آنا گزارش میدهد
رضایتنامه یعنی پزشک دیگر مسئول نیست؟
جلیل حاجیحسینی، وکیل پایه یک دادگستری، در گفتوگو با خبرنگار آنا درباره نقش رضایتنامه در مسئولیت پزشک گفت: این تصور که با امضای رضایتنامه، پزشک دیگر مسئولیتی ندارد، میتواند گمراهکننده باشد.
وی افزود: امضای رضایتنامه به این معنا نیست که بیمار همه حقوق خود را از دست داده یا هر اتفاقی پس از درمان الزاماً از قبل پذیرفته شده است.
حاجیحسینی ادامه داد: رضایت آگاهانه باید در چارچوب واقعی خود بررسی شود؛ یعنی بیمار نسبت به ماهیت اقدام، خطرات و عوارض مهم آن و شرایط درمان اطلاعات لازم را دریافت کرده باشد.
این وکیل پایه یک دادگستری اظهار کرد: از طرف دیگر، وجود رضایتنامه نیز بهتنهایی پاسخ این سؤال نیست که آیا در اجرای درمان، اصول حرفهای رعایت شده است یا خیر؛ بنابراین اگر بعد از یک اقدام پزشکی آسیب ایجاد شود، باید هم رضایتنامه و هم نحوه انجام درمان بررسی شود.
چه زمانی پای پزشکی قانونی به میان میآید؟
وی درباره نقش پزشکی قانونی در پروندههای قصور پزشکی گفت: در پروندههایی که آسیب جسمی یا آثار قابل بررسی پزشکی مطرح است، تشخیص وجود یا نبود قصور معمولاً یک موضوع تخصصی است.
حاجیحسینی افزود: باید مشخص شود استاندارد درمان چه بوده، پزشک یا کادر درمان چه اقدامی انجام دادهاند، چه آسیبی ایجاد شده و آیا میان این دو رابطهای وجود دارد.
وی ادامه داد: به همین دلیل، نظر کارشناسی پزشکی میتواند نقش مهمی در مسیر پرونده داشته باشد.
این وکیل پایه یک دادگستری تصریح کرد: بیمار نمیتواند صرفاً با گفتن «پزشک اشتباه کرده» قصور را اثبات کند؛ همانطور که پزشک نیز نمیتواند صرفاً با گفتن «این عارضه طبیعی بوده» مسئولیت احتمالی خود را منتفی بداند. هر دو طرف نیازمند بررسی مستند و کارشناسی هستند.
اگر پزشک مقصر نباشد چه؟
حاجیحسینی گفت: این قسمت نیز به اندازه حمایت از بیمار اهمیت دارد. افزایش شکایت نباید به این معنا باشد که هر پزشک پس از طرح شکایت، مقصر فرض شود.
وی افزود: پزشک نیز حق دفاع دارد و ممکن است نتیجه بررسیها نشان دهد اقدام درمانی مطابق اصول انجام شده و آسیب ایجادشده ناشی از عارضهای بوده که امکان وقوع آن وجود داشته است.
این وکیل پایه یک دادگستری تأکید کرد: نظام رسیدگی باید هم از حق بیمار برای جبران خسارت حمایت کند و هم مانع تبدیل هر نتیجه نامطلوب درمان به اتهام قصور شود. عدالت پزشکی زمانی معنا پیدا میکند که هر دو طرف شنیده شوند.
پزشکنماها؛ بخش پنهان ماجرا
وی با اشاره به مداخلات افراد غیرمتخصص در امور درمانی اظهار کرد: مسئله زمانی جدیتر میشود که فرد ارائهدهنده خدمت اساساً صلاحیت لازم برای انجام آن اقدام درمانی را نداشته باشد.
حاجیحسینی افزود: معاون انتظامی سازمان نظام پزشکی نیز اخیراً نسبت به افزایش مداخلات افراد غیرمتخصص در امور درمانی هشدار داده است.
وی ادامه داد: در این موارد، بیمار ممکن است تصور کند نزد یک متخصص یا مرکز معتبر مراجعه کرده، در حالی که فرد ارائهدهنده خدمت فاقد صلاحیت یا مجوز لازم بوده است.
این وکیل پایه یک دادگستری خاطرنشان کرد: در این شرایط، موضوع صرفاً یک اختلاف درباره نتیجه درمان نیست. هویت ارائهدهنده خدمت، مجوز فعالیت، تخصص و حدود صلاحیت او میتواند در بررسی مسئولیت اهمیت جدی داشته باشد.
اگر بعد از درمان آسیب دیدیم، چه کنیم؟
حاجیحسینی درباره اقداماتی که بیمار پس از بروز آسیب درمانی باید انجام دهد، گفت: نخست باید وضعیت درمانی خود را تثبیت کرد. سپس تمام اسناد و مدارک پزشکی را دریافت و نگهداری کرد و روند اتفاقات را با تاریخ و جزئیات ثبت کرد.
وی افزود: همچنین باید مشخص شود آسیب ایجادشده دقیقاً چیست و چه تشخیصهایی درباره آن مطرح شده است. پیش از هر نتیجهگیری نیز باید بررسی شود که موضوع احتمالاً یک عارضه درمانی است یا قرائنی از خطا و قصور وجود دارد.
وی ادامه داد: اگر موضوع جدی است، پیش از هر اقدام حقوقی باید پرونده پزشکی از نظر تخصصی و حقوقی بررسی شود؛ زیرا زمانی که یک پرونده پزشکی شکل گرفت، هر اظهار، سند و مدرک میتواند در ادامه مسیر اهمیت پیدا کند.
سلامت مردم؛ جایی برای بیدقتی نیست
این وکیل پایه یک دادگستری با بیان اینکه افزایش پروندههای قصور پزشکی را نباید فقط یک موضوع قضایی دانست، گفت: هر پرونده در واقع یک علامت برای نظام سلامت است.
حاجیحسینی افزود: گاهی علت یک شکایت، ضعف ارتباط پزشک و بیمار است؛ گاهی نقص در مستندسازی، گاهی بیدقتی و گاهی نیز توقع غیرواقعی بیمار از نتیجه درمان. در بعضی موارد نیز ممکن است واقعاً یک خطای قابل انتساب رخ داده باشد.
وی تأکید کرد: هدف از رسیدگی به چنین پروندههایی فقط تعیین مقصر نیست، بلکه باید از تکرار خطا نیز جلوگیری کرد. وقتی یک بیمار به دلیل ضعف در ارتباط یا مستندسازی احساس کند صدایش شنیده نشده، احتمال شکلگیری اختلاف بیشتر میشود.
یک سؤال ساده که میتواند آغاز یک پرونده باشد
حاجیحسینی گفت: برای بیماری که بعد از درمان آسیب دیده، مهمترین سؤال شاید این نباشد که «چطور از پزشک شکایت کنم؟»
وی ادامه داد: سؤال دقیقتر این است که «آیا آنچه برای من اتفاق افتاده، یک عارضه شناختهشده درمان بوده یا نتیجه کوتاهی در فرآیند درمان؟»
این وکیل پایه یک دادگستری اظهار کرد: پاسخ به این سؤال میتواند مشخص کند که موضوع صرفاً نیازمند توضیح پزشکی است یا باید از مسیرهای قانونی و کارشناسی نیز پیگیری شود.
حاجیحسینی در پایان خاطرنشان کرد: سلامت مردم زمانی بهتر حفظ میشود که هم بیمار حقوق خود را بشناسد و هم پزشک از حقوق حرفهای و قانونی خود برخوردار باشد. مرز میان این دو، قانون، مستندات پزشکی و کارشناسی تخصصی است.
انتهای پیام/
