یادداشت؛
یادداشت
تولید پروبیوتیکهای بومی برای کاهش تلفات دام و طیور/ سهم ۸۰ تا ۸۵ درصدی یک محصول دانشبنیان از بازار
مهرداد فتاح دیزجی، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آنا، با تشریح فعالیتهای این مجموعه در زمینه تولید مکملها و داروهای دامی، گفت: یکی از مهمترین محصولات تولیدی ما پروبیوتیکها هستند که برای تأمین و تقویت باکتریهای مفید دستگاه گوارش حیوانات مورد استفاده قرار میگیرند و میتوانند در کاهش تلفات، بهبود رشد و افزایش بهرهوری تولید مؤثر باشند.
فعال حوزه دانشبنیان، اظهار کرد: فعالیت مجموعه ما در حوزه مکملها و داروهای دامی است و تمرکز اصلی بر تولید محصولات پروبیوتیک قرار دارد. این محصولات با هدف تأمین باکتریهای مفید مورد نیاز دستگاه گوارش حیوانات تولید میشوند و در بخشهای مختلف دام، طیور، آبزیان و حیوانات خانگی کاربرد دارند.
تولید محصول متناسب با شرایط اقلیمی ایران
این فعال دانشبنیان با اشاره به تفاوت شرایط اکوسیستمی کشورها، درباره مزیت محصولات تولید داخل نسبت به نمونههای خارجی گفت: محصولات ما بومیسازی شدهاند و متناسب با شرایط اقلیمی و اکوسیستم ایران طراحی و تولید میشوند.
فتاح دیزجی ادامه داد: هر کشور شرایط محیطی و اکوسیستم خاص خود را دارد و به تبع آن، سویههای باکتریایی مورد استفاده نیز میتواند متفاوت باشد. بر همین اساس، ما با شناسایی باکتریهای مفیدی که مورد نیاز بدن جانداران هستند، تلاش کردهایم این باکتریها را به شکل مؤثر در اختیار حیوان قرار دهیم.
وی افزود: استفاده از این محصولات میتواند به کاهش تلفات، رشد بهموقع حیوانات و کاهش میزان خسارت در واحدهای تولیدی کمک کند و در نهایت موجب افزایش بهرهوری شود.
مقابله با بیماریهای آبزیان با استفاده از محصول دانشبنیان
این فعال حوزه دانشبنیان با اشاره به تجربه همکاری با بخش آبزیان اظهار کرد: در سالهای گذشته بیماری ویروسی «ویبریو» که از شاخه بیماریهای مرتبط با وبا محسوب میشود، مشکلات زیادی برای آبزیان ایجاد کرده بود و تلفات قابلتوجهی در مزارع پرورش ماهی به وجود آمد.
فتاح دیزجی افزود: در پی بروز این مشکل، سازمان مربوطه موضوع را به معاونت اعلام کرد و مقرر شد از شرکتهای دانشبنیان برای حل این مشکل استفاده شود. مجموعه ما نیز پس از بررسی موضوع، با توجه به اینکه عامل بیماری ماهیت باکتریایی داشت، اقدام به طراحی محصولی برای مقابله و کنترل آن کرد.
وی با اشاره به انعقاد تفاهمنامه سهجانبه در این زمینه ادامه داد: پس از انعقاد تفاهمنامه، محصول طراحی و تولید شد و در اختیار بخش آبزیان قرار گرفت. این محصول با همکاری مجموعههای مرتبط تولید و به بازار عرضه شد و توانست در بسیاری از موارد، بیماری و تلفات ناشی از آن را به میزان محسوسی کاهش دهد.
این فعال دانشبنیان تأکید کرد: طبیعتاً هیچ محصولی نمیتواند بیماری یا تلفات را به طور کامل از بین ببرد، اما در این مورد کاهش تلفات کاملاً محسوس بود. در برخی مزارع، شدت بیماری به اندازهای بود که واحد تولیدی ناچار به تعطیلی میشد، اما با استفاده از راهکارهای باکتریایی، امکان سرکوب و کنترل بیماری فراهم شد.
کاربرد پروبیوتیکها در صنعت دام و طیور
فتاح دیزجی با تشریح کاربرد محصولات پروبیوتیک در بخشهای مختلف صنعت دام و طیور گفت: در صنعت طیور، بیماریهای گوارشی و برونشیت میتوانند موجب افزایش تلفات شوند و حتی بر میزان تخمگذاری مرغهای تخمگذار تأثیر بگذارند. استفاده از محصولات مناسب در این بخش میتواند در کنترل برخی از این مشکلات مؤثر باشد.
وی افزود: در حوزه دام نیز پروبیوتیکها برای رسیدن سریعتر دامهای گوشتی به بازدهی مطلوب، کاهش مصرف خوراک و بهبود رشد اهمیت دارند. در دامهای شیری نیز این محصولات میتوانند بر کیفیت شیر و میزان تولید شیر اثرگذار باشند.
این فعال دانشبنیان خاطرنشان کرد: میزان تأثیرگذاری این محصولات دارای ضرایب مشخصی است که در صنایع مختلف مورد بررسی قرار میگیرد و در صورتی که نتایج استفاده از محصول با ادعاهای مطرحشده مطابقت داشته باشد، مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
وی با بیان اینکه تلاش شده پروبیوتیک از یک محصول لوکس به یک محصول ضروری در صنعت تبدیل شود، گفت: خوشبختانه توانستیم اثبات کنیم که این محصولات کالای لوکس نیستند و در بخشهای اصلی صنعت دام و طیور و آبزیان، میتوانند جزو ملزومات تولید باشند.
قیمت محصولات دانشبنیان ایرانی تا ۱۵ برابر کمتر از نمونههای جهانی
فتاح دیزجی درباره وضعیت محصولات تولید داخل در مقایسه با نمونههای خارجی نیز اظهار کرد: در زمینه محصولات خارجی چند موضوع وجود دارد. محصولاتی که با کیفیت مناسب در کشورهای اروپایی تولید میشوند، در صورت ورود به ایران، علاوه بر قیمت پایه، با هزینههای حملونقل، تحریمها و سایر هزینههای جانبی مواجه هستند و در نهایت قیمت بالایی پیدا میکنند.
وی افزود: از نظر بهای تمامشده، محصولات ما به جرئت میتوان گفت بین یکدهم تا یکپانزدهم قیمت نمونههای جهانی هستند.
این فعال دانشبنیان، حذف هزینههای ناشی از هدررفت محصول و بومیسازی را از دیگر مزیتهای تولید داخل دانست و گفت: در فرآیند تولید محصولات، تلاش کردهایم هدررفت را از بین ببریم و محصول را متناسب با نیاز کشور تولید کنیم.
فتاح دیزجی ادامه داد: ممکن است یک محصول تولیدشده در کشوری مانند فرانسه برای شرایط همان کشور مناسب باشد، اما همان محصول الزاماً در ایران پاسخ مطلوبی ندهد؛ بنابراین باید برخی محصولات و سویهها متناسب با شرایط اقلیمی و محیطی کشور طراحی و تولید شوند که ما نیز این موضوع را در تولید محصولات خود مورد توجه قرار دادهایم.
سهم ۸۰ تا ۸۵ درصدی از بازار
وی درباره سهم محصولات این مجموعه از بازار نیز گفت: محصولات ما از سال ۱۳۹۴ وارد بازار شدهاند و در حال حاضر حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد سهم بازار مربوط به محصولات ماست و مابقی در اختیار محصولات متفرقه قرار دارد.
این فعال دانشبنیان ادامه داد: بخشی از این محصولات متفرقه به صورت قاچاق وارد میشوند و بخشی نیز توسط تولیدکنندگان داخلی، از جمله شرکتهای دانشبنیان، تولید میشوند.
انتقاد از ورود محصولات بیکیفیت با نام برندهای خارجی
فتاح دیزجی با تأکید بر اهمیت نظارت بر بازار محصولات دامی اظهار کرد: موضوع مهم این است که تولیدکنندگان داخلی دستکم تحت نظارت دستگاههای مربوطه قرار دارند و فرآیند تولید آنها قابل رصد است؛ اما در مورد برخی محصولاتی که با عنوان محصولات انگلیسی یا فرانسوی وارد بازار میشوند، ابهاماتی وجود دارد.
وی افزود: در برخی موارد، محصولاتی که با نام برندهای خارجی از جمله برندهای فرانسوی عرضه میشوند، در واقع از مسیرهایی مانند دبی مجدداً بستهبندی میشوند و منشأ واقعی آنها با ادعای مطرحشده مطابقت ندارد. حتی مواردی از عرضه محصولات چینی نامناسب و بیکیفیت با نام برندهای خارجی مشاهده شده است.
این فعال دانشبنیان گفت: دستکم زمانی که یک شرکت ایرانی محصولی را تولید و عرضه میکند، یک سازوکار نظارتی برای آن وجود دارد و محصول زیرزمینی تولید نمیشود؛ اما در مورد برخی کالاهایی که با نام برندهای خارجی عرضه میشوند، امکان رصد منشأ واقعی محصول دشوارتر است.
فتاح دیزجی با اشاره به برخی موارد ثبت سفارش و اختلاف میان میزان واردات رسمی و حجم محصول موجود در بازار اظهار کرد: به عنوان نمونه، ممکن است ۱۰ تن از یک محصول از طریق ثبت سفارش وارد کشور شود، اما در بازار ۱۵۰ تن از همان محصول وجود داشته باشد. سؤال این است که مابقی محصول از کجا وارد شده است؟ اگر ۱۰۰ تن از مسیر ثبت سفارش وارد کشور شده، ۹۰ تن دیگر از چه مسیری به بازار رسیده است؟
وی افزود: محصولات تولید داخل حداقل قابل رصد هستند و همین موضوع اهمیت حمایت از تولیدکننده داخلی و تقویت نظام نظارتی بر بازار را نشان میدهد.
ضرورت هماهنگی بیشتر دستگاههای متولی حوزه دانشبنیان
این فعال دانشبنیان درباره حمایتهای صورتگرفته از شرکتهای دانشبنیان نیز گفت: معاونت فناوری تمام تلاش خود را برای حمایت از این حوزه انجام میدهد و در این موضوع تردیدی وجود ندارد، اما یکی از مشکلات اصلی، نحوه سیاستگذاری و فعالیت مجموعههای مختلف است.
فتاح دیزجی ادامه داد: متأسفانه در سیاستهای حاکمیتی، هر مجموعه به صورت جداگانه فعالیت خود را انجام میدهد و تلاش خود را دارد، اما تعدد مجوزها، نظارتها و نبود هماهنگی کافی میان دستگاهها، در برخی موارد فرآیند فعالیت شرکتهای دانشبنیان را با مشکل مواجه میکند.
وی تصریح کرد: معاونت فناوری تلاش میکند تعامل ایجاد کند، اما در برخی موارد میان دستگاههای مختلف مانند سازمان گسترش، سازمان دامپزشکی و سایر مجموعههای مرتبط، هماهنگی لازم وجود ندارد یا قوانینی وجود دارد که دست دستگاهها را برای تعامل مؤثر میبندد.
قوانین متعارض مانعی برای توسعه فعالیت دانشبنیانها
فتاح دیزجی با اشاره به وجود برخی قوانین و مقررات متعارض میان دستگاهها گفت: یکی از چالشهای ما این است که با وجود انگیزه برای تعامل، قوانینی وجود دارد که یا مسکوت ماندهاند یا با قوانین دستگاههای دیگر در تعارض هستند و همین مسئله برای شرکتهای دانشبنیان مانع ایجاد میکند.
وی افزود: جلسات بینسازمانی برگزار میشود و همه مجموعهها تمایل دارند اقدامات مختلفی انجام دهند، اما در نهایت گاهی اتفاقاتی رخ میدهد که نمیتوان مسئولیت آن را متوجه یک سازمان خاص دانست؛ زیرا ریشه مشکل در قوانین و مقرراتی است که نیازمند اصلاح هستند.
ضرورت استفاده از ظرفیت نیروی انسانی متخصص
این فعال دانشبنیان در ادامه به موضوع نیروی انسانی متخصص اشاره کرد و گفت: در حال حاضر برخی افراد دارای دانش فنی بالا در مجموعههای دانشبنیان در آستانه اعزام به خدمت سربازی قرار دارند، اما بر اساس شرایط ایجادشده، امکان استفاده از ظرفیت امریه برای آنها فراهم نشده است.
فتاح دیزجی افزود: چند روز پیش در جلسهای با مسئولان این موضوع را مطرح کردیم که یکی دو نفر از نیروهای مجموعه ما که از افراد دارای دانش فنی هستند، در آستانه سربازی قرار دارند، اما اعلام شد که به دلیل شرایط ایجادشده، امریه برای آنها لغو شده است.
وی تأکید کرد: چنین موانعی میتواند بر فعالیت شرکتهای دانشبنیان اثرگذار باشد و در شرایطی که حفظ و استفاده از نیروهای متخصص برای توسعه فناوری اهمیت دارد، باید برای این مسائل راهکارهای مناسب در نظر گرفته شود.
تعامل صنعت، دانشگاه و شرکتهای دانشبنیان نیازمند اصلاح سازوکارهاست
فتاح دیزجی با تأکید بر اهمیت پیوند میان دانشگاه، صنعت و شرکتهای دانشبنیان گفت: برای توسعه واقعی اقتصاد دانشبنیان، صرف برگزاری جلسات و ایجاد انگیزه کافی نیست و باید موانع قانونی و ساختاری برطرف شود.
وی خاطرنشان کرد: شرکتهای دانشبنیان برای توسعه محصولات فناورانه، به نیروهای متخصص، ارتباط مؤثر با دانشگاهها، حمایت دستگاههای اجرایی و نظام نظارتی منسجم نیاز دارند و زمانی میتوان انتظار توسعه این بخش را داشت که تعامل میان مجموعههای مختلف از مرحله گفتوگو به اجرای واقعی و رفع موانع برسد.
این فعال دانشبنیان در پایان بر ضرورت بازنگری در قوانین و ایجاد هماهنگی میان دستگاههای متولی تأکید کرد و گفت: بسیاری از مجموعهها برای همکاری و حمایت از دانشبنیانها انگیزه دارند، اما بخشی از مشکلات ناشی از مقرراتی است که با یکدیگر هماهنگ نیستند و اصلاح این قوانین میتواند مسیر فعالیت شرکتهای فناور و دانشبنیان را هموارتر کند.
انتهای پیام/
