یادداشت؛
یادداشت
درخواست عجیب تراکتور برای اعزام بیرانوند به سربازی/ بازی با «اعصاب و روان» جامعه توسط چهرههای مشهور
به گزارش خبرنگار گروه جامعه آنا، خدمت سربازی برای بسیاری از جوانان ایرانی یکی از مهمترین مراحل تعیینکننده در مسیر ورود به زندگی اجتماعی و حرفهای است؛ مرحلهای که تعیین تکلیف آن، در کنار الزام قانونی، بر دسترسی افراد به برخی خدمات و فرصتهای اجتماعی و شغلی نیز تأثیر میگذارد. به همین دلیل، نحوه اجرای قانون خدمت وظیفه عمومی و برخورد با مشمولان، همواره یکی از موضوعات مورد توجه افکار عمومی بوده است.
در سالهای اخیر، اما وضعیت نظام وظیفه برخی چهرههای شناختهشده، به ویژه فوتبالیستهای حرفهای، بارها محل بحث شده است. موضوعی که بیش از آنکه صرفاً به خدمت سربازی چند ورزشکار محدود باشد، یک پرسش عمومی را مطرح میکند: آیا قوانین مربوط به خدمت سربازی برای همه مشمولان به یک شکل اجرا میشود؟
در میان این پروندهها، وضعیت علیرضا بیرانوند، دروازهبان تیم ملی فوتبال ایران و تراکتور، در هفتههای اخیر بار دیگر خبرساز شده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، بیرانوند که در آستانه اعزام به خدمت قرار دارد، برای بررسی وضعیت پزشکی خود درخواست تشکیل کمیسیون پزشکی داده است. این بازیکن دو موضوع را در درخواست خود مطرح کرده؛ نخست، ارجاع پرونده به کمیسیون پزشکی اعصاب و روان با استناد به وجود خالکوبی روی دست و دوم، ادعای آسیبدیدگی یکی از رباطهای دست که قرار است برای بررسی آن MRI انجام شود.
البته صرف وجود خالکوبی، بهتنهایی موجب معافیت پزشکی نمیشود و تشخیص نهایی درباره وضعیت پزشکی، بر عهده مراجع پزشکی مربوطه است. بنابراین، نتیجه این درخواست و اینکه آیا اساساً تغییری در وضعیت خدمت بیرانوند ایجاد خواهد کرد یا خیر، موضوعی است که باید از سوی مراجع رسمی مشخص شود.
سردار رادان: بیرانوند باید به سربازی برود
در سوی دیگر، موضع فرمانده کل انتظامی کشور درباره وضعیت بیرانوند روشن اعلام شده است. سردار احمدرضا رادان ۲۲ شهریورماه در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت خدمت این دروازهبان گفت بیرانوند مشمول خدمت است و باید خدمت خود را انجام دهد و برای او استثنایی در نظر گرفته نخواهد شد. او در عین حال تأکید کرد که ورزشکاران حرفهای و ملیپوش میتوانند دوران خدمت خود را در رشته تخصصی خود سپری کنند.
بر اساس اعلام سردار رادان، بیرانوند میتواند از میان دو تیم نظامی، ملوان یا فجرسپاسی، یکی را برای گذراندن دوره خدمت خود انتخاب کند و به فعالیت حرفهای در فوتبال نیز ادامه دهد. هر چند بعد از این اظهار نظر مدیران باشگاه تراکتور اعلام کردند که بیرانوند از آذرماه سرباز است و اگر نظام وظیفه اعتقاد دارد او از اول مهرماه سرباز شده است باید در نامهای رسمی به باشگاه تراکتور اعلام کنند. کاری که هرگز سازمان نظارم وظیفه برای هیچ سربازی در ایران انجام ندادهاند.
ماجرا فقط به بیرانوند محدود نیست
با این حال، پرونده بیرانوند تنها نمونه موجود نیست. در ماههای اخیر نام بازیکنان دیگری از تیم ملی فوتبال، از جمله علیرضا جهانبخش، مهدی قائدی و علی قلیزاده نیز در ارتباط با وضعیت نظام وظیفه مطرح شده است.
برای نمونه، مدیرعامل فجر شهید سپاسی اخیراً از انجام اقدامات قانونی و دریافت مجوزهای لازم برای جذب علیرضا جهانبخش بهعنوان سرباز خبر داده است. بر اساس گزارش منتشرشده، جهانبخش نیز پس از پایان مهلت معافیتهای قبلی، برای تعیین تکلیف وضعیت نظام وظیفه خود باید در چارچوب مقررات اقدام کند. مهدی قائدی نمونه دیگری از این بازیکنان است.
در واقع، برای ورزشکاران حرفهای نیز مسیر مشخصی در نظر گرفته شده است؛ آنها در صورت برخورداری از شرایط لازم میتوانند دوران خدمت خود را در تیمهای نظامی مانند فجرسپاسی و ملوان سپری کنند و همزمان فعالیت حرفهای خود را ادامه دهند.
مسئلهای فراتر از چند فوتبالیست
با این حال، آنچه این پروندهها را به موضوعی فراتر از فوتبال تبدیل میکند، تفاوت میان تجربه مشمولان عادی و چهرههای سرشناس است. یک جوان عادی در صورت مشمول شدن و نداشتن معافیت، باید در مهلت قانونی وضعیت نظام وظیفه خود را مشخص کند و در صورت عدم تعیین تکلیف، با محدودیتها و تبعات قانونی ناشی از غیبت مواجه خواهد شد. در مقابل، وقتی یک ورزشکار شناختهشده ماهها یا حتی سالها درگیر پرونده نظام وظیفه است و هر بار موضوع اعزام او با یک درخواست، مجوز یا فرآیند اداری تازه همراه میشود، طبیعی است که افکار عمومی درباره نحوه اجرای یکسان قانون پرسشهایی مطرح کند.
البته استفاده از ظرفیتهای قانونی، بهخودیخود تخلف یا تبعیض محسوب نمیشود و اگر فردی واجد شرایط معافیت، تعویق یا استفاده از تسهیلات قانونی باشد، طبیعتاً میتواند از آن استفاده کند. مسئله اصلی زمانی شکل میگیرد که این تصور ایجاد شود که دسترسی افراد مشهور به فرآیندهای قانونی یا امکان به تعویق انداختن خدمت، با آنچه یک مشمول عادی تجربه میکند تفاوت دارد.
از همینجاست که یک سؤال اساسی شکل میگیرد: مرز میان «تسهیلات قانونی برای ورزشکاران حرفهای» و «امتیاز ویژه برای چهرههای مشهور» کجاست؟
پاسخ به این پرسش، بیش از هر چیز به شفافیت در اجرای مقررات بستگی دارد. اگر قانون برای ورزشکاران حرفهای سازوکاری مانند خدمت در تیمهای نظامی پیشبینی کرده است، این امکان باید با ضوابط روشن و قابل دسترس برای همه مشمولان واجد شرایط اجرا شود. همچنین اگر فردی مدعی معافیت یا تعویق پزشکی است، تشخیص نهایی باید صرفاً بر اساس فرآیندهای پزشکی و قانونی انجام شود.
در نهایت، ماجرای سربازی فوتبالیستها تنها درباره چند بازیکن مشهور نیست؛ مسئله اصلی، اعتماد عمومی به یکسان بودن اجرای قانون است. همان قانونی که برای یک جوان عادی الزامآور است، زمانی که به یک چهره مشهور میرسد نیز باید با همان معیارها اجرا شود؛ و اگر تفاوتی در مقررات وجود دارد، این تفاوت باید روشن، قانونی و قابل توضیح برای افکار عمومی باشد.
در چنین شرایطی، شاید مهمترین مطالبه نه معافیت یک ورزشکار و نه محرومیت او از ادامه فعالیت حرفهای، بلکه شفاف شدن ضوابط و اطمینان از اجرای یکسان قانون برای همه مشمولان باشد.
انتهای پیام/
