برنده جایزه مغز و استاد علوم اعصاب دانشگاه نیویورک در گفتوگو با آناتک:
کمبود معلم متخصص، آینده آموزش و پرورش را تهدید میکند
علی مهدوی، عضو شورای مرکزی کانون تربیت اسلامی در گفتوگو با خبرنگار آنا، با انتقاد از روند اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش اظهار کرد: اگرچه در سالهای گذشته در بخشهایی مانند اصلاح ساختار آموزشی، تغییرات جزئی در محتوای کتابهای درسی و برخی اقدامات دانشگاه فرهنگیان گامهایی برداشته شده است، اما این اقدامات به معنای تحقق اهداف سند تحول بنیادین نیست و بخش عمده این سند همچنان اجرایی نشده است.
وی افزود: حدود ۷۵ درصد سند تحول بنیادین تاکنون محقق نشده و متأسفانه در بخشهای حساس و زیربنایی که باید نتیجه و میوه تحول بنیادین در آنها دیده میشد، هنوز اقدام مؤثر و تعیینکنندهای صورت نگرفته است.
مهدوی با اشاره به بخشهایی که در اجرای سند تحول با عقبماندگی جدی مواجه هستند، گفت: حوزههایی همچون هدایت تحصیلی، تربیت معلم کارآمد، نوسازی تجهیزات و امکانات مدارس و بخشهای تربیتی، از جمله حوزههایی هستند که همچنان نیازمند توجه جدی و اقدام عملیاند.
کمبود معلم متخصص؛ چالش جدی آموزش و پرورش
عضو شورای مرکزی کانون تربیت اسلامی با اشاره به چالش تأمین نیروی انسانی در آموزش و پرورش اظهار کرد: یکی از مسائل جدی امروز آموزش و پرورش، نیاز مبرم به معلمان متخصص و کارآمد است. ما همچنان به نیروی انسانی توانمند و متخصص نیاز داریم، اما بخش قابل توجهی از این نیاز از مسیرهایی غیر از دانشگاه فرهنگیان و مراکز تربیت معلم تأمین میشود.
وی ادامه داد: این مسئله را نباید صرفاً یک راهکار برای جبران کمبود نیروی انسانی در کوتاهمدت دانست؛ چراکه نحوه ورود معلم به نظام تعلیم و تربیت، مستقیماً با کیفیت آینده آموزش و پرورش ارتباط دارد.
مهدوی تصریح کرد: وقتی معلم مورد نیاز آموزش و پرورش از مسیرهای خارج از دانشگاه فرهنگیان و مراکز تخصصی تربیت معلم تأمین میشود، باید نسبت به تبعات این روند برای آینده نظام آموزشی حساس باشیم. تربیت معلم، یک فرایند تخصصی است و نمیتوان نسبت به کیفیت آن بیتفاوت بود.
وی افزود: آموزش و پرورش برای تحقق اهداف سند تحول بنیادین به معلمانی نیاز دارد که علاوه بر دانش تخصصی، با اهداف تربیتی و آموزشی این سند نیز آشنا باشند؛ بنابراین نمیتوان مسئله نیروی انسانی را صرفاً با پر کردن کلاسهای درس و تأمین نیروی مورد نیاز سال تحصیلی حلشده تلقی کرد.
کمبود نیرو نباید به قیمت آینده آموزش تمام شود
این کارشناس آموزشی تأکید کرد: ممکن است استفاده از مسیرهای مختلف برای جذب نیرو در مقطعی بخشی از کمبودهای آموزش و پرورش را جبران کند، اما اگر این روند به رویه دائمی تبدیل شود، در بلندمدت میتواند برای نظام تعلیم و تربیت خسارتبار باشد.
مهدوی گفت: اگر به دنبال تحول واقعی در آموزش و پرورش هستیم، باید تربیت معلم را در اولویت قرار دهیم. معلم، یکی از اصلیترین ارکان نظام تعلیم و تربیت است و هرگونه ضعف در این بخش، در نهایت خود را در کیفیت آموزش و تربیت دانشآموزان نشان خواهد داد.
وی با اشاره به دیگر بخشهای مغفول سند تحول بنیادین افزود: در حوزه هدایت تحصیلی نیز همچنان با مشکلات جدی روبهرو هستیم و نتوانستهایم آنگونه که باید، استعدادها، علایق و توانمندیهای دانشآموزان را شناسایی و آنان را برای انتخاب مسیر تحصیلی و شغلی مناسب هدایت کنیم.
مدارس هنوز با استانداردهای مطلوب فاصله دارند
عضو شورای مرکزی کانون تربیت اسلامی در ادامه با اشاره به وضعیت مدارس اظهار کرد: استانداردسازی مدارس و بهروزرسانی تجهیزات و امکانات نیز از موضوعاتی است که باید با جدیت بیشتری دنبال شود. نمیتوان انتظار داشت سند تحول بنیادین در مدرسهای با امکانات ناکافی و تجهیزات فرسوده به شکل مطلوب اجرا شود.
وی افزود: مدرسه باید متناسب با نیازهای دانشآموز امروز تجهیز شود و فضای آموزشی و تربیتی آن پاسخگوی اهداف سند تحول باشد. در کنار مسائل آموزشی، بخش تربیتی نیز نیازمند توجه ویژه است و تاکنون کار ویژه و متناسبی در این حوزه انجام نشده است.
مهدوی تصریح کرد: اگر قرار است دانشآموز در تراز اهداف سند تحول تربیت شود، باید مجموعهای از عوامل از نیروی انسانی گرفته تا فضای آموزشی، تجهیزات، برنامه درسی و فعالیتهای تربیتی همزمان مورد توجه قرار گیرد.
۷۵ درصد سند تحول روی زمین مانده است
وی با تأکید دوباره بر فاصله میان اهداف سند تحول و عملکرد موجود گفت: آنچه امروز اهمیت دارد، عبور از اقدامات محدود و مقطعی و حرکت به سمت اجرای واقعی سند تحول است. حدود ۷۵ درصد این سند هنوز محقق نشده و این فاصله نشان میدهد که برای اجرای آن باید تصمیمهای جدیتری گرفته شود.
مهدوی ادامه داد: نمیتوان با اصلاح چند ساختار یا تغییر بخشی از محتوای کتابهای درسی، اجرای سند تحول را کاملشده تلقی کرد. تحول زمانی اتفاق میافتد که آثار آن در مدرسه، معلم، دانشآموز، هدایت تحصیلی، امکانات آموزشی و تربیتی و کیفیت فرایند تعلیم و تربیت دیده شود.
اجرای سند تحول، مأموریت یک وزارتخانه نیست
عضو شورای مرکزی کانون تربیت اسلامی با تأکید بر اینکه آموزش و پرورش به تنهایی قادر به اجرای سند تحول بنیادین نیست، گفت: اجرای کامل این سند نیازمند اراده جدی وزیر، معاونان و مجموعه وزارت آموزش و پرورش است، اما موضوع به این وزارتخانه محدود نمیشود و باید تمام ارکان دولت و نظام برای تحقق اهداف سند وارد میدان شوند.
وی افزود: مشکلات آموزش و پرورش تنها مشکلات یک وزارتخانه نیست. وقتی درباره تربیت نسل آینده کشور صحبت میکنیم، طبیعی است که دستگاههای مختلف باید در این زمینه مسئولیت داشته باشند و برای اجرای سند تحول همکاری کنند.
مهدوی با اشاره به تأکیدات پیشین رهبر معظم انقلاب درباره ضرورت همکاری سران سه قوه برای اجرای سند تحول بنیادین اظهار کرد: پیشتر نیز بر همکاری و هماهنگی سران سه قوه برای تحقق اهداف سند تحول تأکید شده بود، اما متأسفانه این موضوع آنگونه که باید در میدان عمل دنبال نشد.
آموزش و پرورش به یک بسیج همگانی نیاز دارد
وی در پایان تأکید کرد: امروز برای اجرای سند تحول بنیادین به یک بسیج همگانی نیاز داریم. وزارت آموزش و پرورش باید نقش محوری خود را ایفا کند، اما تحقق اهداف سند بدون همراهی سایر دستگاهها و ارکان کشور امکانپذیر نیست.
مهدوی خاطرنشان کرد: اگر قرار است سند تحول بنیادین از یک متن مکتوب به یک برنامه عملیاتی در مدارس تبدیل شود، باید همه ظرفیتهای کشور برای اجرای آن به کار گرفته شود؛ بهویژه در حوزههایی مانند تربیت معلم، تأمین نیروی متخصص، هدایت تحصیلی، استانداردسازی مدارس و امور تربیتی که همچنان با فاصله جدی از اهداف ترسیمشده مواجه هستند.
انتهای پیام/
