توانند بر روند ترمیم زخم تأثیرگذار باشند.

طبایی افزود: فردی که دچار افسردگی می‌شود، ممکن است به‌صورت غیرمستقیم پیگیری درمان خود را کاهش دهد یا درمان را رها کند، تغذیه خود را رعایت نکند، داروهایش را به‌موقع مصرف نکند و فعالیت‌های مناسب را انجام ندهد. این موارد از جمله آثار غیرمستقیم اختلالات روانی بر روند درمان هستند.

وی خاطرنشان کرد: از سوی دیگر، اثر مستقیم نیز وجود دارد و تغییر در میزان ترشح و فعالیت سایتوکاین‌ها و هورمون‌های مؤثر در روند ترمیم زخم می‌تواند این فرآیند را تحت تأثیر قرار دهد.