آموزش ۱۰۰۰ مدرس دانشگاه آزاد اسلامی در طرح تحول درس «انس با قرآن کریم»/ ارائه الگوی جدید برداشت روشمند از قرآن

محمد معرفت، در گفت‌وگو با خبرنگار آنا با اشاره به دوره آموزشی «طرح تحول درس انس با قرآن کریم» اظهار کرد: ایده اولیه این طرح در اوایل خردادماه ۱۴۰۵ در اداره‌کل امور اساتید معارف و تأمین محتوای نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی مطرح شد و در مرحله نخست، معرفی و به‌کارگیری نرم‌افزارهای قرآنی و ابزارهای نوین برای ارائه و سازمان‌دهی مطالب، از جمله نرم‌افزارهای نقشه ذهن، مورد توجه قرار گرفت. در ادامه نیز با طراحی یک الگوی آموزشی جدید برای درس «انس با قرآن کریم»، طرح وارد مرحله اجرایی شد.

آیین افتتاحیه طرح با حضور مسئولان دانشگاه آزاد اسلامی

مدیرکل امور اساتید معارف و تأمین محتوای نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی درباره آغاز رسمی این طرح گفت: آیین افتتاحیه طرح روز یکشنبه ۲۴ خرداد ۱۴۰۵ با حضور دکتر بیژن رنجبر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی و حجت‌الاسلام والمسلمین میرمجید سیدقریشی، رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی، در سالن ۹ دی سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شد.

معرفت ادامه داد: پس از برگزاری آیین افتتاحیه، با توجه به تعداد مدرسان استان‌های تهران و البرز، دومین کارگاه این طرح نیز روز چهارشنبه ۱۰ تیر ۱۴۰۵ به میزبانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی(ره) برگزار شد. این کارگاه هشت‌ساعته با محوریت توانمندسازی مدرسان و تبیین الگوی جدید آموزش درس «انس با قرآن کریم» برگزار شد.

الگوی جدید آموزش درس «انس با قرآن کریم» چه ویژگی‌هایی دارد؟

وی در تشریح ویژگی‌های این الگو بیان کرد: الگوی جدید بر آموزش گام‌به‌گام، فهم روشمند آیات قرآن کریم، یادگیری فعال و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین آموزشی استوار است. تلاش ما این بوده که دانشجو صرفاً با مجموعه‌ای از اطلاعات درباره قرآن مواجه نباشد، بلکه بتواند در یک فرآیند آموزشی مشخص، مهارت برداشت روشمند از آیات قرآن کریم را کسب کند.

مدیرکل امور اساتید معارف و تأمین محتوای نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی اضافه کرد: یکی از نکات مهم در طراحی این الگو آن است که دانشجویان برای استفاده از آن نیازمند پیش‌زمینه تخصصی در علوم و معارف اسلامی نیستند. بنابراین تلاش شده فرآیند آموزشی به گونه‌ای طراحی شود که دانشجویان رشته‌های مختلف بتوانند از آن بهره بگیرند.

وی گفت: این ویژگی از آن جهت اهمیت دارد که درس «انس با قرآن کریم» دانشجویان رشته‌های مختلف علوم انسانی، فنی و مهندسی، علوم پایه و علوم پزشکی را دربرمی‌گیرد و الگوی آموزشی باید قابلیت استفاده برای طیف متنوعی از دانشجویان را داشته باشد.

تمرکز کارگاه‌ها بر آموزش عملی و مشارکت مدرسان بود

معرفت درباره نحوه برگزاری کارگاه‌های آموزشی اظهار کرد: در بخش عملی کارگاه‌ها تلاش شد مدرسان صرفاً شنونده مطالب نباشند، بلکه خودشان فرآیند برداشت روشمند از آیات قرآن کریم را تمرین کنند. بر همین اساس، شرکت‌کنندگان به‌صورت گروهی و زیر نظر مربیان و رهیاران، روی یک یا مجموعه‌ای از آیات قرآن کریم کار کردند.

وی افزود: در این فرآیند، مدرسان ضمن تحلیل مفاهیم آیات و سازمان‌دهی مطالب، مراحل دستیابی به یک «برداشت روشمند» را تمرین کردند. همچنین برای طراحی نقشه فهم، تحلیل مفاهیم و ارائه ساختارمند برداشت‌ها، از برخی نرم‌افزارها و ابزارهای نوین آموزشی استفاده شد.

۲۴ کارگاه حضوری در سراسر کشور برگزار شد

مدیرکل امور اساتید معارف و تأمین محتوای نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی درباره میزان استقبال و گستره اجرای این طرح گفت: این دوره در قالب ۲۴ کارگاه آموزشی یک‌روزه در استان‌های مختلف کشور برگزار شد و در مجموع ۲۴۰ ساعت آموزش حضوری برای مدرسان درس «انس با قرآن کریم» ارائه شد.

معرفت ادامه داد: آخرین کارگاه‌های این دوره نیز روز دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵ به‌صورت هم‌زمان در استان‌های قم و کرمان برگزار شد و با برگزاری این دو کارگاه، مرحله حضوری دوره آموزشی «طرح تحول درس انس با قرآن کریم» در سراسر کشور به پایان رسید.

وی خاطرنشان کرد: در مجموع حدود هزار نفر از مدرسان درس «انس با قرآن کریم» در کارگاه‌های حضوری این طرح آموزش دیدند و تلاش شد محتوای آموزشی و الگوی جدید به‌صورت یکپارچه در اختیار مدرسان قرار گیرد.

آیا دوره برای مدرسانی که در کارگاه‌های حضوری شرکت نکرده‌اند نیز ارائه می‌شود؟

معرفت در پاسخ به این پرسش گفت: بله. با توجه به اهمیت تداوم آموزش و همچنین فراهم‌کردن امکان بهره‌مندی سایر مدرسان، محتوای این طرح با عنوان «دوره برداشت روشمند از قرآن کریم (طرح تحول درس انس با قرآن کریم)» در سامانه آموزش مجازی دانشگاهیان نیز ارائه شده است.

وی افزود: مدرسانی که به هر دلیل امکان شرکت در کارگاه‌های حضوری را نداشته‌اند، می‌توانند با مراجعه به این دوره، محتوای آموزشی را به‌صورت آفلاین دنبال کنند. این دوره شامل هشت درس دو جلسه‌ای است و شرکت‌کنندگان پس از طی مراحل آموزشی و موفقیت در آزمون‌های پایانی، گواهی پایان دوره دریافت خواهند کرد.

هدف نهایی طرح، تغییر رویکرد در آموزش درس انس با قرآن است

مدیرکل امور اساتید معارف و تأمین محتوای نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی در پایان گفت: هدف ما از اجرای این طرح صرفاً برگزاری یک دوره آموزشی برای مدرسان نبود، بلکه تلاش کردیم یک الگوی آموزشی فعال، روشمند و فناورانه برای درس «انس با قرآن کریم» ارائه کنیم؛ الگویی که بتواند دانشجو را در فرآیند فهم و برداشت از آیات مشارکت دهد.

معرفت خاطرنشان کرد: برگزاری این دوره در گستره کشور و آموزش حدود هزار مدرس، زمینه مناسبی برای اجرای این رویکرد در کلاس‌های درس دانشگاه آزاد اسلامی فراهم کرده است و امیدواریم با استمرار آموزش‌ها و استفاده از ظرفیت آموزش مجازی، این الگو در فرآیند تدریس درس «انس با قرآن کریم» در واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی نهادینه شود.