پیشنهاد جنجالی اردوغان برای اصلاح ساختار جهانی/ لغو حق وتو در شورای امنیت الزامی است

به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از آنادولی، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، همزمان با آغاز سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۷، در مقاله‌ای که برای خبرگزاری بلومبرگ نگاشت، بر ضرورت بازنگری بنیادین در ساختار سازمان ملل متحد تأکید کرد. وی خواستار حذف امتیاز «حق وتو» شد تا از تمرکز بیش از حد قدرت در دست تعداد محدودی از کشور‌ها جلوگیری شود.

اردوغان در این مقاله با نقد صریح ساختار فعلی شورای امنیت، خاطرنشان کرد که این شورا همچنان بازتاب‌دهنده موازنه قدرت در دوران پس از جنگ جهانی دوم است که با واقعیت‌های دنیای معاصر همخوانی ندارد. وی افزود: «فجایع سال‌های اخیر، از جمله بحران‌های انرژی، همه‌گیری‌های جهانی، اختلال در زنجیره‌های تأمین و درگیری‌های منطقه‌ای، ثابت کرده است که سپردن مسئولیت حل بحران‌ها به تعداد محدودی از پایتخت‌ها، دیگر پاسخگو نیست.»

رئیس‌جمهور ترکیه با رد رویکرد ایجاد بلوک‌های منفصل، تأکید کرد که صلح پایدار تنها از طریق یک ساختار منسجم و جهانی محقق می‌شود.

اردوغان در بخش مهمی از این نوشتار، فراتر از نقد، یک «نقشه راه» برای اصلاح شورا ارائه داد. وی با رد پیشنهادِ صرفِ افزایش تعداد اعضای دائم (که به گفته وی تنها باعث افزایش تمرکز قدرت می‌شود)، مدل جدیدی را پیشنهاد کرد:

۱. لغو عضویت دائم: حذف امتیاز قدرت وتو و جایگزینی آن با ساختاری که بر پایه عدالت باشد.

۲. انتخاب دوره‌ای: اعضای شورا باید توسط مجمع عمومی و برای دوره‌های زمانی مشخص انتخاب شوند.

۳. فرآیند ورود مجدد: کشور‌هایی که تمایل به عضویت در شورا دارند، باید از طریق انتخابات و با حمایت اکثریت کشور‌های عضو، مجدداً به عضویت درآیند.

اردوغان در پایان تأکید کرد که لغو حق وتو باید «هدف استراتژیک اصلی» و قلب تپنده هرگونه اصلاح در سازمان ملل باشد. این سخنان در حالی مطرح می‌شود که بحث‌های مربوط به اصلاحات در سازمان ملل، همواره با مقاومت جدی کشور‌های عضو شورای امنیت (به‌ویژه دارندگان حق وتو) رو‌به‌رو بوده است.

به گزارش خبرگزاری آنا، این پیشنهاد اردوغان در حالی مطرح می‌شود که تنش‌های ژئوپلیتیک در منطقه و جهان، بار دیگر کارآمدی نهاد‌های بین‌المللی را زیر سؤال برده است.