تغییر الگوی فصلی آنفلوآنزا و انتظار افزایش موارد ابتلا از هفتههای آینده/ مردم از مصرف خودسرانه دارو پرهیز کنند
آمیتیس رمضانی در گفتوگو با خبرنگار گروه جامعه آنا درباره آخرین وضعیت آنفلوآنزا در کشور اظهار کرد: معمولاً الگوی آنفلوآنزا به این شکل است که در ماههای بهمن و اسفند، آنفلوآنزای نوع B افزایش پیدا میکند و این روند تا اردیبهشت ادامه دارد. آنفلوآنزا بهطور کلی یک بیماری با الگوی فصلی است و آنفلوآنزای کلاسیک که سالها آن را میشناختیم، بیشتر در پاییز و زمستان شیوع پیدا میکند.
وی افزود: در گذشته با گرم شدن هوا و رسیدن به اردیبهشت، آنفلوآنزا کاهش پیدا میکرد و انتظار داشتیم ویروس در تابستان از بین برود و در اواخر شهریور یا پاییز دوباره آنفلوآنزای نوع A افزایش پیدا کند؛ چراکه آنفلوآنزا یک ویروس با الگوی زمستانی است.
تغییر الگوی فصلی آنفلوآنزا
رمضانی ادامه داد: یکی از مشکلاتی که بعد از پاندمی کووید ۱۹ ایجاد شد و البته تنها عامل مؤثر نیست، تغییر شرایط اقلیمی و الگوی بارندگیهاست. مهاجرتها و افزایش سفرهای بینالمللی نیز در کنار این عوامل، شرایطی را ایجاد کردهاند که الگوی گردش ویروسهایی مانند آنفلوآنزا تغییر کند.
وی گفت: امسال انتظار داشتیم در اردیبهشت با گرم شدن هوا، آنفلوآنزای نوع B کاهش پیدا کند و از بین برود، اما در تمام تابستان همچنان این ویروس را داشتیم. البته میزان موارد زیاد نبود و حدود ۵ درصد بود و فقط در دو تا سه استان به آستانه هشدار یعنی ۱۰ درصد رسیده بود، اما به هر حال ویروس از بین نرفت.
استاد بیماریهای عفونی افزود: در پایشهایی که مرکز مدیریت بیماریهای واگیر انجام میدهد و نمونههای بیماران مبتلا به علائم تنفسی را بررسی میکند، مشاهده کردیم که آنفلوآنزای نوع B تا پایان تابستان همچنان وجود داشت. البته میزان آن کاهش پیدا کرده است، اما همچنان مواردی از آن مشاهده میشود.
وی ادامه داد: در الگوی کلاسیک، آنفلوآنزای نوع B در اردیبهشت کاهش پیدا میکرد و در اواخر شهریور، نوع A افزایش مییافت که معمولاً مهمتر و پرعارضهتر است و علائم بیشتری ایجاد میکند؛ اما امسال این الگوی کلاسیک را ندیدیم و به نظر میرسد عوامل مختلف باعث تغییر الگوی گردش آنفلوآنزا شدهاند.
انتظار افزایش آنفلوآنزای نوع A از هفتههای آینده
رمضانی بیان کرد: اکنون در پایان شهریور قرار داریم و با سردتر شدن هوا انتظار داریم موارد آنفلوآنزا افزایش پیدا کند. تا هفته گذشته هنوز گزارش مشخصی از آنفلوآنزای نوع A نداشتیم، اما انتظار داریم از هفته آینده بهتدریج ردپای این ویروس نیز مشاهده شود.
وی افزود: نمونههای افرادی که با علائم تنفسی مراجعه میکنند، بهویژه افراد بستری و مواردی که برای پایش ماهانه بررسی میشوند، مورد آزمایش قرار میگیرند تا مشخص شود چه ویروسهایی در جامعه در گردش هستند.
بازگشایی مدارس و دانشگاهها میتواند گردش ویروسها را افزایش دهد
رئیس انجمن متخصصین بیماریهای عفونی کشور درباره وضعیت کرونا نیز گفت: به نظر میرسد موارد کرونا در حال افزایش باشد و با بازگشایی مدارس و دانشگاهها نیز احتمال افزایش موارد وجود دارد.
رمضانی افزود: تجمع افراد در فضاهای بسته، نبود تهویه مناسب و نزدیک بودن افراد به یکدیگر، همگی شرایطی هستند که میتوانند سرعت گردش ویروسهای تنفسی را افزایش دهند.
وی تأکید کرد: بنابراین در هفتههای آینده که احتمال افزایش موارد بیماریهای تنفسی وجود دارد، باید مراقبت بیشتری داشته باشیم، بهخصوص افرادی که در گروههای پرخطر قرار دارند.
چه افرادی در گروههای پرخطر قرار دارند؟
رمضانی درباره گروههای پرخطر گفت: کودکان زیر پنج سال، سالمندان بالای ۶۵ تا ۷۰ سال، افراد مبتلا به بیماریهای دیابت، قلبی، ریوی، کبدی، کلیوی و مغزی، زنان باردار و افرادی که نقص ایمنی دارند یا تحت شیمیدرمانی هستند و بیماران مبتلا به سرطان، در گروههای پرخطر قرار میگیرند.
وی افزود: توصیه ما به این افراد این است که در هفتههای آینده نسبت به افراد عادی جامعه مراقبت بیشتری داشته باشند. همچنین از افرادی که بیمار هستند میخواهیم حتی اگر علائم خفیف سرماخوردگی یا آنفلوآنزا دارند، در خانه بمانند و درمان خود را دریافت کنند.
درمان ضدویروسی آنفلوآنزا باید بهموقع آغاز شود
استاد بیماریهای عفونی ادامه داد: برای گروههای پرخطر توصیه میکنیم اگر واکسن آنفلوآنزا در دسترس است، واکسیناسیون را انجام دهند و اگر علائم تنفسی در آنها آغاز شد، سریعتر به پزشک مراجعه کنند؛ چراکه برای آنفلوآنزا درمان اختصاصی ضدویروسی وجود دارد.
وی بیان کرد: اگر درمان ضدویروسی در مراحل ابتدایی بیماری و بهویژه در ۴۸ تا ۷۲ ساعت نخست آغاز شود، میتواند شدت علائم و احتمال عوارض را کاهش دهد. سازمان جهانی بهداشت نیز بر درمان زودهنگام افراد پرخطر با داروهای ضدویروسی تأکید کرده است.
رمضانی با تأکید بر اهمیت مراجعه بهموقع گفت: نباید تصور کنیم هر علامت تنفسی سادهای فقط سرماخوردگی است و برای آن سرم یا داروهای تقویتی استفاده کنیم؛ تشخیص اینکه فرد به سرماخوردگی، کرونا یا آنفلوآنزا مبتلا شده، همیشه به این سادگی نیست.
مصرف خودسرانه سرم و دگزامتازون ممنوع
وی ادامه داد: اگر فرد برای هر علامت سرماخوردگی سرم و دگزامتازون دریافت کند، ممکن است بیماری اصلی تشخیص داده نشود و این درمانها حتی شرایط بیمار را بدتر کنند.
رمضانی گفت: در آنفلوآنزا مصرف بیدلیل برخی داروها توصیه نمیشود و نباید داروهایی مانند دگزامتازون را بهعنوان داروی تقویتی و بدون تشخیص صحیح استفاده کرد. درمان باید بر اساس تشخیص و مدیریت درست بیماری انجام شود.


واکسن ایرانی را نمیتوان بهصورت کلی قضاوت کرد
رمضانی درباره توقف تولید واکسن آنفلوآنزای ایرانی و مقایسه آن با واکسنهای خارجی اظهار کرد: مردم بهطور کلی تمایل بیشتری به واکسنهای خارجی دارند و این موضوع تا حدی به یک فرهنگ در کشور تبدیل شده است، اما نمیتوان درباره همه واکسنهای ایرانی یا خارجی یک حکم کلی صادر کرد.
وی افزود: ممکن است یک واکسن ایرانی بسیار خوب باشد و واکسن دیگری کارایی متوسطی داشته باشد. بعضی شرکتها نیز واکسنهای قویتری تولید میکنند؛ بنابراین نمیتوان بهطور کلی گفت واکسن ایرانی خوب یا بد است و باید هر واکسن را بهصورت موردی بررسی کرد.
استاد بیماریهای عفونی ادامه داد: ما واکسنهای ایرانی خوبی داریم و نباید صرفاً بر اساس ایرانی یا خارجی بودن درباره آنها قضاوت کرد.
کاهش اعتماد به واکسنها بعد از دوران کرونا
وی با اشاره به تأثیر دوران پاندمی کرونا بر نگرش مردم نسبت به واکسن گفت: در سالهای اخیر و بهخصوص در دوره کرونا، در سراسر دنیا اتفاقاتی افتاد که باعث شد بخشی از مردم احساس امنیت کمتری نسبت به واکسن داشته باشند. برخی افراد نیز با واکسن مخالفت کردند و این موضوع نگرانیها را تشدید کرد.
رمضانی افزود: خود کرونا نیز عوارض مختلفی ایجاد کرده است و اکنون بسیاری از مردم برخی عوارض را به واکسن کرونا نسبت میدهند، در حالی که ممکن است این عوارض مربوط به خود ویروس کرونا باشد.
وی ادامه داد: ویروس کرونا میتواند برخی عوارض طولانیمدت ایجاد کند و در بسیاری از موارد تفکیک اینکه یک عارضه طولانیمدت ناشی از واکسن بوده یا خود ویروس، کار سادهای نیست و تحقیقات در سراسر دنیا در این زمینه ادامه دارد.
رمضانی تأکید کرد: بنابراین نباید درباره واکسنهای ایرانی نیز بهصورت کلی قضاوت کرد و بسیاری از واکسنهای ایرانی واکسنهای خوبی هستند.
واکسن آنفلوآنزا برای چه کسانی اهمیت بیشتری دارد؟
رئیس انجمن متخصصین بیماریهای عفونی کشور در پاسخ به این پرسش که آیا مردم باید از بابت آمدن یا نیامدن واکسن آنفلوآنزا نگران باشند، گفت: برای افراد سالم و جوان که نقص ایمنی ندارند، ما هیچوقت واکسن آنفلوآنزا را بهصورت عمومی و برای همه افراد توصیه نکردهایم؛ چراکه میزان تولید واکسن به اندازهای نیست که همه افراد جامعه بتوانند آن را دریافت کنند و تمرکز اصلی بر گروههای پرخطر است.
وی افزود: واکسن آنفلوآنزا برای افراد پرخطر اهمیت بیشتری دارد و این افراد در صورت دسترسی به واکسن بهتر است آن را دریافت کنند.
رمضانی درباره احتمال بروز یک پاندمی بزرگ آنفلوآنزا نیز گفت: اطلاعاتی که درباره آنفلوآنزا داریم و بر اساس آن واکسن ساخته میشود، از پایش گردش ویروس در نیمکره جنوبی نیز به دست میآید و بر اساس ویروسهای در گردش، واکسن برای نیمکره شمالی تهیه میشود. در نیمکره جنوبی نیز فصل زمستان پشت سر گذاشته شده و اتفاق غیرعادی گزارش نشده است؛ بنابراین انتظار نداریم با یک وضعیت غیرعادی مواجه شویم.
مراقبت از گروههای پرخطر مهمتر از نگرانی عمومی است
رمضانی تأکید کرد: گروههای پرخطر باید هوشیار باشند و مراقبتهای لازم را انجام دهند. اگر فردی در این گروهها قرار دارد، باید از حضور در فضاهای بسته و شلوغ تا حد امکان پرهیز کند و اصولی را که همیشه درباره بیماریهای تنفسی توصیه شده است رعایت کند.
وی افزود: اگر فرد پرخطر با فرد مبتلا به آنفلوآنزا تماس داشته باشد، باید موضوع را جدی بگیرد و با پزشک مشورت کند؛ چراکه در برخی شرایط، داروهای ضدویروسی میتوانند برای پیشگیری پس از تماس نیز مورد استفاده قرار گیرند. دستورالعملهای WHO نیز برای برخی افراد بسیار پرخطر، پیشگیری دارویی پس از تماس را در شرایط مشخص مطرح کرده است.
رئیس انجمن متخصصین بیماریهای عفونی کشور خاطرنشان کرد: ما یک نوع پیشگیری داریم که تلاش میکنیم فرد اصلاً مبتلا نشود و نوع دیگر این است که اگر فرد مبتلا شد، درمان را خیلی سریع شروع کنیم تا از بروز عوارض جلوگیری شود؛ بنابراین هوشیاری گروههای پرخطر بسیار مهم است؛ این افراد هم میتوانند احتمال ابتلا را کاهش دهند و هم در صورت ابتلا با مراجعه و درمان بهموقع، از عوارض بیماری پیشگیری کنند.
انتهای پیام/